Tin bạn thân, mua đất trên giấy
Theo trình bày của bà H. (ngụ tỉnh Đắk Lắk), do có mối quan hệ bạn bè thân thiết nên trước đây bà đã nhiều lần cho vợ chồng bà S. vay tiền.
Năm 2018, do cần tiền đầu tư làm ăn nên bà S. trao đổi với bà H. về việc để lại một thửa đất tại Vũng Tàu (thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay là TPHCM) mà bà S. đang mua theo hình thức trả góp. Hai bên thống nhất bà S. đứng tên mua giúp, còn bà H. có trách nhiệm đóng tiền hằng tháng.
Tổng giá trị thửa đất là 672 triệu đồng, gồm khoản thanh toán ban đầu 320 triệu đồng và 9 đợt tiếp theo, mỗi đợt 32,7 triệu đồng. Việc giao nhận tiền được lập giấy xác nhận.
Vì tin tưởng bạn bè nên bà H. không kiểm tra thực tế vị trí cũng như tình trạng pháp lý của thửa đất. Trong quá trình mua đất, bà H. đã giao đủ 7 đợt với tổng số tiền 516 triệu đồng.
Tuy nhiên, sau đó bà S. thông báo không thể giao đất và cũng không xuất trình được bất kỳ giấy tờ pháp lý nào về thửa đất như đã thỏa thuận. Dù bà H. nhiều lần yêu cầu trả lại tiền nhưng bà S. không thực hiện nên bà đã khởi kiện ra tòa.
Ở chiều ngược lại, bà S. trình bày rằng mình cũng là người mua lại đất từ một người đàn ông tên Q. theo hình thức tương tự, nhưng toàn bộ giao dịch chỉ bằng lời nói, không có giấy tờ. Trên thực tế, bà S. cho hay cũng không biết vị trí, thông tin cụ thể của thửa đất, chỉ được ông Q. thông báo là đất đang trong quá trình phân lô, chờ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Sau khi nhận tiền từ bà H., bà S. đã chuyển cho ông Q. để mua đất và không sử dụng vào mục đích cá nhân. Khi ông Q. thông báo công ty phân phối đất vỡ nợ, không có đất trên thực tế, bà S. cho rằng mình chỉ là người “mua hộ” nên không đồng ý hoàn trả tiền.
Bạn thân nói cũng là nạn nhân
Tại phiên tòa sơ thẩm, Hội đồng xét xử TAND khu vực 7 - Đắk Lắk nhận định việc bà S. nhận tiền từ bà H. là có thật, có giấy tờ xác nhận, trong khi nghĩa vụ giao đất không được thực hiện. Do đó, tòa chấp nhận toàn bộ yêu cầu của bà H., buộc bà S. hoàn trả 516 triệu đồng.
Không đồng ý với phán quyết trên, bà S. kháng cáo. Tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử TAND tỉnh Đắk Lắk xác định việc giao nhận tiền giữa hai bên là có thật, thể hiện qua giấy nhận tiền do chính bà S. ký xác nhận.
Các bên đều thừa nhận thỏa thuận mua đất tại Vũng Tàu với giá 672 triệu đồng, thanh toán theo từng đợt. Thực tế, bà S. đã nhận của bà H. 7 đợt với tổng số tiền 516 triệu đồng.
Bà S. cho rằng không thể giao đất do bên trung gian là ông Q. không thực hiện cam kết. Tuy nhiên, tòa nhận định bà H. không có bất kỳ thỏa thuận hay quan hệ nào với người này.
Đồng thời, bà S. cũng không cung cấp được chứng cứ chứng minh việc giao dịch mua đất là có thật. Vì vậy, lý do bà S. đưa ra không có cơ sở chấp nhận. Nếu có tranh chấp với ông Q., bà S. có quyền khởi kiện bằng một vụ án khác.
Từ đó, Hội đồng xét xử kết luận bản án sơ thẩm là phù hợp, đúng pháp luật và không có căn cứ để sửa đổi. Tòa quyết định bác toàn bộ kháng cáo của bà S., giữ nguyên phán quyết buộc hoàn trả 516 triệu đồng cho bà H.
(Tham khảo Bản án số 214/2026/DS-PT ngày 6/4/2026 của TAND tỉnh Đắk Lắk)
