Thúc đẩy hợp tác Việt - Nhật trong lĩnh vực y tế

Nội dung trên được đề cập ở tọa đàm "Quan hệ Việt Nam - Nhật Bản: Động lực mới, Tầm cao mới" hồi tháng 10, do báo Tài chính - Đầu tư thực hiện nhân kỷ niệm 52 năm hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao (1973-2025).

Mở đầu chương trình, ông Ito Naoki - Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, cho biết quan hệ Việt - Nhật đang bước sang giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn, nhất là lĩnh vực mới như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghiệp bán dẫn. Chính phủ hai nước thống nhất đây là những trụ cột hợp tác chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển bền vững.

Tiếp đó, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), nhấn mạnh Nhật Bản hiện là nhà tài trợ ODA lớn nhất, nhà đầu tư quốc tế lớn thứ ba và đối tác thương mại, du lịch lớn thứ tư của Việt Nam, với hơn 5.600 dự án, tổng vốn đăng ký trên 78 tỷ USD.

Ông Tuấn chỉ ra định hướng đầu tư của Nhật Bản phù hợp với chiến lược phát triển bền vững ở Việt Nam, nhất là lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi số, sản xuất chế tạo và y tế - vốn đang là trọng tâm hợp tác song phương.

Đại sứ Ito Naoki bổ sung thêm hợp tác y tế Việt - Nhật đang được mở rộng, tập trung vào y tế dự phòng, chuyển đổi số trong y tế và chăm sóc người cao tuổi. Hiện Nhật Bản cũng đồng hành Việt Nam củng cố hệ thống y tế cơ sở, thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ giữa các địa phương, đồng thời nâng cao năng lực phòng chống bệnh truyền nhiễm lẫn không lây nhiễm.

Đồng quan điểm trên, TS Đặng Quang Tấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Y tế, nhận định Nhật Bản là một trong những đối tác quan trọng nhất của nước ta ở lĩnh vực y tế, quan hệ hợp tác mang tầm chiến lược, bền vững.

Trên cơ sở Biên bản hợp tác năm 2019 giữa Bộ Y tế Việt Nam - Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, nhiều dự án chung được triển khai, tập trung nâng cấp hạ tầng, trang thiết bị, đào tạo nhân lực.

Hai trong số dự án tiêu biểu gồm: "Tăng cường hệ thống phát triển năng lực cho nhân viên y tế thông qua khám, chữa bệnh từ xa", với vốn đầu tư 3 triệu USD, do Bộ Y tế - Cục Quản lý khám chữa bệnh cùng Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) thực hiện; "Đẩy mạnh công tác phòng chống viêm gan virus tại Việt Nam", Cục Phòng bệnh và JICA triển khai.

Trong khuôn khổ tọa đàm, Đại sứ Nhật nhấn mạnh khu vực tư nhân nước Nhật Bản ngày càng thể hiện vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác giữa hai nước, nhất là y tế. Đơn cử, Takeda mang đến Việt Nam vaccine phòng sốt xuất huyết đầu tiên cấp phép năm 2024, đánh dấu bước tiến chủ động phòng ngừa dịch bệnh. Hiện vaccine này được phê duyệt ở 41 quốc gia, phân phối hơn 18 triệu liều toàn cầu.

Trước đó giai đoạn 2021-2024, Takeda hợp tác cùng Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe và Y tế toàn cầu (NCGM, Nhật Bản), Hội Hen - Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng TP HCM (HSAACI) triển khai dự án tăng cường năng lực chẩn đoán, điều trị bệnh phù mạch di truyền (HAE).

Theo đó, chương trình tổ chức hơn 70 hội thảo, khóa đào tạo, trao đổi chuyên gia Việt - Nhật, góp phần giúp 7.500 nhân viên y tế nâng cao chuyên môn, sàng lọc hơn 100 người và phát hiện 35 ca HAE. Dự án cũng hỗ trợ thành lập các trung tâm điều trị chuyên biệt ở Hà Nội, TP HCM, mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế.

Trong phần trình bày, ông Benjamin Ping, Tổng giám đốc Takeda Việt Nam, cho biết với phương châm "đặt người bệnh là ưu tiên hàng đầu", đơn vị tập trung các lĩnh vực trọng yếu gồm: bệnh hiếm, ung thư, khoa học thần kinh, liệu pháp huyết tương và vaccine.

"Chúng tôi cam kết hỗ trợ nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y tế, đẩy mạnh truyền thông cộng đồng và tăng khả năng tiếp cận vaccine cho người dân, hướng đến không còn ca tử vong do sốt xuất huyết vào 2030 (theo mục tiêu toàn cầu từ WHO), qua đó nâng cao sức khỏe cộng đồng", ông Benjamin Ping cho hay.

Với Nghị quyết 72-NQ/TW đặt trọng tâm vào y tế dự phòng và củng cố hệ thống y tế, ông Benjamin Ping cho đây là cơ hội chiến lược để các tập đoàn dược phẩm quốc tế tham gia vào nỗ lực giảm gánh nặng bệnh tật tại Việt Nam.