Đến khám tại Phòng khám Chuyên khoa Tâm thần Merak, Linh (27 tuổi), chuyên viên marketing tại Hà Nội, cho biết cô thường xuyên mất ngủ và mệt mỏi vì áp lực tài chính. Dù có công việc ổn định và bằng thạc sĩ, Linh vẫn phải dành gần 70% thu nhập mỗi tháng cho tiền thuê nhà và sinh hoạt, gần như không thể tích lũy.
Khi chủ nhà thông báo tăng tiền thuê lên 6 triệu/tháng, cô liên tục phải tính toán cân đối chi tiêu. Thu nhập hàng tháng chỉ trong khoảng 13 - 15 triệu khiến Linh phải co kéo mới đủ. Trong khi giá thuê, giá mua nhà ngày càng tăng khiến Linh hoang mang về tương lai. Thiếu ngủ kéo dài khiến Linh mệt mỏi, khó tập trung trong công việc và dần thu mình khỏi các hoạt động xã hội.
Áp lực nhà ở không chỉ xảy ra với người trẻ độc thân. Sau 15 năm học tập và làm việc tại Hà Nội, anh Trần Hoàng T (36 tuổi), giáo viên một trường công lập tại Hà Nội, vẫn phải thuê căn nhà tập thể cũ hơn 50m² với giá 7 triệu đồng mỗi tháng cho gia đình bốn người.
“Hai vợ chồng thu nhập gần 30 triệu/tháng, với khoản tiết kiệm 400 triệu nhưng để mua được một căn nhà nhỏ thực sự là ngoài tầm với. Giá nhà căn tập thể trung bình cũng 3 - 4 tỷ, lãi suất vay cũng cao nên càng nghĩ tôi càng thấy xa vời”, anh nói.
Những lo lắng về tiền thuê nhà, chi phí sinh hoạt và việc nuôi hai con ăn học khiến vợ chồng anh thường xuyên mất ngủ, cảm thấy áp lực và buồn chán. Liên tục các triệu chứng như vậy, anh phải tìm đến bác sĩ tâm thần để điều trị.
Giá nhà Hà Nội hiện nay khiến giấc mơ mua nhà của nhiều người ngày càng xa vời.
Theo bác sĩ Nguyễn Mạnh Hoàn, Phòng khám Chuyên khoa Tâm thần Merak (Hà Nội), áp lực tài chính kéo dài do chi phí nhà ở tăng cao có thể gây tổn hại đáng kể đến sức khỏe tinh thần.
“Với tâm lý an cư lạc nghiệp, khi việc sở hữu nhà dường như nằm ngoài khả năng, nhiều người trẻ rơi vào trạng thái lo âu kéo dài. Theo thời gian, điều này có thể làm suy giảm khả năng phục hồi tâm lý, tăng nguy cơ trầm cảm và giảm sự hài lòng với cuộc sống”, bác sĩ cho biết.
Một trong những biểu hiện phổ biến là mất ngủ kéo dài. Người bệnh thường nằm thao thức hàng giờ, suy nghĩ về các khoản chi tiêu hoặc kế hoạch tiết kiệm mua nhà. Thiếu ngủ khiến cơ thể mệt mỏi, dễ cáu gắt và giảm khả năng tập trung trong học tập, công việc.
Ngoài ra, áp lực tài chính còn khiến nhiều người rơi vào vòng so sánh xã hội. Khi thấy bạn bè đã có nhà hoặc ổn định cuộc sống, họ dễ xuất hiện cảm giác tụt hậu, giảm lòng tự trọng và mất động lực.
Một số người trẻ cũng phải trì hoãn những cột mốc quan trọng như kết hôn, sinh con hoặc thay đổi công việc vì chưa đủ điều kiện tài chính. Điều này càng làm gia tăng cảm giác thất vọng và căng thẳng trong giai đoạn đầu của tuổi trưởng thành.
Theo các chuyên gia, căng thẳng do áp lực kinh tế thường xuất hiện âm thầm nhưng có thể nhanh chóng trở nên nghiêm trọng nếu kéo dài. Những dấu hiệu phổ biến gồm mất ngủ kéo dài, lo âu, suy nghĩ miên man, cáu gắt, khó tập trung hoặc xuất hiện các triệu chứng thể chất như đau đầu, căng cơ.
Một số người còn phụ thuộc nhiều vào caffeine, thuốc lá để duy trì sự tỉnh táo hoặc làm việc quá sức để tăng thu nhập. Nhiều người thu mình khỏi các hoạt động xã hội để tiết kiệm chi tiêu hoặc vì cảm thấy xấu hổ về tình trạng tài chính.
Nếu kéo dài, vòng xoáy này có thể khiến áp lực kinh tế không chỉ ảnh hưởng đến tài chính mà còn làm suy giảm sức khỏe tinh thần, các mối quan hệ và hiệu suất công việc.
Để giảm bớt căng thẳng, bác sĩ Nguyễn Mạnh Hoàn cho rằng người trẻ cần coi kế hoạch tài chính và sức khỏe tinh thần là hai yếu tố gắn bó chặt chẽ.
Theo đó, mỗi người nên xây dựng ngân sách rõ ràng, theo dõi thu nhập và chi tiêu để giảm cảm giác bất an; đặt mục tiêu tiết kiệm thực tế thay vì gây áp lực phải mua nhà trong thời gian ngắn; đồng thời xây dựng quỹ dự phòng đủ chi tiêu trong vài tháng để giảm lo lắng về các rủi ro bất ngờ.
Bên cạnh đó, duy trì các hoạt động giảm căng thẳng như tập thể dục, thiền hoặc chia sẻ khó khăn với bạn bè, người thân hay chuyên gia tâm lý cũng giúp giảm cảm giác cô lập.
“Người trẻ nên coi việc lập kế hoạch tài chính giống như cuộc chạy marathon, chứ không phải cuộc chạy nước rút. Tiết kiệm đều đặn nhưng vừa phải, đồng thời duy trì sức khỏe tinh thần và các mối quan hệ xã hội, sẽ giúp con đường hướng tới những mục tiêu lớn như sở hữu nhà trở nên bền vững hơn”, bác sĩ Hoàn khuyến nghị.
