Ngày 26/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết tại Nhà Trắng: "Chúng tôi vừa ký với Trung Quốc hôm qua", song từ chối cung cấp thêm chi tiết. Ông đồng thời tiết lộ khả năng sắp đạt được một thỏa thuận để "mở cửa" thị trường Ấn Độ.
Trên Reuters, một quan chức Nhà Trắng cho biết Mỹ và Trung Quốc "đã thống nhất thêm chi tiết về một khung thỏa thuận nhằm thực hiện những gì đã thống nhất tại Geneva" hồi tháng 5.
Financial Times cũng trích nguồn tin thân cận nói rằng Washington và Bắc Kinh dường như đã đưa những gì được thống nhất vào một văn bản chính thức.
Cùng ngày, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick xác nhận với Bloomberg rằng thỏa thuận nói trên đã chính thức được ký kết cách đây 2 ngày.
Theo ông Lutnick, văn kiện mới bao gồm việc Trung Quốc cam kết xuất khẩu đất hiếm - nguyên liệu quan trọng trong sản xuất tuabin gió và động cơ phản lực. "Họ sẽ cung ứng đất hiếm cho chúng tôi. Khi điều đó xảy ra, chúng tôi sẽ gỡ bỏ các biện pháp đáp trả", ông Lutnick nói.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình năm 2019 (Ảnh: Reuters).
Các biện pháp nói trên được Mỹ áp đặt trước vòng đàm phán tại London, bao gồm kiểm soát xuất khẩu đối với ethane (nguyên liệu sản xuất nhựa), chip và linh kiện hàng không. Lutnick cho biết các lệnh hạn chế này chỉ được dỡ bỏ sau khi Trung Quốc thực hiện đúng cam kết.
Thỏa thuận được xem là bước ngoặt sau nhiều tháng căng thẳng thương mại, trong đó Washington và Bắc Kinh nhiều lần cáo buộc nhau vi phạm các cam kết đạt được trước đó.
Tuy nhiên, phía Trung Quốc hiện chưa đưa ra bình luận. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington từ chối trả lời, trong khi Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa phản hồi yêu cầu phỏng vấn từ Bloomberg.
Trong khi thỏa thuận với Trung Quốc đã đạt được bước tiến, Tổng thống Trump cũng đang đẩy nhanh tiến trình đàm phán với các đối tác thương mại khác.
Theo Bộ trưởng Lutnick, Nhà Trắng đang hướng đến việc hoàn tất "10 thỏa thuận đầu tiên" trong vòng 2 tuần tới - kịp thời hạn ngày 9/7, thời điểm ông Trump từng đặt ra để tái áp dụng mức thuế cao vốn được tạm hoãn từ tháng 4.
"Chúng tôi sẽ phân nhóm các thỏa thuận theo từng mức độ ưu tiên, sau đó các quốc gia khác sẽ tiếp tục đàm phán", Lutnick cho biết, song không nêu rõ những nước nào nằm trong nhóm đầu tiên. Trước đó, ông Trump từng ám chỉ một thỏa thuận với Ấn Độ đang đến gần.
Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố sẽ gửi "thư yêu cầu" đến các nước chưa đạt được thỏa thuận đúng hạn, nêu rõ các điều kiện thương mại mong muốn từ phía Washington. "Ngày 9/7, các quốc gia sẽ được phân vào những nhóm phù hợp", Lutnick nói thêm, cho biết Nhà Trắng có thể gia hạn thời gian nếu cần thêm đàm phán.
"Những nước đạt được thỏa thuận sẽ tiến hành thực thi. Các bên còn lại sẽ nhận được phản hồi chính thức và được xếp vào nhóm kế tiếp", ông nói. "Nếu họ muốn tiếp tục đàm phán, điều đó vẫn được cho phép. Nhưng mức thuế mới sẽ được thiết lập và quá trình sẽ bắt đầu", ông bổ sung.
Đến nay, Mỹ chỉ mới đạt thỏa thuận với Anh. Chính quyền Tổng thống Trump đang đẩy nhanh việc đàm phán với các đối tác thương mại khác trước hạn chót 9/7.
Nếu không có thỏa thuận nào, các nền kinh tế có thể bị áp thuế nhập khẩu lên tới 50%. Ngoài việc áp thuế riêng với xe hơi, nhôm và thép nhập khẩu, chính quyền Trump cũng đang xem xét thêm nhiều lĩnh vực như sản phẩm bán dẫn, điện tử tiêu dùng, linh kiện hàng không, gỗ, đồng, dược phẩm và khoáng sản thiết yếu.
