Bài viết có yếu tố tự sự, mang tính chia sẻ kinh nghiệm tài chính.
Tôi năm nay 68 tuổi, có một con trai và một con gái. Vợ chồng tôi xuất thân từ nông thôn, không học hành cao nhưng chăm chỉ. Sau khi cưới, tôi làm việc tại một khách sạn ở thị trấn huyện, vợ tôi lên thành phố làm thuê. Nhờ tích góp từng chút, cuộc sống gia đình dần khá hơn so với mặt bằng chung trong làng.
Chúng tôi luôn tin rằng con cái là con đường duy nhất để gia đình đổi đời. Vì thế, toàn bộ tiền bạc, sức lực đều dồn cho việc học của con.
Con gái học không đến nơi đến chốn, bỏ học sớm rồi lập gia đình. Từ đó, mọi kỳ vọng được dồn hết sang con trai.
Đổ tiền cho giáo dục với niềm tin "đắt là tốt"
Dù bị khuyên can, chúng tôi vẫn cho con trai học trường trung học tư thục tốt nhất thành phố. Học phí rất cao, nhưng tôi tự an ủi: hơn nửa học sinh của trường mỗi năm đỗ đại học, thậm chí có người vào những trường hàng đầu.
Kết quả, con trai đỗ đại học hạng hai ở thủ phủ tỉnh. Với chúng tôi, đó đã là thành công lớn.
Nhưng từ đây, chi phí gia đình bắt đầu phình to: tiền học, tiền sinh hoạt, tiền chuẩn bị cho tương lai hôn nhân của con.
Quyết định mua nhà hơn 5,2 tỷ đồng - bước ngoặt định đoạt tuổi già
Khi con trai đi làm, chuẩn bị kết hôn, vấn đề nhà ở xuất hiện. Căn hộ ba phòng họ thích có giá 1,5 triệu nhân dân tệ (tương đương khoảng 5,25 tỷ đồng). Nếu vay ngân hàng, mỗi tháng phải trả hơn 5.000 tệ (khoảng 17–18 triệu đồng) trong khi tổng thu nhập của hai vợ chồng trẻ chỉ hơn 9.000 tệ/tháng (khoảng 31–32 triệu đồng).
Nhìn cảnh nhiều gia đình phải "còng lưng trả nợ", vợ chồng tôi không nỡ.
Ban đầu, chúng tôi định hỗ trợ tiền đặt cọc. Nhưng rồi suy nghĩ: "Hay là mua đứt luôn cho con, để nó nhẹ gánh mà phát triển sự nghiệp?"
Và thế là chúng tôi dốc toàn bộ những gì có thể:
- Toàn bộ tiền tiết kiệm hơn 600.000 tệ (khoảng 2,1 tỷ đồng)
- Bán căn nhà cũ ở huyện, thu về 500.000 tệ (khoảng 1,75 tỷ đồng)
- Vay thêm người thân, bạn bè gần 400.000 tệ (khoảng 1,4 tỷ đồng)
Cuối cùng, chúng tôi trả thẳng hơn 5,2 tỷ đồng để mua nhà cho con trai.
Ngày ký giấy tờ, tôi vô cùng tự hào. Cả làng nhìn vào đều khen chúng tôi "nuôi con mát tay".
Khi áp lực biến mất, động lực cũng dần biến mất
Hai năm đầu, con trai làm việc chăm chỉ. Nhưng rồi, khi không còn gánh nặng nhà cửa, con bắt đầu thay đổi.
Con trai tôi đặc biệt thích ô tô. Cứ ba bốn năm lại đổi xe, chiếc sau đắt hơn chiếc trước. Chiếc xe hiện tại của con có giá hơn 300.000 tệ (khoảng trên 1 tỷ đồng). Con dâu cũng chi mạnh cho quần áo, túi xách hàng hiệu, mỗi món vài chục triệu đồng.
Gia đình ba người thường xuyên du lịch, ăn uống, hưởng thụ. Trong khi đó, vợ chồng tôi ở tuổi ngoài 60 vẫn phải gánh khoản nợ hơn 400.000 tệ (khoảng 1,4 tỷ đồng) còn lại.
Hết nợ - nhưng cũng cạn sức
Bốn năm sau, nợ trả xong. Nhưng cũng ngay sau đó, cả hai chúng tôi lần lượt mất việc vì tuổi cao và sức khỏe giảm sút.
Lương hưu của tôi chỉ khoảng 2.700–2.800 tệ/tháng (xấp xỉ 9,5–10 triệu đồng). Chúng tôi từng nghĩ như vậy là đủ sống. Nhưng tuổi già không giống những phép tính trên giấy.
Chỉ trong một năm, hai vợ chồng lần lượt nhập viện. Tổng chi phí phẫu thuật lên tới hơn 120.000 tệ (khoảng 420 triệu đồng) – gần như cuốn sạch toàn bộ số tiền tiết kiệm cuối cùng, khoảng 100.000 tệ (350 triệu đồng).
Khi cần con... và con không có tiền
Vì lý do sức khỏe, chúng tôi muốn chuyển lên thành phố sống cho tiện chữa bệnh. Tôi nghĩ: con trai không nợ nần, làm việc hơn 10 năm, bỏ ra 100.000–200.000 tệ (khoảng 350–700 triệu đồng) mua một căn hộ nhỏ cho bố mẹ chắc không khó.
Nhưng con trai nói: "Con không có nhiều tiền."
Lúc đó tôi mới bàng hoàng nhận ra: người mà chúng tôi đã gánh hết áp lực tài chính thay suốt mấy chục năm… chưa từng học cách chịu trách nhiệm về tiền bạc.
Bài học tài chính cay đắng ở tuổi 68
Nhìn lại, tôi hiểu ra rằng: việc dồn hơn 5 tỷ đồng mua nhà cho con không chỉ khiến chúng tôi mất đi quỹ an toàn tuổi già, mà còn vô tình tước đi động lực phấn đấu và ý thức trách nhiệm của con.
Yêu thương con cái không sai. Nhưng chu cấp vượt quá khả năng chịu đựng của bản thân là một cái bẫy tài chính mà nhiều bậc cha mẹ chỉ nhận ra khi đã quá muộn.
BOX PHÂN TÍCH
Nếu KHÔNG mua nhà cho con, tuổi già của họ có thể đã khác thế nào?
Giả định: Không mua căn nhà hơn 5,2 tỷ đồng cho con trai
| Khoản | Thực tế đã xảy ra | Nếu KHÔNG mua nhà |
|---|---|---|
| Tài sản tích lũy | Gần như bằng 0 | ~5 tỷ đồng |
| Quỹ y tế tuổi già | Cạn sau 1 đợt bệnh | Dư sức chi trả |
| Nhà ở khi về già | Phải thuê, bị từ chối | Có thể mua căn nhỏ gần BV |
| Áp lực tài chính | Cao, kéo dài đến 60+ | Thấp, có quyền nghỉ ngơi |
| Tâm thế tuổi già | Bị động – phụ thuộc | Chủ động – tự quyết |
Một quyết định tài chính cho con ở tuổi trung niên đã đánh đổi bằng cả sự an toàn của tuổi già.






