Với 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống, Tòa án Tối cao Mỹ hôm 27-6 đã đưa ra một phán quyết có lợi đối với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm bãi bỏ quyền công dân theo nơi sinh.
Theo đó, lệnh mới của tòa tối cao sẽ tước bỏ quyền hạn của các thẩm phán liên bang thuộc các tòa cấp dưới trong việc ngăn chặn lệnh của ông Donald Trump được thực thi.
Một số người dân biểu tình ủng hộ quyền công dân theo nơi sinh bên ngoài Tòa án Tối cao Mỹ ở Washington - Ảnh: AP
Theo Guardian, quyết định này đại diện cho một sự thay đổi cơ bản trong cách các tòa án liên bang Mỹ có thể hạn chế quyền lực của tổng thống.
Trước đây, bất kỳ thẩm phán nào trong số hơn 1.000 thẩm phán của Mỹ tại 94 tòa án quận - cấp thấp nhất của tòa án liên bang, nơi ra phán quyết ban đầu - đều có thể ban hành lệnh cấm trên toàn quốc ngay lập tức, nhằm tạm dừng các chính sách của chính phủ trên tất cả 50 tiểu bang.
Tuy nhiên, theo phán quyết mới của Tòa án Tối cao, các lệnh của tòa án cấp này chỉ áp dụng cho các nguyên đơn cụ thể - ví dụ các nhóm tiểu bang hoặc tổ chức phi lợi nhuận - đã đệ đơn kiện.
Ý kiến của tòa án về tính hợp hiến của việc liệu một số trẻ em sinh ra tại Mỹ có thể bị tước quyền công dân hay không vẫn chưa được quyết định. Do vậy, số phận của sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump nhằm hủy bỏ quyền công dân theo nơi sinh vẫn chưa rõ ràng.
Mặc dù vậy, ông Donald Trump gọi phán quyết của tòa tối cao là "chiến thắng lớn".
"Nhờ phán quyết này, giờ đây chúng ta có thể nhanh chóng tiến hành nhiều chính sách đã bị phán quyết sai trái trên toàn quốc" - tổng thống Mỹ phát biểu từ phòng họp báo của Nhà Trắng vào cùng ngày.
Để ngăn chặn tác động của phán quyết, các nhóm hỗ trợ nhập cư đã nhanh chóng điều chỉnh lại chiến lược pháp lý của mình nhằm ngăn chặn chính sách chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh của ông Donald Trump.
Quyền công dân theo nơi sinh đã được ghi nhận trong Tu chính án thứ 14 của Mỹ, sau cuộc nội chiến Mỹ năm 1868, cụ thể là để lật ngược phán quyết Dred Scott năm 1857 của tòa án tối cao về việc từ chối quyền công dân đối với người Mỹ da đen.
Dấu mốc quan trọng được ghi vào năm 1898, khi Tòa án Tối cao Mỹ cấp quyền công dân cho Wong Kim Ark, sinh ra tại TP San Francisco với cha mẹ là người nhập cư Trung Quốc nhưng không thể nhập tịch.
