Trong kỷ nguyên tác chiến hiện đại, khi các hệ thống phòng không tiên tiến tạo ra môi trường Anti-Access/Area Denial (A2/AD) đầy thách thức, Không quân Mỹ đã phát triển một vũ khí mang tính cách mạng: tên lửa SiAW (Stand-in Attack Weapon), hay còn gọi là AGM-88J.
Đây là tên lửa không đối đất siêu âm được thiết kế đặc biệt để tấn công nhanh chóng các mục tiêu di động, thời gian nhạy cảm như bệ phóng tên lửa đạn đạo, hệ thống phòng không, thiết bị gây nhiễu GPS hay thậm chí hệ thống chống vệ tinh.
Với khả năng xâm nhập sâu sau khi máy bay đã vượt qua lớp phòng thủ ban đầu, SiAW không chỉ bổ sung mà còn nâng tầm khả năng Suppression of Enemy Air Defenses (SEAD), giúp các máy bay tàng hình như F-35 duy trì ưu thế tuyệt đối trên chiến trường tương lai.
Tên lửa SiAW được Northrop Grumman phát triển dành riêng cho Không quân Mỹ, dựa trên nền tảng công nghệ đã được kiểm chứng của tên lửa AARGM-ER (AGM-88G) thuộc Hải quân.
Su-75 Checkmate rời xưởng, Nga tung quân cờ ‘chiếu tướng’ định nghĩa lại cuộc chơi
Chương trình khởi động từ năm 2022 với các hợp đồng giai đoạn đầu cho Northrop Grumman, L3Harris và Lockheed Martin. Đến tháng 9/2023, Northrop Grumman nhận hợp đồng trị giá 705 triệu USD để dẫn dắt toàn bộ dự án.
Tháng 11/2024, công ty bàn giao quả tên lửa thử nghiệm đầu tiên cho Không quân và chỉ một tháng sau (12/2025) đã hoàn thành thành công thử nghiệm tách rời khỏi máy bay F-16 tại căn cứ Eglin.
Mục tiêu ban đầu là đạt khả năng hoạt động ban đầu (IOC) vào năm 2026, với kế hoạch sản xuất hàng loạt và mở rộng nhà cung cấp để đáp ứng nhu cầu lên đến 600 quả mỗi năm.
Về công nghệ cốt lõi, tên lửa SiAW sử dụng động cơ tên lửa đẩy rắn hai giai đoạn tương tự AARGM-ER, giúp đạt tốc độ siêu âm cao, nhanh hơn hẳn AGM-88 HARM truyền thống và có thể vượt cả AARGM-ER (ước tính Mach 4 theo một số phân tích công khai).
Nhờ vận tốc cực lớn, tên lửa có thể tiếp cận mục tiêu chỉ trong vài phút, khắc phục hoàn toàn nhược điểm của các tên lửa hành trình subsonic mất nửa giờ để bay tới, khoảng thời gian đủ để mục tiêu di động thay đổi vị trí.
Tên lửa GMLRS chính xác kinh hoàng, thống trị chiến trường, 'thay đổi cuộc chơi'
Tầm bắn được giữ bí mật nhưng được dự báo vượt trội hơn AARGM-ER (khoảng hơn 290km), đồng thời vẫn ngắn hơn các vũ khí tấn công từ xa để phù hợp với vai trò “stand-in”, xâm nhập gần sau khi máy bay đã vào không phận đối phương.
Hệ thống dẫn đường của tên lửa SiAW là điểm nhấn công nghệ vượt bậc: kết hợp đầu dò chống bức xạ đa chế độ (passive radar homing), hỗ trợ GPS/INS chống nhiễu và khả năng home-on-jam cùng các cảm biến bổ sung (có thể bao gồm radar chủ động hoặc hồng ngoại theo một số nguồn).
Tên lửa S-300PMU-2 Iran ‘bất khả xâm phạm’ hay đã bị Mỹ-Israel ‘xóa sổ’?
Nhờ đó, tên lửa không chỉ tiêu diệt radar phát xạ mà còn tấn công chính xác các mục tiêu không phát tín hiệu như bệ phóng tên lửa hành trình, thiết bị gây nhiễu điện tử hay hệ thống chỉ huy.
Thiết kế sử dụng kỹ thuật số (digital engineering) và kiến trúc mở cho phép nâng cấp nhanh chóng các phân hệ mà không cần thay đổi toàn bộ cấu trúc.
Đầu đạn là loại nổ mạnh cao (high-explosive) với cơ chế ngòi nổ chuyên biệt nhằm tối ưu hóa hiệu quả chống mục tiêu cứng hoặc di động, khác biệt rõ rệt so với đầu đạn phân mảnh của AARGM-ER tập trung chủ yếu vào radar.
Một ưu điểm then chốt là kích thước nhỏ gọn, phù hợp mang nội bộ trong khoang vũ khí của F-35 mà không làm giảm tính tàng hình.
Nga tung Geran-5 thế hệ mới tốc độ 'kinh hoàng', phòng không Ukraine ‘chết đứng’
Tên lửa đã được thử nghiệm tách rời an toàn từ F-16 và sắp tích hợp đầy đủ với F-35, F-15E/EX, đồng thời tương thích với các nền tảng thế hệ mới như F-47 (NGAD) và bom tàng hình B-21 Raider.
Nhờ giao diện vũ khí phổ quát (Universal Armament Interface), tên lửa SiAW dễ dàng triển khai trên nhiều loại máy bay, tăng số lượng vũ khí mỗi chuyến bay và nâng cao sức mạnh tổng thể của không đoàn.
Hiện tại, chương trình đang ở giai đoạn Rapid Prototyping thuộc Middle Tier Acquisition, với Không quân Mỹ tích cực tìm kiếm thêm nhà sản xuất để mở rộng công suất và đảm bảo nguồn cung lâu dài đến năm 2030.
Nhiều chuyên gia đánh giá tên lửa SiAW sẽ là “vũ khí then chốt” trong mọi xung đột tương lai, đặc biệt trước các mối đe dọa từ đối thủ ngang tầm.
Với tốc độ siêu âm, tính linh hoạt đa mục tiêu và khả năng sống sót cao, AGM-88J SiAW không chỉ là tên lửa mà còn là biểu tượng của chiến lược tấn công chính xác, nhanh chóng, thay đổi hoàn toàn cách Không quân Mỹ thống trị không phận đối phương.
