Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) mới đây đã ban hành Kết luận thanh tra số 67/KL-TTNH5 đối với Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng Á Châu (ACBL). Theo đó, Thanh tra NHNN đã chỉ ra những vi phạm, tồn tại chính liên quan đến các nội dung thanh tra.
Cụ thể, đến thời điểm thanh tra, ACBL vi phạm “Không thành lập kiểm toán nội bộ chuyên trách thuộc Ban kiểm soát” theo quy định tại Luật Các Tổ chức tín dụng (TCTD) năm 2010 và Luật Các TCTD năm 2024, Thông tư số 44/2011/TT-NHNN và Thông tư số 14/2023/TT-NHNN.
Hệ thống kiểm soát nội bộ của ACBL thiếu tuyến bảo vệ thứ ba, chưa đáp ứng được yêu cầu phải có 3 tuyến bảo vệ độc lập theo quy định, yêu cầu “có đủ nguồn lực về con người để đảm bảo hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ”, yêu cầu đánh giá độc lập của kiểm toán nội bộ đối với hệ thống kiểm soát nội bộ theo quy định.
Công ty cũng vi phạm cấp tín dụng không đủ điều kiện theo quy định. Đồng thời, sai phạm trong việc phân loại tài sản có không đúng quy định; về thẩm định, quyết định cho thuê tài chính; về kiểm tra, giám sát sau cấp tín dụng.
Những vi phạm, tồn tại nêu trên của ACBL chủ yếu do những nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ hệ thống tự kiểm tra, kiểm soát nội bộ còn nhiều lỗ hổng, hạn chế.
Đến thời điểm thanh tra, ACBL chưa thành lập tuyến bảo vệ thứ ba (bộ phận kiểm toán nội bộ), nên thiếu khâu rà soát độc lập. Điều này khiến công ty không kịp thời phát hiện, ngăn chặn các vi phạm, tồn tại liên quan đến cấp tín dụng không đủ điều kiện, thẩm định, quyết định cho thuê, kiểm tra, giám sát sau cấp tín dụng.
Ngoài ra, khâu kiểm tra, kiểm soát của các bộ phận tại đơn vị kinh doanh và kiểm tra, kiểm soát chéo giữa đơn vị kinh doanh và đơn vị tại trụ sở chính còn chưa chặt chẽ.
ACBL chưa nắm bắt đầy đủ hoặc chưa rà soát kỹ lưỡng các quy định pháp luật trong quá trình tác nghiệp.
Đáng lưu ý, một số cán bộ, nhân viên tại đơn vị kinh doanh thiếu ý thức, không tuân thủ nghiêm túc quy định pháp luật và quy định nội bộ trong hoạt động cấp tín dụng.
Thanh tra đã chỉ ra các cá nhân có liên quan trực tiếp chịu trách nhiệm đối với các vi phạm, tồn tại là hội đồng thành viên, ban điều hành, ban kiểm soát trong từng thời kỳ chịu trách nhiệm chung cho các vi phạm, tồn tại phát hiện qua thanh tra.
Căn cứ kết quả thanh tra, thanh tra yêu cầu ACBL thực hiện 4 kiến nghị chung và 10 kiến nghị cụ thể. Trong đó, yêu cầu ACBL thực hiện chấn chỉnh, xác định trách nhiệm và xử lý theo quy định đối với các tập thể, cá nhân liên quan đến các vi phạm, tồn tại phát hiện qua thanh tra.
Ban lãnh đạo công ty theo dõi, đôn đốc, kiểm soát, giám sát chặt chẽ việc khắc phục các vi phạm, tồn tại, không để lặp lại những vi phạm, tồn tại tương tự.
Trường hợp để xảy ra rủi ro mất vốn liên quan đến các vi phạm, tồn tại qua thanh tra, yêu cầu ACBL kịp thời xác minh và xử lý đối với cá nhân, tập thể có liên quan.
ACBL là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, vốn điều lệ 500 tỷ đồng, do Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) sở hữu 100% vốn điều lệ. Chủ tịch HĐTV là ông Nguyễn Thanh Toại, Tổng giám đốc là ông Trần Văn Tâm và Trưởng Ban Kiểm soát là ông Mai Tòng Bá.
