TP.HCM là hình mẫu quá trình chuyển đổi của Việt Nam

Nhịp kinh tế nhanh và đầy cơ hội

* Kể từ khi theo dõi Việt Nam, điều gì gây ấn tượng với ông nhất về TP.HCM?

- Điều gây ấn tượng nhất với tôi về TP.HCM là năng lượng thương mại. Nơi đây có một "nhịp điệu kinh tế" rất riêng: nhanh, thực dụng, giàu tinh thần khởi nghiệp và gắn kết mạnh mẽ với thị trường toàn cầu.

Ở TP.HCM, kinh doanh không chỉ là ở phòng họp tại các cao ốc lớn hay các khu công nghiệp mà còn được nhìn thấy rõ nhất ở các doanh nghiệp gia đình, các hộ bán lẻ, doanh nghiệp logistics, start-up, các quán ăn, dịch vụ đến các trường đại học và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Đây là bầu không khí của cơ hội kinh doanh, mang đến cảm giác rằng cơ hội luôn được phát hiện và nắm bắt liên tục ở TP này.

Quy mô nền kinh tế cho thấy rõ vai trò "đầu tàu" của TP.HCM, khi nền kinh tế địa phương đã vượt mốc 100 tỉ USD, cùng thu nhập bình quân đầu người cao hơn đáng kể so với mức trung bình cả nước.

* Đâu là những nền tảng giúp TP.HCM hình thành và củng cố vị thế của mình?

- Trong quan sát của tôi, TP.HCM luôn có tiềm năng lớn nhờ vị trí địa lý, đi kèm với đó là truyền thống giao thương cởi mở và cả nguồn nhân lực dồi dào. Có thể thấy dòng vốn sản xuất FDI trong khu vực TP.HCM mở rộng đã giúp thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ trong nội đô: logistics, ngân hàng, pháp lý, tư vấn, bất động sản, giáo dục và bán lẻ... 

Điều này càng củng cố vị thế của TP.HCM trong việc tiềm năng không chỉ nằm ở công nghiệp mà ở một hệ sinh thái kết nối sản xuất, dịch vụ, nguồn nhân lực và thị trường toàn cầu.

Bước chuyển sang giai đoạn mới

* Ngoài các thế mạnh tự nhiên, theo ông, các yếu tố đã giúp TP.HCM duy trì tăng trưởng, thu hút FDI?

- Vai trò dẫn dắt liên tục của TP.HCM, theo tôi, dựa trên ba yếu tố: độ mở, mật độ kinh tế và khả năng thử nghiệm.

Thứ nhất, thành phố rất cởi mở với hoạt động kinh doanh. Nhà đầu tư nước ngoài và doanh nhân Việt Nam không chỉ bị thu hút bởi quy mô thị trường mà còn bởi khả năng được hoạt động trong một hệ sinh thái kinh tế dày đặc.

Tại TP.HCM, doanh nghiệp có thể tìm thấy khách hàng, nhà cung cấp, ngân hàng, trường đại học, dịch vụ logistics, đối tác công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng trong cùng một không gian kinh tế rộng lớn. Điều này giúp giảm chi phí giao dịch và tăng tốc phát triển kinh doanh.

Thứ hai, nguồn nhân lực đóng vai trò quyết định. TP.HCM thu hút lao động từ khắp cả nước và quốc tế, tạo ra một thị trường lao động đa dạng với quản lý, kỹ sư, chuyên gia, doanh nhân và những nhân sự được đào tạo quốc tế.

Đối với nhà đầu tư, đây là lợi thế lớn vì vốn có thể dịch chuyển nhanh nhưng hệ sinh thái nhân lực cần thời gian đáng kể để hình thành.

Thứ ba, TP.HCM là nơi thường xuyên thử nghiệm chính sách. Những cơ chế đặc thù gần đây theo nghị quyết 98 là ví dụ rõ nét nhưng vai trò "thí điểm" này đã tồn tại từ lâu. Thành phố thường đi đầu trong các cách tiếp cận mới về đầu tư, phát triển đô thị, hạ tầng, cải cách hành chính và phát triển khu vực tư nhân.

Các khu công nghiệp, công nghệ cao với định hướng xuất khẩu là một trong những ví dụ nổi bật cho các "thử nghiệm" này. Các khu chức năng này không chỉ thu hút doanh nghiệp từ nhiều nơi đến đặt nhà máy mà còn giúp nội địa "tiếp thu" được các tiêu chuẩn tiên tiến trong sản xuất, quản trị, quan hệ với các đối tác và cả việc phát triển kỹ năng của lực lượng lao động.

Nhờ đó, TP.HCM trở thành hình mẫu cho quá trình chuyển đổi của Việt Nam: tăng trưởng không chỉ dựa vào chi phí thấp mà còn dựa vào dịch vụ, kỹ năng, đổi mới và khả năng kết nối với thị trường quốc tế.

* Ông kỳ vọng TP.HCM sẽ phát triển như thế nào trong 10-20 năm tới?

- Với cơ hội từ sự tích hợp của nền kinh tế, trong 10-20 năm tới TP.HCM không chỉ là "đầu tàu" kinh tế của Việt Nam mà còn trở thành một trong những vùng đô thị kinh tế quan trọng của Đông Nam Á.

Tuy nhiên, thành phố không nên chỉ dựa vào mở rộng quy mô mà cần chuyển sang tăng trưởng dựa trên năng suất. Điều này đòi hỏi hạ tầng tốt hơn, logistics hiệu quả hơn, giao thông công cộng mạnh hơn, hạ tầng số và thủ tục hành chính ổn định cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương.

TP.HCM cũng cần đẩy mạnh hợp tác với các trường đại học, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua việc kết nối chặt chẽ hơn giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và chính quyền.

Nếu có thể hài hòa giữa quy mô kinh tế với nguồn nhân lực, đổi mới sáng tạo, hạ tầng, liên kết đại học - doanh nghiệp và chất lượng sống, TP.HCM sẽ có nền tảng vững chắc để bước vào giai đoạn phát triển mới với giá trị gia tăng cao hơn, thân thiện hơn với môi trường và gắn kết sâu rộng hơn với nền kinh tế toàn cầu.