Bà Nữ bị hẹp van động mạch chủ, suy tim nặng (độ 4), tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, bệnh thận mạn tính, suy chức năng thượng thận do hội chứng Cushing. Một tháng trước, bà khó thở, chỉ nằm tại chỗ, ăn uống kém, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.
GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, cho biết bệnh nhân có nguy cơ cao đột quỵ, nhồi máu cơ tim, đột tử. Phương pháp điều trị tối ưu là cấy van động mạch chủ qua ống thông (TAVI), không cần mổ mở, giảm nguy cơ biến chứng nặng của phẫu thuật.
Trước khi thay van, bà được điều trị nội khoa, kiểm soát bệnh nền. Tuy nhiên hai ngày sau nhập viện, bà Nữ bất ngờ ngưng tim, ngưng thở do có cơn rối loạn nhịp nguy hiểm (rung thất), được bác sĩ hồi sức cấp cứu thoát nguy kịch.
Một ngày sau, tình trạng bệnh ổn định, êkíp can thiệp cấy máy phá rung (ICD) vào lồng ngực người bệnh nhằm phòng ngừa ngưng tim tái phát. Loại máy này phát ra xung điện để kích thích tim đập lại trong trường hợp tim đột ngột ngừng đập hoặc tạo ra những cú sốc điện giúp đồng bộ hóa nhịp tim khi phát hiện nhịp nhanh thất, rung thất.
GS.TS.BS Võ Thành Nhân (thứ hai từ trái sang) cùng êkíp can thiệp cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Sau khi cấy máy phá rung tim, êkíp kiểm tra chuyên sâu để chuẩn bị kế hoạch thay van động mạch chủ. Kết quả siêu âm tim ghi nhận vách liên thất dày, lá trước của van hai lá bị hút vào đường thoát thất trái gây hẹp thêm vùng dưới van động mạch chủ. Đây là tình trạng hẹp vùng chuyển tiếp nằm giữa buồng thất trái, van động mạch chủ, làm giảm khả năng bơm máu giàu oxy từ tim đi nuôi cơ thể.
BS.CKII Nguyễn Văn Dương, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, cho biết bệnh nhân bị hẹp van động mạch chủ kèm buồng thoát thất trái (hẹp tại van và hẹp dưới van). Hai điểm nghẽn nằm nối tiếp nhau khiến thất trái co bóp quá sức để tạo ra áp suất cực lớn, tống máu qua khe hẹp. Tình trạng này kéo dài là nguyên nhân gây suy tim nặng, rung thất dẫn đến đột tử.
"Hẹp cùng lúc hai tầng van động mạch chủ ít gặp, y văn thế giới chưa có hướng dẫn điều trị cụ thể", GS Nhân nói, thêm rằng nguy cơ tử vong cao nếu không phát hiện, xử trí kịp thời.
Giáo sư đánh giá thách thức lớn nhất là nguy cơ xảy ra hội chứng "trái tim tự sát" sau thay van động mạch chủ. Khi đó, van mới hoạt động tốt nhưng buồng thoát thất trái bị hẹp, khiến máu không thể lưu thông để nuôi cơ thể và cơ tim.
Êkíp hội chẩn quyết định điều trị dự phòng cho bệnh nhân trước khi thực hiện kỹ thuật cấy van qua ống thông (TAVI). Trước can thiệp, bác sĩ truyền dịch cho bệnh nhân đồng thời kiểm soát nguy cơ phù phổi cấp. Bệnh nhân được đặt máy tạo nhịp tạm thời nhằm giảm co bóp vách liên thất phì đại, mở rộng đường thoát thất trái và hạn chế nguy cơ tắc nghẽn vùng dưới van sau thay van.
Sau khi kiểm soát các yếu tố nguy cơ, GS Nhân phẫu thuật đưa van nhân tạo vào đúng vị trí tổn thương rồi tiến hành nong van bằng bóng. Bệnh nhân được gây tê tại chỗ và tỉnh táo suốt quá trình can thiệp. Êkíp hồi sức theo dõi sát, sẵn sàng chạy ECMO nếu người bệnh ngưng tim.
Hậu phẫu, sức khỏe cải thiện, bệnh nhân xuất viện hết khó thở, vận động nhẹ nhàng, tự vệ sinh cá nhân, ăn uống tốt, tái khám định kỳ.
Bà Nữ tái khám với GS Nhân sau một tháng xuất viện, sức khỏe hồi phục rất tốt. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Hẹp van động mạch chủ xảy ra khi van không thể mở ra hoàn toàn, làm giảm hoặc chặn lưu lượng máu từ tâm thất trái đi nuôi cơ thể. Tim phải làm việc nhiều hơn để đưa đủ lượng máu đến cơ quan khác, lâu ngày dẫn đến phì đại cơ tim thất trái và suy tim.
Kỹ thuật thay van động mạch chủ qua ống thông (TAVI) là bước tiến trong y học, phù hợp với người mắc nhiều bệnh nền, lớn tuổi, sức khỏe yếu, không thể phẫu thuật.
| Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp |
