Theo ông Trần Trọng Kiên, Phó Giám đốc Phòng Thị trường Chứng khoán phái sinh, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), sau hơn hai tháng vận hành thí điểm, hệ thống giao dịch carbon đã hoạt động ổn định.
Hệ thống kết nối đồng bộ với Hệ thống đăng ký quốc gia của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT), bảo đảm dữ liệu về hạn ngạch phát thải được cập nhật xuyên suốt từ khâu phân bổ đến giao dịch.
Hiện hệ thống đăng ký quốc gia đang quản lý khoảng 510 triệu tấn CO₂ tương đương (tCO₂e) hạn ngạch phát thải cho giai đoạn 2025-2026. Đến nay đã có 92 tổ chức đăng ký tham gia thị trường, chủ yếu thuộc 3 lĩnh vực phát thải lớn là thép, xi măng và nhiệt điện.
Theo HNX, trong phiên giao dịch đầu tiên ngày 29-6, mã hạn ngạch VN2025 ghi nhận khối lượng giao dịch 1.210 tCO₂e, giá đóng cửa 130.000 đồng/tCO₂e, giá cao nhất 136.000 đồng/tCO₂e, với tổng giá trị giao dịch đạt 161,66 triệu đồng.
Ông Trần Trọng Kiên cho biết, HNX chỉ cung cấp hạ tầng giao dịch. Toàn bộ thông tin về hàng hóa giao dịch như hạn ngạch phát thải, tín chỉ carbon, số lượng, thời gian giao dịch và quyền sở hữu đều do hệ thống đăng ký quốc gia thuộc Bộ NN-MT quản lý.
Chỉ sau khi hạn ngạch hoặc tín chỉ carbon được đăng ký trên hệ thống quốc gia, chuyển sang lưu ký tại Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), doanh nghiệp mới đủ điều kiện đưa lên sàn giao dịch.
Ngoài ra, thị trường carbon áp dụng cơ chế thanh toán tức thời (T+0). Khi bên mua có đủ tiền và bên bán có đủ hạn ngạch hoặc tín chỉ carbon trong tài khoản lưu ký, giao dịch sẽ được hoàn tất ngay sau khi hai bên xác nhận, giúp giảm thiểu rủi ro và bảo đảm an toàn thanh toán.
Thứ trưởng Bộ NN-MT Lê Công Thành cho biết thêm, thị trường carbon sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp giảm phát thải với chi phí hợp lý, nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế. Đây còn là cơ hội thu hút thêm nguồn lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm quốc tế cho quá trình chuyển đổi xanh.
Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, hạ tầng kỹ thuật, hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải; đồng thời tăng cường đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp để hoàn thiện cơ chế vận hành thị trường.
Mục tiêu là xây dựng thị trường carbon minh bạch, hiệu quả, từng bước hội nhập với thị trường carbon khu vực và quốc tế, góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
