Cuối thế kỷ 19, sau khi đánh chiếm Hà Nội, thực dân Pháp bắt đầu lấp sông Tô Lịch, quy hoạch lại phố phường, xây dựng quảng trường, công viên theo phong cách châu Âu phục vụ quản lý và kiểm soát thành phố. Họ sớm nhận ra vị trí của ngã năm dẫn vào Hồ Gươm - nơi phân chia không gian người Pháp ở phố Tây với người bản địa ở phố cũ, cũng là khu vực công cộng mà bất cứ sự việc nào diễn ra ở đây đều được lan truyền nhanh chóng, thu hút sự chú ý của người dân.
Ngã năm đó từng là bãi đất trống, có dừa mọc ven hồ, sau biến thành nơi quân Pháp xử trảm người yêu nước nhằm khủng bố tinh thần người dân bản địa. Cụ Doãn Kế Thiện trong cuốn Hà Nội cũ, xuất bản năm 1943 tập hợp những mẩu chuyện về Hà thành, đã ví "cây dừa bêu đầu" là một trong những nơi rùng rợn nhất thành phố những năm cuối thế kỷ 19.
