UBND TPHCM vừa có văn bản góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai. Thành phố đề nghị bỏ quy định buộc người sử dụng đất phải nộp khoản tiền bổ sung 5,4%/năm trên số tiền sử dụng đất chưa được tính, vì cho rằng trách nhiệm chậm xác định giá đất cụ thể thuộc về cơ quan nhà nước, không phải người dân hay doanh nghiệp.
Theo quy định tại Điều 257 Luật Đất đai năm 2024, khoản tiền bổ sung này được áp dụng nhằm chia sẻ nghĩa vụ tài chính giữa Nhà nước và người sử dụng đất. Tuy nhiên, UBND TPHCM cho rằng trong bối cảnh kinh tế - xã hội vừa hồi phục sau đại dịch Covid-19, việc buộc doanh nghiệp nộp khoản tiền trên là bất hợp lý và có thể cản trở dòng vốn đầu tư.
Hai dự án lớn tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm đang vướng mắc vì khoản thu bổ sung. Công ty TNHH Liên doanh Thành phố Đế Vương, chủ đầu tư Empire City, bị yêu cầu nộp thêm 8.819 tỷ đồng, gấp 2,46 lần số tiền đã nộp. Ngoài ra, doanh nghiệp vẫn có thể phải nộp thêm nếu cơ quan thẩm quyền sau này có kết luận khác.
Trong khi đó, Công ty TNHH Lotte Properties HCMC - thành viên Tập đoàn Lotte (Hàn Quốc) - cũng phát sinh nghĩa vụ tài chính khoảng 2.600 tỷ đồng tại dự án Thủ Thiêm Eco Smart City và đã có văn bản xin rút lui khỏi dự án.
Hai dự án tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm đều có vướng mắc liên quan việc tính tiền sử dụng đất bổ sung (Ảnh: Hải Long).
Tại họp báo ngày 2/10, ông Đào Quang Dương - Trưởng phòng Kinh tế Đất, Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM - khẳng định quy trình xác định giá đất và việc áp dụng mức thu 5,4%/năm đều theo Nghị định 103. Trước phản ứng của doanh nghiệp, các sở ngành đã báo cáo UBND TPHCM để kiến nghị lên Chính phủ.
Đề xuất của thành phố cũng tương đồng với nhiều ý kiến của chuyên gia và hiệp hội. Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) - nhiều lần nhấn mạnh việc chậm xác định giá đất thuộc thẩm quyền của cơ quan quản lý nhà nước, không phải lỗi của doanh nghiệp. Theo ông Châu, doanh nghiệp chỉ chịu trách nhiệm khi đã nhận thông báo nghĩa vụ tài chính mà chậm nộp hoặc không nộp.
Ông Châu cũng cho rằng quyền quyết định giá đất, kể cả khi doanh nghiệp xin điều chỉnh quy hoạch, hoàn toàn thuộc về cơ quan quản lý. Doanh nghiệp không thể can thiệp, trừ trường hợp có tiêu cực. Vì vậy, HoREA đề nghị bỏ quy định nộp bổ sung đối với phần thời gian chưa tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.
Thực tế, tình trạng phát sinh nghĩa vụ tài chính bổ sung không chỉ xảy ra với Lotte hay Thành phố Đế Vương, mà còn với hàng loạt dự án khác. Riêng tại TPHCM, khoảng 100 dự án đang chờ thông báo nghĩa vụ tài chính, trong đó có thể bao gồm khoản bổ sung. Một số tập đoàn lớn bị ảnh hưởng như Novaland (13 dự án) và Hưng Thịnh Land (8 dự án).
