Ông Phạm Phú Khôi, Tổng Thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA). Ảnh: VBMA.
Lợi suất trái phiếu Mỹ cao thách thức huy động vốn quốc tế
Tại buổi họp báo công bố Hội nghị thường niên Diễn đàn Chứng khoán châu Á (ASF AGM 2026) lần thứ 31, ông Phạm Phú Khôi, Tổng Thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA), cho biết những biến động địa chính trị trong thời gian qua, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông và chiến tranh Nga – Ukraine, tiếp tục tạo ra nhiều bất ổn đối với kinh tế thế giới.
Theo ông, giá dầu có thời điểm tăng trên 100 USD/thùng, qua đó tạo thêm áp lực lên lạm phát tại Mỹ và làm thay đổi kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
So với kỳ vọng đầu năm rằng Fed có thể giảm lãi suất 2 - 3 lần, diễn biến thực tế đã thay đổi. Tổng Thư ký VBMA cho rằng Fed đã tăng lãi suất một lần và vẫn có khả năng tăng thêm một lần, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn đưa lãi suất xuống khoảng 2%.
“Việc này trực tiếp ảnh hưởng tới dòng tiền của toàn cầu”, ông nói.
Không chỉ Mỹ, theo ông Khôi, các ngân hàng trung ương tại châu Âu và châu Á trước đó cũng đã tăng lãi suất. Ông cho biết Nhật Bản đã nâng lãi suất lên mức khá cao, đồng thời đưa ra những thông điệp đối với các quỹ và ngân hàng nước này về việc đưa dòng vốn trở lại thị trường trong nước.
“Đây là những tin tức không tích cực cho thị trường trái phiếu”, ông nhận định.
Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất quốc tế còn nhiều biến động, chi phí huy động vốn trên thị trường nước ngoài cũng chịu áp lực. Đối với các doanh nghiệp Việt Nam muốn phát hành trái phiếu ra nước ngoài, ông Khôi cho biết lãi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ thường được sử dụng làm mức tham chiếu.
Theo ông, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ hiện cao hơn đáng kể so với trái phiếu Chính phủ Việt Nam. Riêng lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã lên mức 5%.
Đây được đánh giá là mức khá thách thức, không chỉ với doanh nghiệp mà kể cả trong trường hợp Chính phủ Việt Nam muốn phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế.
Dù vậy, mặt bằng chi phí vốn cao không đồng nghĩa Việt Nam dừng chuẩn bị cho việc tiếp cận nguồn vốn bên ngoài. Theo Tổng Thư ký VBMA, đây là giai đoạn cần củng cố nội lực, trong đó có việc cải thiện xếp hạng tín nhiệm của Chính phủ và doanh nghiệp.
Về triển vọng, ông dẫn lại quan điểm của Tổng thống Trump rằng giá dầu có thể trở về vùng 50 - 60 USD/thùng sau khi chiến tranh kết thúc. Nếu kịch bản này xảy ra, CPI và các chỉ số lạm phát có thể hạ nhiệt, qua đó mở thêm dư địa để Fed giảm lãi suất và hỗ trợ kinh tế.
Buổi họp báo công bố Hội nghị thường niên Diễn đàn Chứng khoán châu Á (ASF AGM 2026) lần thứ 31. Ảnh: VBMA.
Tìm thêm nguồn lực cho bài toán 38 triệu tỷ đồng
Bên cạnh câu chuyện chi phí vốn quốc tế, bài toán huy động nguồn lực 38 triệu tỷ đồng cũng được đặt ra tại buổi họp báo.
VBMA đã có một số phiên thảo luận và phân tích về vấn đề này. Theo đánh giá của hiệp hội, khoảng cách giữa nhu cầu vốn với nguồn lực từ Chính phủ, tín dụng và lượng vốn hiện có trong hệ thống ngân hàng vẫn khá lớn.
Vì vậy, thị trường cần tìm thêm các nguồn lực ngoài những kênh truyền thống để thu hẹp khoảng cách.
Một trong những hướng được đề cập là vốn nước ngoài. Các ngân hàng, Chính phủ và doanh nghiệp đang tìm cách tiếp cận cả nguồn vốn vay lẫn nguồn vốn trái phiếu trên thị trường quốc tế.
Trong đó, cải thiện xếp hạng tín nhiệm của Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam có thể giúp giảm chi phí huy động và kéo dài kỳ hạn vay.
Bên cạnh vốn vay, một nguồn lực khác có thể đến từ IPO và thoái vốn tại các doanh nghiệp nhà nước có giá trị.
Dòng tiền và tài sản hiện chưa đi vào hoạt động kinh tế cũng được xem là một phần nguồn lực có thể khai thác. Theo Tổng Thư ký VBMA, cần có biện pháp để cá nhân và doanh nghiệp đưa các nguồn tiền đang nằm trong những tài sản không sinh lời hoặc chưa được đưa vào nền kinh tế tham gia trở lại hoạt động đầu tư và sản xuất kinh doanh.
Ngoài các nguồn vốn trên, vàng, đá quý và tiền mã hóa cũng được nhắc đến. Ông Phạm Phú Khôi dẫn lại một công bố cho rằng Việt Nam có mức độ tham gia thị trường tiền mã hóa đứng đầu Đông Nam Á, nhưng nguồn lực này hiện chưa được sử dụng để phục vụ nền kinh tế trong nước.
Việc phát triển sàn giao dịch tiền mã hóa và đưa thêm tài sản của cá nhân vào nền kinh tế được kỳ vọng có thể góp phần tăng vòng quay của dòng tiền, theo chia sẻ tại buổi họp báo.
Từ vốn quốc tế, IPO và thoái vốn nhà nước đến các nguồn tài sản đang nằm ngoài khu vực sản xuất, việc mở rộng các kênh huy động được xem là một phần của bài toán đáp ứng nhu cầu vốn 38 triệu tỷ đồng.
