Tờ Financial Times (FT) cho hay cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đang đẩy các "ông lớn" công nghệ vào một cuộc đua hạ tầng khốc liệt chưa từng có. Tuy nhiên, thực tế khắc nghiệt về nguồn điện, nhân lực và thủ tục pháp lý đang khiến những kế hoạch tỷ USD trên giấy khó có thể thành hình đúng hạn.
Cụ thể, trong khi giới đầu tư đổ dồn sự chú ý vào những con chip H100 của Nvidia hay các mô hình ngôn ngữ lớn đầy quyền năng, một "nút thắt cổ chai" khác đang âm thầm hiện hữu: hạ tầng vật lý.
Theo dữ liệu từ nhóm phân tích vệ tinh và AI SynMax chia sẻ với tờ Financial Times, gần 40% các dự án trung tâm dữ liệu dự kiến hoàn thành trong năm nay tại Mỹ đang đứng trước nguy cơ trễ hẹn. Đáng chú ý, danh sách này bao gồm cả những công trình trọng điểm phục vụ cho liên minh Microsoft và OpenAI.
Những đại công trường im lìm
Theo FT, các dự án lớn của Microsoft, OpenAI và nhiều nhóm công nghệ khác có khả năng sẽ lỡ hạn hoàn thành hơn ba tháng. Điều này không chỉ là vấn đề chậm trễ vài tuần trên công trường, mà là một dấu hiệu cảnh báo về khả năng chuyển hóa vốn đầu tư thành doanh thu của các "Hyperscaler" (nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn).
Hơn mười giám đốc điều hành trong ngành cho biết các khu phức hợp mục tiêu tiêu thụ hàng trăm megawatt đang bị kẹt lại do những rào cản về giấy phép, tình trạng thiếu hụt lao động tay nghề cao kinh niên, cũng như sự khan hiếm về nguồn điện và thiết bị.
Các công ty đang chạy đua xây dựng những trung tâm dữ liệu lớn chưa từng có, với công suất tiêu thụ ít nhất 1 gigawatt, tương đương đầu ra của một lò phản ứng hạt nhân.
Sự chênh lệch giữa quy mô vốn đầu tư và khả năng thực thi hạ tầng đang ngày một nới rộng. Ông Wes Cummins, Giám đốc điều hành của nhà điều hành trung tâm dữ liệu Applied Digital, nhận định rằng việc huy động vốn ở quy mô này đã khó, nhưng logistics, xây dựng và vận hành còn khó hơn gấp bội.
Dữ liệu từ SynMax, được kiểm chứng chéo với các tiêu chuẩn ngành của IIR Energy, đã phác họa một bức tranh thực tế khác xa với những tuyên bố hào nhoáng. Điển hình là khu phức hợp 1,4GW tại quận Shackelford, bang Texas, đang được phát triển cho Oracle để phục vụ OpenAI.
Dù Vantage Data Centers tuyên bố tòa nhà đầu tiên sẽ bàn giao vào nửa cuối năm 2026, hình ảnh vệ tinh vào đầu tháng 4 cho thấy trong số 6 cơ sở được quy hoạch, chỉ có một nơi có dấu hiệu phát triển rõ rệt. SynMax ước tính thời điểm bàn giao sớm nhất cho tòa nhà đầu tiên có thể là tháng 12/2027 nếu theo nhịp độ trung bình.
Tại quận Milam, Texas, nơi nhà đồng sáng lập OpenAI Greg Brockman từng khẳng định một công trường 1,2GW đang "thành hình", thực tế xây dựng mới chỉ bắt đầu trên một cơ sở duy nhất. Trong số các dự án lớn tại Texas của nhóm này, chỉ có duy nhất một dự án tại Abilene được kỳ vọng hoàn thành đúng hạn trong năm nay.
Dù vậy, về phía OpenAI và Oracle, các thông báo chính thức vẫn khẳng định mọi thứ đang diễn ra đúng kế hoạch. OpenAI cho biết quá trình xây dựng trung tâm dữ liệu lịch sử của họ vẫn đang được đẩy nhanh tiến độ với sự hợp tác chặt chẽ cùng các đối tác như Oracle và SB Energy.
Cuộc chiến giành giật nhân công và thiết bị
Nguyên nhân của sự trì trệ không chỉ nằm ở vốn. Hai giám đốc xây dựng làm việc trong các dự án liên quan đến OpenAI tiết lộ rằng thị trường đang thiếu hụt nghiêm trọng công nhân chuyên môn, từ thợ điện đến thợ lắp ống, để đáp ứng nhu cầu xây dựng các cụm cơ sở ngày càng phức tạp.
Tình trạng lưới điện quá tải và thiếu hụt thiết bị như tuabin khí hay máy biến áp cũng là những lực cản lớn. Tại các địa điểm xa xôi, chi phí lao động thậm chí đã bị đẩy lên cao tới 30%.
Ông Doug O’Laughlin, Chủ tịch SemiAnalysis, chỉ ra một thực tế trớ trêu: các dự án tập trung quá dày đặc tại một khu vực khiến ngay cả các nhà thầu phục vụ cùng một khách hàng cũng phải tranh giành nhau.
"Về cơ bản, OpenAI đang tự cạnh tranh với chính mình. Công nhân di chuyển giữa các dự án để tìm kiếm mức lương cao hơn. Ngay cả khi họ làm việc tăng ca gấp đôi, vẫn rất khó để đáp ứng được các mốc thời gian đã định," ông O’Laughlin phân tích.
Không chỉ có vấn đề kỹ thuật, các dự án còn vấp phải sự phản đối từ địa phương. Dự án 300MW của Nebius tại Vineland, New Jersey (nơi có thỏa thuận cung cấp năng lượng cho Microsoft) đang đối mặt với những thách thức về cấp phép và sự phản đối của cư dân.
Việc yêu cầu thực hiện quy trình lấy ý kiến công chúng chính thức thường kéo dài thời gian thực hiện và cho thấy sự kháng cự ngày càng tăng từ cộng đồng đối với các "đại công trình" tiêu tốn năng lượng này.
Tương lai còn nhiều bất định khi SynMax ước tính hơn 60% các dự án dự kiến cho năm tới vẫn chưa bắt đầu xây dựng. Ông Josh Price, Giám đốc năng lượng tại công ty chiến lược Capstone, cho rằng sự va chạm giữa tốc độ phát triển thần tốc của công nghệ và sự chậm chạp của các quy định pháp lý sẽ tất yếu dẫn đến nhiều sự giám sát hơn và tiềm ẩn thêm nhiều sự chậm trễ.
Trong bối cảnh AI đang được kỳ vọng là động cơ tăng trưởng mới của nền kinh tế toàn cầu, những trì trệ tại công trường đang đặt ra một dấu hỏi lớn: Liệu các "đế chế" công nghệ có thể duy trì tốc độ đổi mới khi nền móng vật lý của chúng đang có dấu hiệu lung lay?
*Nguồn: FT, Fortune
