Thanh tra vào cuộc
Dự án khu đô thị mới ven sông Hạc (TP Thanh Hoá) được Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá phê duyệt quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 (năm 2006) với tổng diện tích là 373.738 m2, do Công ty TNHH Tập đoàn Bất động sản Đông Á làm chủ đầu tư. Dự án với mục tiêu cải tạo môi trường cảnh quan đô thị dọc hai bên bờ sông Hạc; xây dựng lại và xây dựng mới một khu đô thị hoàn chỉnh, xoá bỏ khu dân cư ven sông có điều kiện sống thấp và không đảm bảo môi trường, cảnh quan đô thị… Theo kế hoạch, chậm nhất trong năm 2010 phải hoàn thành công tác giao đất, bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư.
Tuy nhiên, đến nay, dự án vẫn chưa thực hiện xong việc giải phóng mặt bằng. Việc chậm hoàn thành giải phóng mặt bằng để triển khai dự án ảnh hưởng đến đời sống người dân trong khu vực dự án trong suốt nhiều năm qua.
Phối cảnh Dự án khu đô thị mới ven sông Hạc (TP Thanh Hoá)
Cụ thể, kết luận của Thanh tra tỉnh Thanh Hoá (ngày 19/8/2022) nêu, trong việc thu hồi, giải phóng mặt bằng, đến nay vẫn còn 2,67 ha đất chưa giải phóng mặt bằng để xây dựng khu tái định cư. Kết luận thanh tra chỉ rõ, UBND TP Thanh Hoá ban hành quyết định thu hồi đất khi chưa hoàn thành dự án tái định cư là chưa đảm bảo đúng quy định. Từ năm 2010, UBND TP Thanh Hoá ban hành thông báo thu hồi đất nhưng đến nay chưa thực hiện xác định loại đất, nguồn gốc đất, thu hồi đất, lập, thẩm định, phê duyệt phương án bồi thường đối với 691 hộ dân có đất thổ cư là chưa đảm bảo theo quy định.
Ngoài ra, UBND TP Thanh Hoá đã phê duyệt phương án bồi thường cho 191 hộ với số tiền hơn 130 tỷ đồng (phê duyệt từ năm 2013-2016), nhưng chưa thực hiện chi trả kinh phí bồi thường cho người dân là chưa đảm bảo theo quy định. UBND TP Thanh Hoá không báo cáo những vướng mắc bất cập trong công tác giải phóng mặt bằng và đề xuất phương án giải quyết để đảm bảo tiến độ dự án (giai đoạn 2010-2014) là chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm được giao.
Chậm giải phóng mặt bằng dẫn đến khiếu nại, khiếu kiện
Kết luận của Thanh tra tỉnh Thanh Hoá cũng chỉ rõ, trong việc xác định nhu cầu và bố trí tái định cư, quỹ đất tái định cư theo quy hoạch và phương án tổng thể được phê duyệt là không phù hợp với phương án mà UBND TP Thanh Hoá lâu nay đang áp dụng ở các dự án khác cùng thời điểm trên địa bàn thành phố, đây là nguyên nhân chậm giải phóng mặt bằng dẫn đến khiếu nại, khiếu kiện của người dân.
Ngoài ra, UBND TP Thanh Hoá đang thực hiện bố trí tái định cư theo nguyên tắc các hộ có đất bị thu hồi hơn 100 m2 được bố trí từ 2 lô đất trở lên giống như các dự án khác trên địa bàn thành phố Thanh Hoá là không phù hợp quỹ đất và phương án tổng thể bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng này của dự án này...
Với những nội dung được chỉ ra tại kết luận, Thanh tra tỉnh Thanh Hoá đã kiến nghị các đơn vị tổ chức kiểm điểm trách nhiệm cá nhân, tập thể; đồng thời kiến nghị các phương án giải quyết đối với từng đơn vị trong việc triển khai dự án.
Ngoài nguyên nhân khiến dự án chậm hoàn thành giải phóng mặt bằng, Thanh tra tỉnh Thanh Hoá cũng chỉ rõ trong Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 của dự án, chỉ số tầng cao công trình đối với khu nhà liên kết và khu chia lô tái định cư theo hồ sơ quy hoạch là 2-3 tầng, theo quyết định phê duyệt là 3-5 tầng là chưa thống nhất.
Việc quy hoạch tái định cư cho các hộ phải di chuyển có diện tích đất bị thu hồi nhỏ hơn hoặc bằng 40 m2 để bố trí tái định cư tại khu chung cư là chưa đảm bảo đúng nhu cầu thực tế (nhu cầu thực tế là 45 căn, nhưng quy hoạch là 281 căn). Sở Xây dựng tham mưu quy hoạch quỹ đất tái định cư là 5,72 ha, trong đó có 3,85 ha nằm trên phần diện tích dân cư hiện trạng là chưa đảm bảo đúng theo quy định...
