Sau bữa nhậu đầu năm, người đàn ông 54 tuổi thấy tê bì tay phải. Cho rằng cơ thể phản ứng với rượu bia, ông lên giường nghỉ ngơi, chờ cảm giác qua đi.
Cơn tê không giảm mà lan dần. Bàn tay phải mất cảm giác, miệng méo, nói khó. Gia đình xoa dầu gió song tình trạng không cải thiện. Đến sáng hôm sau, khi yếu lan xuống nửa người phải rõ rệt, ông mới được đưa đi cấp cứu.
Kết quả chụp cộng hưởng từ xác định bệnh nhân bị nhồi máu não cấp vùng thùy đảo bán cầu trái. Đây là khu vực tham gia điều khiển vận động, cảm giác và một phần chức năng ngôn ngữ, vì vậy khi tổn thương thường gây yếu, liệt nửa người và rối loạn lời nói.
ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Bệnh Mạch máu Việt Nam, nhận định đây là trường hợp điển hình bỏ lỡ “giờ vàng” chỉ vì nhầm triệu chứng đột quỵ với say rượu.
Bác sĩ Mạnh kiểm tra sức khoẻ người bệnh. (Ảnh: BSCC)
Theo bác sĩ, các dấu hiệu như tê hoặc yếu một bên tay chân, méo miệng, nói khó, nhìn mờ, đau đầu dữ dội bất thường… nếu xuất hiện đột ngột đều phải nghĩ đến đột quỵ. “Mỗi phút trôi qua có hàng triệu tế bào não chết đi. Nếu đến viện trong khung giờ điều trị, khả năng tái thông mạch máu và phục hồi chức năng sẽ cao hơn nhiều”, ông nói.
Khai thác tiền sử cho thấy bệnh nhân có hàng loạt yếu tố nguy cơ, hút thuốc lá nhiều năm, tăng huyết áp không kiểm soát, rối loạn lipid máu nhưng không điều trị. Siêu âm mạch phát hiện xơ vữa động mạch cảnh nặng.
Động mạch cảnh được ví như “đường cao tốc” đưa máu từ tim lên não. Khi thành mạch tích tụ mảng xơ vữa, lòng mạch hẹp dần. Nếu huyết áp tăng đột ngột, mảng bám có thể nứt vỡ, tạo cục huyết khối trôi lên não, gây tắc mạch và nhồi máu não.
“Rượu bia có thể làm huyết áp dao động, tạo điều kiện cho mảng xơ vữa bong ra. Với nền bệnh sẵn có, nguy cơ đột quỵ càng cao”, bác sĩ phân tích.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ hàng đầu của đột quỵ và bệnh tim mạch. Tuy nhiên, nhiều người chủ quan vì bệnh thường diễn tiến âm thầm, không triệu chứng rõ ràng.
Từ trường hợp này, bác sĩ nhấn mạnh việc phòng ngừa đóng vai trò quyết định. Người đã được chẩn đoán tăng huyết áp cần uống thuốc đều đặn, theo dõi huyết áp thường xuyên, không tự ý ngưng thuốc khi thấy “khỏe”. Bỏ thuốc lá, kiểm soát mỡ máu, duy trì vận động và khám sức khỏe định kỳ cũng giúp giảm đáng kể nguy cơ.
“Đột quỵ không phải tai họa ngẫu nhiên. Phần lớn trường hợp đã có yếu tố nguy cơ từ trước. Nếu quản lý tốt huyết áp, mỡ máu và tình trạng xơ vữa động mạch, chúng ta có thể tránh được biến cố đáng tiếc”, bác sĩ nói.
