Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa thông báo 6 kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng tại Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC, Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (Công ty PNJ), Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank), Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu, Công ty cổ phần Tập đoàn Vàng bạc đá quý DOJI; Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank). Cơ quan thanh tra đã phát hiện nhiều thiếu sót, vi phạm.
Tại TPBank, thanh tra phát hiện vi phạm về kinh doanh mua, bán vàng trang sức, hóa đơn, chứng từ, thuế,... trong hoạt động kinh doanh vàng; đã báo cáo, trình Thống đốc NHNN phê duyệt và có văn bản chuyển thông tin vụ việc vi phạm sang Bộ Công an để xác minh, điều tra, xử lý.
Ngoài ra, TPBank vi phạm về chấp hành chế độ báo cáo hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng; về nhận vàng miếng SJC của khách hàng gửi TPBank giữ hộ nhưng không thực hiện thủ tục niêm phong, không ghi số series vàng nhận giữ hộ của khách hàng; có dấu hiệu đưa thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng về doanh nghiệp nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác, liên quan đến hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
Việc lập hồ sơ giữ hộ vàng tại TPBank thực hiện chưa nhất quán với quy định, quy trình nội bộ giữ hộ vàng của TPBank ban hành; có một số ít trường hợp tính, thu phí thừa, thiếu; còn có trường hợp chứng từ kế toán ghi chưa đúng thông tin mệnh giá, số lượng, quy chỉ, ngày tháng.
Thanh tra phát hiện có 1 trường hợp TPBank thực hiện chưa đúng quy định pháp luật về phòng chống rửa tiền do báo cáo không đầy đủ các giao dịch đáng ngờ liên quan đến rửa tiền, tài trợ khủng bố.
TPBank vi phạm về lập hoá đơn bán vàng ghi không đầy đủ các nội dung bắt buộc trên hóa đơn theo quy định.
Thanh tra phát hiện một số khách hàng cá nhân có hoạt động mua, bán vàng miếng với TPBank, tần suất mua, bán diễn ra liên tục nhiều lần trong ngày, trong tháng với doanh số mua, bán hàng ngàn tỉ đồng trong một năm với mua, bán là kinh doanh. Theo Nghị định số 24/2012/NĐ-CP không quy định cấp giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng cho cá nhân.
Tuy nhiên, cá nhân được mua, bán vàng miếng tại (hoặc với) các tổ chức được NHNN cấp Giấy phép. Hoạt động cá nhân mua, bán vàng miếng với (hoặc tại) các tổ chức được NHNN cấp Giấy phép nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận là quyền của cá nhân được pháp luật cho phép, phù hợp với quy định giải thích từ ngữ "kinh doanh" tại Luật Doanh nghiệp. Việc xác định hoạt động mua, bán vàng miếng của cá nhân với (hoặc tại) các tổ chức được NHNN cấp Giấy phép nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận (kinh doanh) trong trường hợp cụ thể này có thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) nếu có thu nhập từ hoạt động mua, bán vàng miếng theo Luật Thuế TNCN hay không, thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.
Nguyên nhân của những vi phạm do người đại diện theo pháp luật, lãnh đạo, nhân viên TPBank chưa nghiêm túc chấp hành một số quy định của pháp luật. Ngoài ra, cũng do nguyên nhân việc hiểu, giải thích, áp dụng quy định về hoạt động kinh doanh vàng khác tại Nghị định số 24/2012/NĐ-CP còn chưa nhất quán, cần có quy định, hướng dẫn rõ ràng, cụ thể hơn, tạo hành lang pháp lý đầy đủ, minh bạch cho doanh nghiệp hoạt động kinh doanh và cơ quan nhà nước quản lý.
Thanh tra NHNN đã báo cáo một số vụ việc qua thanh tra hoạt động kinh doanh vàng tại TPBank, phát hiện có vi phạm pháp luật, Thống đốc NHNN đã phê duyệt và có văn bản chuyển thông tin sang Bộ Công an để xác minh, điều tra, xử lý.
Căn cứ chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu - Bộ Công an đã có ý kiến trả lời Văn bản của NHNN, theo đó, giao Cơ quan Thuế (Tổng cục Thuế nay là Cục Thuế) chủ trì kiểm tra, đánh giá và xử lý theo quy định của pháp luật.
Chánh Thanh tra NHNN đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với TPBank liên quan đến một số vi phạm quy định về hoạt động phòng, chống rửa tiền; về chế độ thông tin báo cáo mua, bán vàng miếng và trạng thái vàng hàng ngày và không thực hiện thủ tục niêm phong, không ghi số series vàng nhận giữ hộ của khách hàng với tổng số tiền phạt là 380 triệu đồng. Theo báo cáo, TPBank đã chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
TPBank chấm dứt ngay hoạt động kinh doanh vàng trang sức
Kết luận thanh tra đưa ra một số kiến nghị đối với NHNN liên quan hoàn thiện cơ chế, chính sách trong quản lý hoạt động kinh doanh vàng; đồng thời kiến nghị NHNN và các Bộ, ngành có liên quan xem xét, xử lý theo thẩm quyền, quy định của pháp luật liên quan đến các thiếu sót, vi phạm thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của NHNN và các Bộ, ngành.
Thanh tra yêu cầu TPBank chấm dứt ngay hoạt động kinh doanh mua, bán vàng trang sức khi chưa được NHNN cấp phép hoạt động.
Chấm dứt ngay các hành vi vi phạm hành chính, nghiêm túc chấn chỉnh và kịp thời khắc phục, chỉnh sửa các thiếu sót, vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng, phòng, chống rửa tiền và chấp hành pháp luật thuế, hóa đơn, chứng từ nêu tại Kết luận thanh tra.
Nghiêm túc chấp hành chế độ thông tin báo cáo số liệu mua, bán vàng miếng theo quy định của NHNN, xác định giá vàng quy đổi trạng thái báo cáo NHNN theo đúng quy định; thực hiện đúng, đầy đủ các quy định pháp luật về phòng, chống rửa tiền; chấp hành nghiêm các quy định pháp luật về chế độ kế toán, lập và sử dụng hóa đơn, chứng từ, kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế theo đúng quy định pháp luật; chấn chỉnh việc quản lý, lưu trữ thông tin, tài liệu điều chỉnh giá mua bán vàng theo đúng quy trình nội bộ của TPBank.
