Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng ở châu Á-Thái Bình Dương, tên lửa JL-2 nổi lên như một biểu tượng quan trọng của chương trình hiện đại hóa lực lượng hạt nhân dưới biển của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN).
Là tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) thế hệ thứ hai có tầm bắn liên lục địa, JL-2 mang đến cho Bắc Kinh khả năng răn đe hạt nhân thứ hai đáng tin cậy từ dưới đáy đại dương.
Dù đang dần nhường chỗ cho phiên bản JL-3 tiên tiến hơn, tên lửa JL-2 vẫn là trụ cột trong kho vũ khí hạt nhân biển của Trung Quốc và tiếp tục được thử nghiệm thực chiến.
Tên lửa JL-2 (còn được gọi là Ju Lang-2 hoặc CSS-NX-14) là sản phẩm phát triển chung với tên lửa đạn đạo liên lục địa DF-31 trên bộ.
Nga lắp ‘đôi mắt tử thần’ cho Tunguska-M1, biến huyền thoại phòng không thành hung thần diệt UAV
Việc chuyển thể từ nền tảng mặt đất sang môi trường dưới biển đòi hỏi những thay đổi lớn về thiết kế để chịu được áp suất, độ ẩm và cơ chế phóng lạnh (cold launch) từ ống phóng thẳng đứng trên tàu ngầm.
Trung Quốc bắt đầu thử nghiệm JL-2 từ đầu những năm 2000 trên tàu ngầm thử nghiệm Type 031, với các vụ phóng thành công lần lượt vào năm 2002, 2003, 2004, 2005, 2012 và 2015.
Tên lửa JL-2 chính thức đi vào biên chế khoảng năm 2015, trang bị chủ yếu trên lớp tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo Type 094 Jin-class.
Về thông số kỹ thuật cốt lõi, JL-2 là tên lửa ba tầng sử dụng nhiên liệu rắn hoàn toàn. Chiều dài tên lửa JL-2 khoảng 13 mét, đường kính 2 mét và trọng lượng phóng khoảng 42.000 kg.
Tầm bắn tối thiểu của tên lửa JL-2 khoảng 2.000 km và tầm bắn tối đa vượt 8.000 km theo một số đánh giá, cho phép tàu ngầm Type 094 hoạt động trong vùng biển gần Trung Quốc vẫn có thể tấn công các mục tiêu sâu trong lãnh thổ đối phương.
Đầu đạn mang theo tải trọng khoảng 1.050 kg, thường được trang bị một đầu đạn hạt nhân công suất cao (ước tính 250-1.000 kt), dù một số nguồn cho rằng có khả năng mang nhiều đầu đạn phân biệt (MIRV) hạn chế.
Hệ thống dẫn đường kết hợp quán tính chính xác cao với cập nhật vị trí từ hệ thống định vị vệ tinh BeiDou của Trung Quốc, giúp cải thiện đáng kể độ chính xác so với thế hệ JL-1 trước đó.
Tên lửa DF-26D tốc độ Mach 10+, công nghệ MaRV, thiết kế đầu đạn mới đầy hiểm hóc
Công nghệ nhiên liệu rắn là bước tiến then chốt giúp tên lửa JL-2 có thể triển khai nhanh chóng và dễ bảo trì hơn so với tên lửa sử dụng nhiên liệu lỏng.
Cơ chế phóng lạnh từ tàu ngầm cho phép tên lửa JL-2 được đẩy ra khỏi ống phóng bằng khí nén hoặc lò xo trước khi động cơ tầng một kích hoạt ở trên mặt nước, giảm thiểu rủi ro phát hiện và tăng tỷ lệ sống sót cho tàu ngầm mang phóng.
Tàu ngầm Type 094 Jin-class mỗi chiếc mang được 12 ống phóng tên lửa JL-2 và Trung Quốc đã triển khai khoảng bốn chiếc hoạt động thường trực cùng một số chiếc đang đóng thêm.
Nhờ đó, PLAN đã bắt đầu thực hiện các chuyến tuần tra răn đe hạt nhân thường xuyên, hoàn thiện bộ ba hạt nhân (nuclear triad) gồm bộ phận trên bộ, trên không và dưới biển.
Mặc dù tên lửa JL-2 đại diện cho bước tiến lớn so với JL-1 (CSS-N-3) có tầm bắn hạn chế, hệ thống vẫn tồn tại một số hạn chế công nghệ.
Tầm bắn thực tế được cho là chưa đủ để tấn công toàn bộ lãnh thổ đối phương từ vùng biển gần Trung Quốc mà không cần tàu ngầm phải di chuyển xa hơn, khiến chúng dễ bị đối phương phát hiện và truy đuổi.
Độ ồn tương đối cao của lớp Jin-class cũng là điểm yếu so với các tàu ngầm hạt nhân chiến lược phương Tây.
Những hạn chế này đang thúc đẩy Trung Quốc đẩy nhanh chương trình tên lửa JL-3 với tầm bắn vượt 9.000-10.000 km và nhiều cải tiến về công nghệ tàng hình, giảm tiếng ồn.
Anh-Đức bí mật phát triển tên lửa DPS tầm bắn 'khủng', vũ khí thay đổi cuộc chơi Đông Âu?
Gần đây nhất vào tháng 7/2026, Trung Quốc đã tiến hành thử nghiệm SLBM ở Thái Bình Dương, một lần nữa thu hút sự chú ý quốc tế.
Các chuyên gia cho rằng vụ phóng liên quan đến tên lửa JL-2 hoặc JL-3, khẳng định khả năng sẵn sàng chiến đấu và khả năng triển khai vũ khí hạt nhân từ biển sâu của PLAN.
Việc thử nghiệm công khai này cũng gửi thông điệp rõ ràng về quyết tâm hiện đại hóa lực lượng hạt nhân dưới biển của Bắc Kinh.
Tên lửa JL-2 không chỉ là một tên lửa đạn đạo thông thường mà còn là minh chứng cho sự tiến bộ vượt bậc trong công nghệ tên lửa và tàu ngầm của Trung Quốc.
Với thiết kế ba tầng nhiên liệu rắn, hệ thống dẫn đường kết hợp vệ tinh và khả năng tích hợp chặt chẽ với nền tảng Type 094, tên lửa JL-2 đã mang lại cho Trung Quốc khả năng răn đe hạt nhân thứ hai đáng kể từ dưới đáy đại dương.
Dù tên lửa JL-3 sẽ dần thay thế, tên lửa JL-2 vẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chiến lược hạt nhân của Trung Quốc trong những năm tới, góp phần định hình lại cán cân quân sự khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
(Theo timesofindia.indiatimes.com, news.usni.org, globalsecurity.org, missilethreat.csis.org)
