Ngày 1/7, Công an thành phố Hải Phòng cho biết Cơ quan An ninh điều tra vừa hoàn tất điều tra đối với bị can Nguyễn Thị Kim Oanh (sinh năm 1957), nguyên cán bộ tín dụng Phòng giao dịch Cầu Đất, Ngân hàng Công thương Ngô Quyền (nay là VietinBank Chi nhánh Ngô Quyền), về hành vi Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng theo khoản 2 Điều 206 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Đây là vụ án xảy ra từ những năm 1995–1997, để lại thiệt hại lớn cho ngân hàng và là bài học sâu sắc về việc chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật trong hoạt động tín dụng.
Theo hồ sơ vụ án, ngày 25/5/1998, Ngân hàng Công thương Ngô Quyền có văn bản đề nghị Công an thành phố Hải Phòng điều tra các sai phạm trong hoạt động tín dụng tại một số phòng giao dịch, trong đó có Phòng giao dịch Cầu Đất. Quá trình xác minh cho thấy bốn cán bộ của đơn vị này gồm Đ.T.H, T.T.Đ, Nguyễn Thị Kim Oanh và Đ.T.O đều rời khỏi nơi cư trú, không đến cơ quan làm việc và có dấu hiệu bỏ trốn.
Ngày 4/6/1998, Cơ quan An ninh điều tra - Công an thành phố Hải Phòng khởi tố vụ án hình sự; sau đó khởi tố các bị can có liên quan và ra quyết định truy nã đối với bốn cán bộ nêu trên. Do các bị can bỏ trốn, vụ án được tạm đình chỉ điều tra theo quy định của pháp luật.
Ngày 6/9/2025, sau gần 30 năm lẩn trốn ở nước ngoài, Nguyễn Thị Kim Oanh đã đến Cơ quan An ninh điều tra - Công an thành phố Hải Phòng đầu thú. Bị can khai nhận sau khi rời Việt Nam sang Lào vào năm 1998, biết mình bị truy nã nên không dám trở về, sinh sống tại thủ đô Viêng Chăn với danh tính khác. Khi tuổi đã cao, luôn day dứt về những sai phạm trong quá khứ, bị can quyết định trở về Việt Nam đầu thú để chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Kết quả điều tra xác định, trong thời gian từ năm 1995 đến năm 1997, Nguyễn Thị Kim Oanh là cán bộ tín dụng Phòng giao dịch Cầu Đất, được giao nhiệm vụ lập hồ sơ vay vốn, thẩm định tài sản bảo đảm và đề xuất cho vay. Tuy nhiên, đối với ba hồ sơ vay vốn đứng tên ông Đ.V.X, bà P.T.T và bà Đ.T.H; bị can đã không trực tiếp thẩm định tài sản theo quy định mà tự ghi nhận giá trị tài sản bảo đảm cao hơn nhiều lần giá trị thực tế, lập và ký các tờ trình thẩm định, đề nghị duyệt cho vay và khế ước nhận nợ để ngân hàng giải ngân.
Theo kết quả điều tra, việc không thực hiện đúng quy trình thẩm định, nâng khống giá trị tài sản bảo đảm là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến thiệt hại cho Ngân hàng Công thương Ngô Quyền. Theo Bản án hình sự sơ thẩm số 93/HSST ngày 21/3/2000, tổng số tiền thiệt hại chưa thu hồi là 432.842.320 đồng, gồm nợ gốc và nợ lãi. Đến nay, ngân hàng xác định số thiệt hại vẫn giữ nguyên theo bản án sau khi đã xử lý tài sản bảo đảm.
Làm việc với Cơ quan An ninh điều tra, Nguyễn Thị Kim Oanh thành khẩn khai báo, thừa nhận việc không trực tiếp thẩm định tài sản nhưng vẫn lập hồ sơ và ký đề xuất cho vay là trái quy định của ngành ngân hàng. Bị can khai việc nâng giá trị tài sản được thực hiện theo sự chỉ đạo của lãnh đạo trực tiếp thời điểm đó; bản thân không được hưởng lợi từ hành vi phạm tội, đồng thời tự nguyện khắc phục 50 triệu đồng và tích cực hợp tác với cơ quan điều tra.
Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày 22/12/2025, Cơ quan An ninh điều tra - Công an thành phố Hải Phòng đã thay đổi quyết định khởi tố vụ án, thay đổi quyết định khởi tố bị can đối với Nguyễn Thị Kim Oanh từ tội Tham ô tài sản xã hội chủ nghĩa sang tội Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng theo khoản 2 Điều 206 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Quyết định đã được Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng phê chuẩn theo quy định.
Vụ án là lời cảnh báo đối với đội ngũ cán bộ làm công tác tín dụng tại các tổ chức tín dụng. Mỗi cán bộ phải tuyệt đối tuân thủ quy trình nghiệp vụ, thực hiện đầy đủ việc kiểm tra, thẩm định thực tế tài sản bảo đảm, không vì bất kỳ lý do nào bỏ qua các quy định bắt buộc hoặc hợp thức hóa hồ sơ vay vốn. Mọi hành vi vi phạm quy định trong hoạt động ngân hàng đều có thể gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, ảnh hưởng đến an toàn hệ thống tín dụng và người vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
