Hải quân Mỹ vừa trao cho Raytheon (thuộc RTX) hợp đồng nhiều năm trị giá tối đa 24,4 tỷ USD để sản xuất tên lửa Standard Missile-6 (SM-6).
Thỏa thuận kéo dài 5 năm kèm 2 năm tùy chọn nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định và đẩy nhanh sản xuất tên lửa SM-6 trong bối cảnh kho đạn dược suy giảm sau các cuộc xung đột Trung Đông.
Hợp đồng được công bố ngày 1/10/2026 phản ánh nỗ lực của Lầu Năm Góc trong việc tăng cường kho dự trữ vũ khí quan trọng.
SM-6 là tên lửa đa nhiệm do Raytheon phát triển, triển khai chủ yếu trên các tàu chiến trang bị hệ thống Aegis của Hải quân Mỹ.
Tên lửa SM-6 có khả năng đánh chặn máy bay, máy bay không người lái (UAV, Drone), tên lửa hành trình, đồng thời thực hiện nhiệm vụ chống hạm và tấn công mục tiêu trên mặt đất.
Một số biến thể còn được tích hợp trên máy bay F/A-18 Super Hornet cho nhiệm vụ không đối không tầm xa và có thể phóng từ bệ phóng mặt đất.
Về công nghệ, tên lửa SM-6 kế thừa nền tảng từ dòng Standard Missile nhưng được nâng cấp mạnh mẽ với công nghệ đầu dò 2 chế độ (dual-mode - hai chế độ, thường được dùng để chỉ việc tích hợp hai công nghệ, phương thức hoạt động hoặc hệ thống điều khiển khác nhau vào cùng một quả tên lửa để tăng hiệu suất và độ linh hoạt) kết hợp radar chủ động và bán chủ động.
Hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp GPS cho phép tên lửa SM-6 điều chỉnh quỹ đạo linh hoạt trong suốt hành trình. Ở giai đoạn cuối, đầu dò radar chủ động giúp khóa mục tiêu độc lập, giảm phụ thuộc vào radar tàu mẹ và tăng khả năng chống nhiễu.
Tên lửa SM-6 đạt tốc độ siêu thanh khoảng Mach 3,5, tầm bắn ước tính từ 240 km với phiên bản tiêu chuẩn và lên đến hơn 370-460 km ở các biến thể mở rộng như Block IB.
Kích thước tên lửa SM-6 khoảng 6,55 mét chiều dài, đường kính 34 cm và trọng lượng khoảng 1.500 kg, phù hợp với hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41 phổ biến trên tàu khu trục và tuần dương.
Ưu điểm nổi bật của tên lửa SM-6 nằm ở tính đa nhiệm thực sự. Đây là một trong số ít tên lửa đã được chứng minh trong chiến đấu có thể thực hiện đồng thời phòng không, chống hạm và phòng thủ tên lửa đạn đạo tầm ngắn đến trung bình.
Khả năng mạng trung tâm cho phép tên lửa SM-6 nhận dữ liệu từ cảm biến ngoài tàu phóng, mở rộng vùng bao phủ và tăng hiệu quả trong môi trường chiến trường phức tạp.
Việc sản xuất ổn định nhờ hợp đồng dài hạn giúp Raytheon đầu tư mở rộng dây chuyền, giảm chi phí đơn vị và tăng tốc độ giao hàng, đáp ứng nhu cầu khẩn cấp về độ sâu kho đạn.
Nhược điểm cũng cần được nhìn nhận rõ. Chi phí mỗi quả tên lửa SM-6 khá cao so với các tên lửa chuyên biệt đơn nhiệm, khiến việc sử dụng hàng loạt trong xung đột kéo dài trở nên tốn kém.
Tầm bắn dù ấn tượng nhưng vẫn chưa đủ để đối phó tối ưu với một số mối đe dọa siêu vượt âm hoặc tên lửa đạn đạo tầm xa phức tạp hơn.
Quá trình sản xuất trước đây bị hạn chế bởi chuỗi cung ứng và năng lực công nghiệp, dẫn đến việc kho dự trữ suy giảm nhanh khi cường độ xung đột tăng cao.
Ngoài ra, việc phụ thuộc vào hệ thống Aegis và hạ tầng hỗ trợ làm giảm tính linh hoạt nếu triển khai trên các nền tảng khác.
So sánh với đối thủ, tên lửa SM-6 vượt trội ESSM về tầm bắn và khả năng đa nhiệm, trong khi ESSM chuyên sâu hơn ở phòng thủ tầm ngắn dày đặc và chi phí thấp hơn.
Tên lửa Aster 30 của châu Âu có hiệu suất phòng thủ tên lửa đạn đạo tốt nhưng thiếu khả năng chống hạm mạnh mẽ như tên lửa SM-6.
Tên lửa Patriot PAC-3 tập trung chủ yếu vào phòng thủ mặt đất và ít linh hoạt trên biển. SM-2 tiền nhiệm thì đơn giản hơn nhưng không còn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu hiện đại về radar chủ động và đa nhiệm.
Nhìn chung, tên lửa SM-6 chiếm vị thế độc đáo nhờ sự kết hợp hiếm có giữa phòng thủ và tấn công trên cùng một nền tảng.
Hợp đồng lớn này không chỉ giải quyết vấn đề thiếu hụt trước mắt mà còn gửi tín hiệu rõ ràng về nhu cầu duy trì ưu thế hải quân Mỹ trong môi trường đe dọa ngày càng phức tạp.
Việc Raytheon cam kết mở rộng sản xuất sẽ quyết định liệu tên lửa SM-6 có tiếp tục giữ vai trò xương sống của phòng thủ hạm đội trong thập kỷ tới hay không.
(Theo navy.mil, war.gov, raytheon.mediaroom.com, insidedefense.com, defence-industry.eu)
