Sự tức giận của người dân Canada đối với Mỹ sau căng thẳng thương mại đã làm chao đảo ngành du lịch mùa hè và châm ngòi phong trào tẩy chay hàng hóa Mỹ. Tuy nhiên, làn sóng này không thể lan đến thị trường tài chính của Washington.
Theo số liệu của National Bank of Canada Financial Markets, từ tháng 1 – 5/2025, các nhà đầu tư Canada đã rót 59,9 tỷ CAD (43,3 tỷ USD) vào trái phiếu và cổ phiếu Mỹ – mức cao nhất trong giai đoạn cùng kỳ kể từ ít nhất năm 1990. Trong khi đó, dòng vốn ngoại đổ vào chứng khoán Canada lại giảm 18 tỷ CAD (13 tỷ USD) trong giai đoạn này.
“Các chương trình kêu gọi ‘Mua hàng Canada’ dường như không áp dụng cho danh mục đầu tư. Thay vào đó, nhà đầu tư Canada đã đổ xô vào chứng khoán Mỹ với tốc độ chưa từng có”, Warren Lovely, Giám đốc điều hành tại National Bank Financial, nhận định. “Trong khi đó, giới đầu tư nước ngoài lại giảm nhiệt với chứng khoán Canada”.
Sự dịch chuyển vốn này diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ tiếp tục tăng trưởng bất chấp lo ngại về lạm phát do thuế quan, thị trường lao động chững lại và bong bóng AI. Trớ trêu thay, theo dữ liệu từ Morningstar, chứng khoán Canada thậm chí đang tăng trưởng tốt hơn so với Mỹ – một phần do mức định giá khởi điểm của các doanh nghiệp Canada thấp hơn nhiều.
Tuy nhiên, quy mô và sức hút của thị trường Mỹ khiến dòng vốn Canada khó cưỡng lại. “Nhà đầu tư Canada tiếp tục rót vốn vào Mỹ vì quy mô thị trường nội địa quá nhỏ. Một danh mục đầu tư đa dạng cần phải phân bổ vào chứng khoán Mỹ”, Giáo sư Brett House tại Trường Kinh doanh Columbia phân tích.
Vậy tại sao khẩu hiệu “Buy Canadian” lại dừng lại ở… cổ phiếu?
Theo ông Moshe Lander, cựu chuyên gia kinh tế của chính quyền thành phố Alberta và giảng viên Đại học Concordia, việc người Canada tẩy chay hàng hóa Mỹ nhưng vẫn đầu tư vào doanh nghiệp Mỹ là 2 hành vi hoàn toàn khác biệt.
“Việc tẩy chay hàng Mỹ mang tính cảm xúc nhiều hơn là kinh tế”, ông Lander nói. “Người dân nhận ra rằng có giới hạn trong cách họ thể hiện sự phản đối”.
Nếu từ chối mua hàng Mỹ giúp người dân cảm thấy mình đang hành động, thì với đầu tư, lý trí lại thắng thế. Phần lớn người Canada không trực tiếp quản lý danh mục đầu tư mà thông qua cố vấn tài chính – những người đưa ra quyết định dựa trên hiệu quả, chứ không phải cảm xúc.
“Khi đi siêu thị, tôi có thể chọn không mua hàng Mỹ. Nhưng khi gặp cố vấn tài chính, tôi không yêu cầu họ tránh xa cổ phiếu Apple, Microsoft hay Walmart”, ông Lander nhấn mạnh.
Dù mang nặng tính cảm xúc, các cuộc tẩy chay hàng Mỹ đã để lại dấu ấn đáng kể. Cuối tháng 3, Air Canada báo cáo lượng đặt vé tới các thành phố của Mỹ giảm 10% so với cùng kỳ các năm trước. Trong khi đó, theo phân tích của Spirits Canada, doanh số rượu mạnh Mỹ tại thị trường Canada giảm 66,3% trong giai đoạn từ đầu tháng 3 đến cuối tháng 4, khi nhiều nhà bán lẻ đồng loạt ngừng nhập mặt hàng này.
“Đây là cách hiệu quả để người dân Canada bày tỏ sự phẫn nộ trước những hành động mà chính quyền ông Trump nhắm vào cả chính phủ và người dân Canada”, Giáo sư Brett House nhận định.
Tuy nhiên, Moshe Lander – cựu kinh tế gia cao cấp của chính quyền Alberta – cho rằng phong trào “Buy Canadian” khó duy trì lâu dài do tác động tiêu cực tới nền kinh tế. Ông ước tính, kim ngạch nhập khẩu và xuất khẩu hàng năm của Canada đều vào khoảng 500 tỷ CAD. Nếu người Canada kiên quyết tẩy chay hàng Mỹ, tác động tới nền kinh tế Mỹ vốn có quy mô gần 30 nghìn tỷ USD sẽ không đáng kể. Trái lại, Canada với GDP chỉ khoảng 2 nghìn tỷ USD sẽ phải chịu tổn thất lớn.
Tham khảo: Fortune
