Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, vụ phóng tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm hạt nhân chiến lược của Trung Quốc vào Thái Bình Dương ngày 6/7/2026 đã thu hút sự chú ý toàn cầu.
Tên lửa được cho là JL-3, thế hệ SLBM (Submarine-Launched Ballistic Missile) tiên tiến nhất của Bắc Kinh, không chỉ khẳng định năng lực răn đe hạt nhân từ dưới đáy biển mà còn đánh dấu bước tiến lớn trong công nghệ tên lửa chiến lược của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).
Với khả năng vươn tới lãnh thổ đối phương từ vùng biển gần bờ, tên lửa JL-3 đang định hình lại cán cân sức mạnh hạt nhân dưới mặt nước.
Theo nytimes.com, tên lửa JL-3 (Julang-3) là tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm tầm xa liên lục địa (ICBM) thế hệ thứ ba của Trung Quốc.
Sát thủ Bayraktar TB-2 tái định nghĩa cuộc chơi công nghệ quốc phòng toàn cầu
Nó được phát triển như phiên bản nâng cấp đáng kể so với người tiền nhiệm JL-2, nhằm trang bị cho các tàu ngầm hạt nhân Type 094 Jin-class hiện tại và tương lai là Type 096.
Theo các nguồn phân tích quân sự phương Tây, tên lửa JL-3 sử dụng nhiên liệu rắn, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị phóng và tăng độ tin cậy khi hoạt động trong môi trường ngầm khắc nghiệt.
Tên lửa JL-3 gồm nhiều tầng đẩy, với thiết kế tập trung vào khả năng tàng hình và sống sót cao trước hệ thống chống ngầm của đối phương.
Một trong những cải tiến nổi bật nhất của tên lửa JL-3 là tầm bắn. Trong khi tên lửa JL-2 có tầm bắn khoảng 7.000-9.000km, tầm bắn của tên lửa JL-3 được ước tính đạt trên 9.000-10.000km, một số nguồn thậm chí cho con số lên tới 11.000-13.000km.
Nhờ vậy, tàu ngầm Trung Quốc có thể phóng tên lửa từ vùng biển hoặc các khu vực bảo vệ gần bờ mà không cần tiến sâu vào Thái Bình Dương, nơi chúng dễ bị phát hiện và tiêu diệt bởi lực lượng chống ngầm đối phương.
Điều này nâng cao đáng kể tính sống sót của lực lượng tàu ngầm hạt nhân Trung Quốc trong kịch bản xung đột.
Theo nationalinterest.org, về tải trọng, tên lửa JL-3 được thiết kế mang theo nhiều đầu đạn hạt nhân độc lập (MIRV – Multiple Independently Targetable Reentry Vehicles).
Các chuyên gia ước tính mỗi tên lửa có thể mang 3 đến 5 đầu đạn, với sức công phá mỗi đầu đạn từ hàng trăm kiloton đến khoảng 3 megaton.
Khả năng MIRV không chỉ cho phép tấn công nhiều mục tiêu cùng lúc mà còn giúp xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa của đối phương bằng cách kết hợp đầu đạn thật, đầu đạn giả và các biện pháp hỗ trợ xuyên thủng.
Hệ thống dẫn đường kết hợp quán tính, định vị vệ tinh Bắc Đẩu (BeiDou) và có thể cả dẫn đường thiên văn, mang lại độ chính xác cao với CEP (Circular Error Probable) ước tính khoảng 100-150 mét ở tầm xa tối đa.
Kích thước và trọng lượng của tên lửa JL-3 lớn hơn JL-2 đáng kể, phù hợp với khoang silo trên tàu ngầm Type 094. Mỗi tàu ngầm Jin-class thường mang được 12 quả tên lửa JL-3, cho phép một hạm đội nhỏ nhưng mạnh mẽ duy trì tuần tra liên tục.
Công nghệ nhiên liệu rắn giúp tên lửa JL-3 có thể phóng nhanh hơn, giảm thời gian lộ diện của tàu ngầm trên mặt nước hoặc gần mặt nước.
Những cải tiến này biến tên lửa JL-3 thành yếu tố then chốt trong tam giác hạt nhân (nuclear triad) của Trung Quốc, bổ sung cho tên lửa mặt đất và máy bay ném bom chiến lược.
Theo nationalinterest.org, so sánh với JL-2, tên lửa JL-3 không chỉ vượt trội về tầm bắn và số lượng đầu đạn mà còn cải thiện đáng kể khả năng cơ động và khả năng sống sót.
Trong khi tên lửa JL-2 yêu cầu tàu ngầm phải tiến sâu hơn vào đại dương để tiếp cận mục tiêu, tăng nguy cơ bị phát hiện. Tên lửa JL-3 loại bỏ hạn chế này, cho phép Trung Quốc triển khai lực lượng răn đe từ “pháo đài” gần bờ.
Việc công khai phóng thử tên lửa JL-3 gần đây càng khẳng định Bắc Kinh sẵn sàng thể hiện năng lực này để răn đe khu vực.
Theo armscontrol.org, tên lửa JL-3 không chỉ là sản phẩm công nghệ mà còn là biểu tượng của chiến lược hiện đại hóa quân sự Trung Quốc.
Với sự phát triển nhanh chóng của hạm đội tàu ngầm hạt nhân, tên lửa JL-3 đang góp phần thay đổi cục diện an ninh Thái Bình Dương.
Các nước trong khu vực và Mỹ đang theo dõi sát sao, đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc phòng để đối phó với mối đe dọa chiến lược mới này.
Trong tương lai, khi Type 096, thế hệ tàu ngầm yên tĩnh hơn, được trang bị tên lửa JL-3 hàng loạt, sức mạnh răn đe dưới đáy biển của Trung Quốc sẽ bước sang trang mới thực sự.
(Theo nytimes.com, apnews.com, armscontrol.org, nationalinterest.org)
