Kính viễn vọng không gian Hubble của NASA đã chụp được hình ảnh thiên thể liên sao 3I/ATLAS vào ngày 21-7-2025, khi sao chổi này cách Trái đất 443 triệu km - Ảnh: NASA
Giáo sư Avi Loeb, nhà vật lý thiên văn thuộc Đại học Harvard, gây chú ý khi cho rằng thiên thể liên sao 3I/ATLAS - vị "khách lạ" mới được phát hiện đi vào Hệ Mặt trời hồi tháng 7 - có thể đang vận hành bằng nguồn năng lượng hạt nhân, thay vì chỉ là một sao chổi thông thường như nhận định của NASA.
Trước đó, ông Loeb từng đặt giả thuyết 3I/ATLAS là tàu vũ trụ ngoài hành tinh.
Trả lời chương trình "Elizabeth Vargas Reports" của kênh truyền hình cáp NewsNation (Mỹ), giáo sư Loeb viện dẫn bức ảnh do Kính viễn vọng không gian Hubble chụp hôm 21-7. Trong đó, phần đầu của 3I/ATLAS phát sáng bất thường, khác hẳn hiện tượng phản xạ ánh sáng hay khí bụi thường kéo dài phía sau như ở sao chổi.
Ông nhận định: "3I/ATLAS có thể là một tàu vũ trụ chạy bằng năng lượng hạt nhân, và lớp bụi phát ra ở phần trước có thể chỉ là chất bẩn tích tụ trong hành trình xuyên qua không gian liên sao".
Nhà khoa học này cũng nhấn mạnh quỹ đạo dịch chuyển của vật thể - dự kiến sẽ lần lượt tiến gần sao Hỏa, sao Kim và sao Mộc - có xác suất ngẫu nhiên chỉ một trên 20.000, "khó có thể là một sự tình cờ".
Theo kênh Fox News, trong một bài viết đăng blog, Loeb phân tích kỹ hơn về hiện tượng phát sáng của 3I/ATLAS. Ông cho rằng độ sáng quan sát được tương đương công suất ở mức gigawatt, cỡ như một nhà máy điện hạt nhân lớn, khó có thể giải thích bằng các cơ chế tự nhiên.
Một lỗ đen nguyên thủy chỉ phát ra khoảng 20 nanowatt. Một mảnh vỡ phóng xạ từ siêu tân tinh là cực kỳ hiếm gặp. Sự ma sát với khí bụi liên sao cũng không đủ để tạo ra ánh sáng quan sát được. Do đó kịch bản hợp lý nhất "là một nguồn năng lượng tập trung mạnh, mà cách tự nhiên nhất để đạt tới công suất này chính là năng lượng hạt nhân".
"Con người cần có kịch bản chuẩn bị"
3I/ATLAS được phát hiện đầu tháng 7 bởi Hệ thống cảnh báo cuối cùng va chạm tiểu hành tinh với Trái đất (ATLAS) đặt tại Chile. Với đường kính khoảng 20km, lớn hơn đảo Manhattan của Mỹ, đây là vật thể liên sao thứ ba từng được ghi nhận đi vào Hệ Mặt trời.
NASA cho biết 3I/ATLAS sẽ tiến gần nhất tới Mặt trời vào ngày 30-10, ở khoảng cách 210 triệu km, và không gây nguy hiểm cho Trái đất.
Loeb cho rằng cần tận dụng cơ hội để quan sát kỹ lưỡng, thậm chí nên cân nhắc điều hướng tàu thăm dò Juno tiếp cận thiên thể này. Ông kêu gọi cộng đồng quốc tế chuẩn bị kịch bản ứng xử, trong trường hợp giả thuyết về công nghệ ngoài Trái đất trở thành hiện thực.
Nhà vật lý thiên văn Havard kết luận: "Nếu đây là công nghệ, nó sẽ có tác động to lớn đến tương lai nhân loại. Chúng ta phải chuẩn bị cho tình huống đó".
