Triều đại duy nhất nào nước ta từng 2 lần dời đô?

Triều đại duy nhất trong lịch sử Việt từng 2 lần dời đô là nhà Hậu Lê. Triều đại này được thành lập từ năm 1428 đến năm 1789, tồn tại đúng 355 năm (bị gián đoạn 6 năm, 1528-1533).

Đây cũng là triều đại tồn tại dài nhất sử Việt và được chia làm 2 thời kỳ lịch sử. Giai đoạn Lê Sơ kéo dài 99 năm (1428-1528), đóng đô ở Đông Kinh. Giai đoạn Lê Trung Hưng kéo dài 256 năm (1533-1789), đóng đô tại Vạn Lại (tạm thời) trong giai đoạn 1533-1597, sau đó là Đông Kinh (1597-1789).

Năm 1527, Mạc Đăng Dung sau khi dẹp các bè phái trong cung đình đã ép vua Lê Cung Hoàng của nhà Hậu Lê nhường ngôi. Nhà Mạc thực sự nắm toàn bộ quyền lực trong 6 năm.

Từ năm 1533, Lê Trang Tông với sự phò tá của cự thần nhà Lê sơ là Nguyễn Kim lấy lại được chính quyền, giai đoạn nhà Lê Trung Hưng bắt đầu. Lúc này, nhà Mạc vẫn có quyền lực từ Ninh Bình trở ra và nhà Lê nắm giữ từ Thanh Hóa trở vào. Việc này diễn ra đến năm 1592 và lịch sử gọi là thời kỳ Nam - Bắc triều.

Nhà Hậu Lê là triều đại phong kiến có nhiều đời vua trị vì nhất trong lịch sử Việt Nam với 26 vị vua. Cụ thể, triều đại này được chia thành hai giai đoạn: Nhà Lê sơ với 10 vị vua và nhà Lê Trung Hưng với 16 vị vua.

Một số tài liệu chép nhà Lê sơ trải qua 11 đời vua. Vị vua còn lại được nhắc đến là Lê Nghi Dân, lên ngôi chưa tròn một năm thì bị lật đổ, nhưng sử sách thường không coi ông là vị quân chủ chính thống của nhà Hậu Lê.

Đại Việt là quốc hiệu của Việt Nam từ thời trị vì của vua Lý Thánh Tông, vua thứ ba nhà Lý và kéo dài đến hết nhà Trần. Đến năm 1400, Hồ Quý Ly, người lật đổ nhà Trần lập ra nhà Hồ, đổi quốc hiệu thành Đại Ngu. Năm 1407, nhà Minh xâm lược Đại Ngu và cai trị cho đến năm 1427. Năm 1428, sau khi giành độc lập, Lê Lợi đã lại lấy tên Đại Việt làm quốc hiệu.

Quốc hiệu Đại Việt tồn tại hết triều Hậu Lê và được giữ tới đời vua Gia Long nhà Nguyễn, khi ông đổi tên nước thành Việt Nam vào năm 1804.

Vị vua lên ngôi sớm nhất trong lịch sử Việt Nam là Lê Nhân Tông. Khi lên ngôi, ông mới 1 tuổi 6 tháng. Ông là con thứ 3 của vua Lê Thái Tông. Theo Đại Việt sử ký toàn thư, ông sinh ngày 9/6/1441 đến ngày 6/6/1442 được lập làm hoàng thái tử.

Do vua cha mất sớm, Lê Nhân Tông lên ngôi khi còn nhỏ, bà Nguyễn Thị Anh, mẹ vua phải buông rèm nhiếp chính, quyết đoán việc nước. Trong vòng 10 năm đầu giữ ngôi, nhà vua nhờ sự giúp sức của Thái hậu và các tể tướng, đại thần đã giữ được sự yên ổn trong nước.

Ngay sau khi bắt đầu đích thân coi chính sự, vua ân xá cho công thần từng có tội, cứu giúp người có hoàn cảnh khó khăn. Năm 1459, ông mất do bị sát hại.

Đại Việt sử ký toàn thư mô tả Lê Nhân Tông là vị hoàng đế đức độ, coi trọng Nho học, không đam mê tửu sắc, và biết nghe can gián. Cái chết sớm của nhà vua đã khiến cho quan lại “nuốt hận ngậm đau” và thần dân “như mất cha mất mẹ”.