Chính quyền hai cấp phát sinh bài toán dữ liệu lớn
Chia sẻ tại hội thảo "Chuyển đổi số trong khu vực công: Kiến tạo hạ tầng bền vững và bảo đảm an ninh dữ liệu hướng đến mục tiêu tăng trưởng quốc gia", tổ chức chiều 24.8 tại Hà Nội bởi Synology Việt Nam và Công ty cổ phần IEC Consulting, ông Nguyễn Hồng Hiển, Ủy viên Hội đồng Khoa học Ban Chính sách Chiến lược Trung ương, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cho rằng trong mô hình tăng trưởng mới, khoa học công nghệ và chuyển đổi số là động lực chủ yếu. Khu vực công, vì vậy, "không thể đứng ngoài, càng không thể đi sau" làn sóng công nghệ này.
Yêu cầu đó càng cấp bách hơn khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được vận hành từ ngày 1.7.2025, đưa cả nước về còn 34 tỉnh, thành phố và bỏ cấp huyện. Việc tổ chức lại bộ máy buộc các cơ quan phải tái cấu trúc hoạt động trên nền tảng số sao cho chính quyền số vận hành thông suốt từ Trung ương xuống tỉnh, xã.
Ông Nguyễn Hồng Hiển chia sẻ tại sự kiện
Ảnh: CTV
Khi địa giới hành chính thay đổi, một khối lượng lớn dữ liệu phải được chuẩn hóa, làm sạch và cập nhật lại, nhưng vẫn phải giữ được tính kế thừa, liên tục, không làm gián đoạn dịch vụ công cho người dân.
Theo định hướng của Nghị quyết 57 và Chiến lược dữ liệu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, dữ liệu được xác định là tài nguyên đặc biệt và nền tảng cho quản trị hiện đại. Tuy nhiên trên thực tế, dữ liệu tại nhiều nơi vẫn còn phân tán, thiếu liên thông và chất lượng chưa đồng đều, trong khi quá trình sắp xếp đơn vị hành chính tiếp tục tạo ra thêm khối lượng hồ sơ cần chỉnh lý, chuẩn hóa.
Không thể chờ bị tấn công mới lo bảo vệ dữ liệu
Cùng với việc mở rộng kết nối dữ liệu, bề mặt tấn công mạng của khu vực công cũng gia tăng. Ông Phạm Trung Thành, chuyên gia an ninh mạng của Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) cảnh báo nhiều cơ quan hiện vận hành đồng thời hạ tầng vật lý và điện toán đám mây, tạo ra kiến trúc phức tạp trong khi nhân sự chuyên trách an toàn thông tin còn mỏng.
Chuyên gia an ninh mạng: Có 3 nguồn lộ thông tin cá nhân
"Tin tặc có thể âm thầm xâm nhập và nằm vùng trong hệ thống nhiều tháng để tìm cách leo thang đặc quyền, trước khi phát động tấn công, bao gồm cả các hình thức mã hóa tống tiền dữ liệu", ông Trung Thành nói. Nếu hệ thống sao lưu vẫn duy trì kết nối mạng thông thường, dữ liệu dự phòng cũng có nguy cơ bị phá hủy hoặc mã hóa cùng lúc với hệ thống chính.
Ông Vũ Duy Hiền, Phó tổng thư ký kiêm Chánh văn phòng NCA nhấn mạnh không thể có chuyển đổi số bền vững nếu thiếu an ninh mạng, và cũng không thể khai thác giá trị của dữ liệu nếu không bảo vệ được dữ liệu. Theo ông, cần chuyển tư duy từ bảo vệ chu vi hệ thống sang bảo vệ nguồn dữ liệu, đồng thời áp dụng triệt để hai nguyên tắc Security by Design và Data Protection by Design, tức đưa yêu cầu an ninh mạng vào ngay từ khâu thiết kế hạ tầng.
Đại diện NCA cho rằng không có hệ thống nào an toàn tuyệt đối, nên câu hỏi đặt ra không chỉ là "Làm sao để không bị tấn công?", mà là "Nếu bị tấn công thì hệ thống có tiếp tục hoạt động được không và cần bao lâu để khôi phục?".
Hạ tầng số của khu vực công cần có kịch bản ứng cứu sự cố, năng lực dự phòng và diễn tập thường xuyên, để hệ thống có thể bị tấn công nhưng không tê liệt hoàn toàn và có thể phục hồi nhanh khi mất dữ liệu cục bộ.
