Năm 2005, từ bản Ngạm Khét, xã Cao Thượng, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn gia đình anh Hầu Văn Vàng cùng 30 hộ gia đình khác chuyển đến bản tái định cư Đồn Đèn sinh sống. Gia đình anh được cấp một căn nhà, diện tích đất vườn đồi và hơn 1.000m2 ruộng để canh tác. Đến nay, dù đã ngót nghét 20 năm nhưng gia đình anh vẫn chưa nhận được giấy chứng nhận quyền sử dụng cho phần đất ở, đất vườn và đất ruộng cấy lúa.
Anh Hầu Văn Vàng cho biết: “Lúc đến dự án cũng chỉ giao người ở nhà này, người ở nhà kia chứ không có giấy tờ gì cả, bây giờ cũng không có. Chúng tôi đã kiến nghị rất nhiều lần về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và đất ruộng, nhất là qua các cuộc tiếp xúc cử tri nhưng họ chỉ bảo là bây giờ chưa được nên chúng tôi cũng không biết làm thế nào”.
Bản tái định cư Đồn Đèn, xã Khang Ninh, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn
Dự án tái định cư Đồn Đèn - Khuổi Luông do Ban Quản lý Vườn Quốc gia Ba Bể thực hiện và bắt đầu bố trí tái định cư cho người dân từ năm 2004. Các hộ đến định cư hầu hết là các gia đình có hoàn cảnh khó khăn từ các khu vực vùng lõi, vùng đệm của VQG Ba Bể. Từ 30 hộ dân ban đầu, đến nay Đồn Đèn đã có 55 hộ gia đình người Mông sinh sống với 262 nhân khẩu.
Dù đã sinh sống ổn định, lâu dài nhưng cho đến thời điểm này, ngoại trừ phần đất lâm nghiệp, các hộ đều chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho phần diện tích đất ở và đất nông nghiệp. Điều này khiến người dân không thể an tâm với nơi ở mới, bởi việc vay vốn để sản xuất kinh doanh, chuyển nhượng, thừa kế, cho - tặng... đều cần tới giấy tờ này.
Ông Dương Xuân Giao, Phó Chủ tịch UBND xã Khang Ninh, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn cho biết: “Xã cũng đã báo cáo lên cơ quan thẩm quyền các cấp. Nguyên nhân của vấn đề này là do chủ đầu tư là Ban quản lý tái định cư chưa bàn giao hồ sơ cho địa phương nên chưa có cơ sở để địa phương làm các thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở, đất nông nghiệp cho người dân Đồn Đèn”.
Bản Đồn Đèn với 100% hộ nghèo, cận nghèo
Trao đổi với phóng viên VOV, ông Triệu Thế Khôi, Giám đốc BQL Vườn quốc Gia Ba Bể cho biết, trên cơ sở kiến nghị của người dân và chính quyền cũng như chỉ đạo của tỉnh Bắc Kạn, năm 2022, đơn vị đã thành lập tổ công tác, tiến hành rà soát lại các loại hồ sơ, thủ tục của dự án này.
“Với trách nhiệm của chủ đầu tư, VQG phối hợp chính quyền địa phương lập hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân. Tuy nhiên đến nay tổ rà soát đã tiến hành rà roát, nhưng do lâu năm nên hồ sơ thất lạc, chưa sưu tầm đầy đủ. Do đó, thời gian tới chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp chính quyền địa phương để triển khai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân Đồn Đèn theo quy định”, ông Triệu Thế Khôi nói.
Thôn Đồn Đèn hiện có 55 hộ thì có tới 48 hộ nghèo và 7 hộ diện cận nghèo; nhiều hệ thống công trình thiết yếu như nhà cửa, nước sạch đã xuống cấp. Việc không có “sổ đỏ” càng khiến người dân khó an tâm với cuốc sống tái định cư. Thậm chí một số tranh chấp đất đai tại Đồn Đèn đã xảy ra và gây không ít khó khăn cho chính quyền, người dân do không có đủ hồ sơ về đất theo quy định. Do đó, đòi hỏi cấp thiết lúc này là các cấp ngành cùng chính quyền địa phương cần sớm hoàn thiện thủ tục cần thiết để người dân Đồn Đèn có được quyền lợi chính đáng hợp pháp trên mảnh đất mình đang sinh sống.
