Sau hơn 3 năm rà soát việc quản lý xe nhập khẩu diện quà biếu, tặng, Bộ Công Thương vừa công bố dự thảo Quyết định với những thay đổi mang tính bước ngoặt.
Điểm đáng chú ý nhất là việc xóa bỏ cơ chế cá nhân, tổ chức tự đứng tên làm thủ tục nhập khẩu như trước đây. Thay vào đó, dự thảo yêu cầu người nhận xe phải ủy thác cho doanh nghiệp đã được cấp Giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô theo Nghị định 116/2017.
Đồng thời, xe biếu tặng phải thuộc chủng loại, nhãn hiệu mà doanh nghiệp nhập khẩu đã đăng ký trong giấy phép. Quy định này đồng nghĩa "cánh cửa" đưa các mẫu xe lạ, xe độc - vốn không nằm trong danh mục kinh doanh của các đại lý chính hãng - về Việt Nam sẽ bị thu hẹp đáng kể.
Góp ý về dự thảo này, Bộ Tài chính bày tỏ quan điểm không đồng tình. Cơ quan này cho rằng ô tô nhập khẩu hiện nay, dù dưới hình thức nào, đều đã phải chịu sự kiểm soát chặt chẽ về thuế (nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, giá trị gia tăng) và các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường.
Theo Bộ Tài chính, việc buộc phải thông qua doanh nghiệp Nghị định 116 là "không cần thiết và thiếu tính thực tiễn". Chất lượng xe đã có cơ quan đăng kiểm lo, nghĩa vụ thuế đã có hải quan thu, do đó việc đặt thêm rào cản về chủ thể nhập khẩu sẽ làm phát sinh thủ tục hành chính và chi phí cho người dân.
Một ô tô hạng sang xuất hiện trên đường phố Hà Nội (Ảnh minh họa: Gia An).
Bộ Tài chính chỉ ra, trên thực tế, ngoài xe biếu, tặng, còn nhiều loại xe nhập khẩu hợp pháp khác như xe ngoại giao được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ; xe của chuyên gia nước ngoài; xe thuộc các chương trình, dự án ODA… Điều này tiềm ẩn nguy cơ thu hẹp quyền hợp pháp của cá nhân, tổ chức
Theo đó, nếu tất cả trường hợp này đều buộc phải thông qua doanh nghiệp có giấy phép nhập khẩu ô tô theo Nghị định 116 và phải ký hợp đồng ủy thác, quy định có thể phát sinh thêm thủ tục hành chính, làm tăng chi phí và hạn chế quyền của cá nhân, tổ chức theo quy định của Luật Hải quan.
Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công Thương cân nhắc bỏ quy định buộc nhập khẩu xe biếu, tặng thông qua doanh nghiệp được cấp phép, thay vào đó chỉ yêu cầu các loại ôtô nhập khẩu, tạm nhập khẩu theo diện này phải đáp ứng đầy đủ quy định về kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo pháp luật hiện hành.
Trường hợp vẫn giữ quan điểm quản lý mới, Bộ Tài chính đề nghị cần đánh giá cụ thể tác động chính sách, lấy ý kiến cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp được cấp giấy phép kinh doanh nhập khẩu ôtô, về tính khả thi và chi phí phát sinh khi áp dụng.