Xây dựng hệ sinh thái phòng thủ nhiều lớp
Bà Jola Le - đại diện Synology - cho rằng bảo vệ dữ liệu phải được nhìn nhận như một hệ sinh thái khép kín
Ảnh: CTV
Từ góc độ doanh nghiệp công nghệ, bà Jola Le - Giám đốc điều hành toàn quốc Synology, cho rằng bảo vệ dữ liệu phải được nhìn nhận như một hệ sinh thái khép kín, gồm lưu trữ, quản lý dữ liệu, phân quyền truy cập, sao lưu, khôi phục và giám sát an ninh liên tục. Trong đó, giải pháp "Air-gap", tức cô lập hệ thống sao lưu khỏi môi trường mạng khi không cần thiết hoặc khi phát hiện dấu hiệu bất thường, đóng vai trò như một lớp chắn cuối cùng để ngăn dữ liệu dự phòng bị mã hóa hoặc phá hủy.
Cũng tại sự kiện, NCA đề xuất năm nhóm ưu tiên cho khu vực công gồm bảo vệ hạ tầng và cơ sở dữ liệu trọng yếu, xây dựng năng lực giám sát và ứng cứu sự cố 24/7, xây dựng kiến trúc sao lưu, phục hồi đủ khả năng chống ransomware và các sự cố quy mô lớn, bảo đảm an ninh trong kết nối, chia sẻ dữ liệu và ứng dụng AI, cùng với phát triển nhân lực an ninh mạng và cơ chế phối hợp chia sẻ thông tin giữa các bên.
Chuyển đổi số khu vực công đang đứng trước một yêu cầu kép, vừa phải đủ mở để liên thông dữ liệu và phục vụ người dân, vừa phải đủ an toàn để kiểm soát, bảo vệ và phục hồi dữ liệu khi có sự cố. Việc tích hợp các tiêu chuẩn an toàn thông tin ngay từ khâu quy hoạch hạ tầng, thay vì bổ sung sau cùng, được xem là nền tảng để bảo đảm sự ổn định của chính quyền số và an toàn của tài sản dữ liệu quốc gia.
//Chèn ads giữa bài (runinit = window.runinit || []).push(function () { //Nếu k chạy ads thì return if (typeof _chkPrLink != 'undefined' && _chkPrLink) return; var mutexAds = '<zone id="l2srqb41"></zone>'; var content = $('[data-role="content"]'); if (content.length > 0) { var childNodes = content[0].childNodes; for (i = 0; i < childNodes.length; i++) { var childNode = childNodes[i]; var isPhotoOrVideo = false; if (childNode.nodeName.toLowerCase() == 'div') { // kiem tra xem co la anh khong? var type = $(childNode).attr('class') + ''; if (type.indexOf('VCSortableInPreviewMode') >= 0) { isPhotoOrVideo = true; } } try { if ((i >= childNodes.length / 2 - 1) && (i < childNodes.length / 2) && !isPhotoOrVideo) { if (i <= childNodes.length - 3) { childNode.after(htmlToElement(mutexAds)); arfAsync.push("l2srqb41"); } break; } } catch (e) { } } } }); function htmlToElement(html) { var template = document.createElement('template'); template.innerHTML = html; return template.content.firstChild; } // Lấy phần tử giữa bài để chèn widget: ưu tiên figure, sau đó p không nằm trong figure function tnDetailFindMidElement(rootSelector) { var root = document.querySelector(rootSelector); if (!root) return null; var figures = Array.from(root.querySelectorAll('figure')); var paragraphs = Array.from(root.querySelectorAll('p')).filter(function (p) { return !p.closest('figure'); }); var elements = figures.concat(paragraphs); return elements.length ? elements[Math.floor(elements.length / 2)] : null; } if (window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden)) { if (!laNuocNgoai) { (function (w, q) { w[q] = w[q] || []; w[q].push(["_mgc.load"]); })(window, "_mgq"); } } (function() { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (typeof window.laNuocNgoai === 'undefined' || !window.laNuocNgoai) return; // chỉ chạy khi laNuocNgoai true var target = tnDetailFindMidElement('div.detail-cmain'); if (!target || !target.parentNode) return; var newDiv = document.createElement('div'); newDiv.id = 'taboola-mid-article-widget'; target.parentNode.insertBefore(newDiv, target.nextSibling); window._taboola = window._taboola || []; window._taboola.push({ mode: 'thumbnails-4x1', container: 'taboola-mid-article-widget', placement: 'Mid Article Widget', target_type: 'mix' }); })();
