Dự án trị giá 78 triệu real (khoảng 400 tỷ VND) nhằm thay đổi chiều cao của một cây cầu lịch sử bắc qua sông Jacuí ở Brazil cho thấy kỹ thuật, hậu cần và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu/thiên tai của con người có thể giúp chuyển đổi một công trình mà không cần đánh sập nó hoàn toàn.
Tại thị trấn Cachoeira do Sul, bang Rio Grande do Sul, miền nam Brazil, một kết cấu thép nặng 1.715 tấn thuộc cầu Fandango đã được nâng cao 3m, nhằm tạo điều kiện cho việc gia cố các trụ cầu, xây dựng lại các lối đi và củng cố chiều cao mới của cây cầu.
Ảnh: CPG
Quyết định nâng cao cầu được đưa ra sau trận lũ lịch sử tháng 5/2024, khi mực nước sông Jacuí dâng vượt qua mặt cầu, cắt đứt tuyến giao thông quan trọng nối Cachoeira do Sul với các địa phương lân cận.
Cục Cơ sở hạ tầng Giao thông Quốc gia (DNIT) của Brazil xác nhận đây là trận lũ lớn nhất trong lịch sử sông Jacuí, và việc nâng cầu nhằm giảm nguy cơ gián đoạn giao thông trong tương lai. Đến tháng 5/2026, DNIT thông báo dự án đã hoàn thành khoảng 90%. Cầu chính thức mở lại cho giao thông vào ngày 28/6/2026.
Kích thủy lực đạt lực nâng 3.600 tấn
Để đưa phần nhịp cầu ra khỏi vị trí cũ, đội thi công sử dụng 12 kích thủy lực, mỗi chiếc có sức nâng 300 tấn, tổng cộng đạt lực nâng tiềm năng lên tới 3.600 tấn – gấp hơn hai lần trọng lượng phần cầu cần di chuyển.
Theo kỹ sư Eduardo Brito, người phụ trách công trình, hệ thống chỉ vận hành ở mức chưa tới 50% công suất, cho thấy biên độ an toàn rất lớn.
"Hệ thống có kích thước phù hợp, với biên độ an toàn rộng. Mặc dù dự án dự kiến nâng cao độ cao ở mức 3,14m, nhưng trên thực tế chúng tôi đã đạt được độ cao cuối cùng là 3,30m", kỹ sư Eduardo Brito cho biết sau khi hoàn thành công việc.
Quá trình nâng được thực hiện từ từ, các điểm đỡ phải di chuyển đồng bộ để tránh làm biến dạng kết cấu hoặc gây quá tải cục bộ.
Kích thủy lực là thiết bị sử dụng áp suất của chất lỏng để tạo ra lực và di chuyển các vật nặng. Nguyên lý hoạt động tương tự như các mô hình được sử dụng để nâng ô tô, nhưng các thiết bị được sử dụng trên cầu Fandango có kích thước đủ để chịu được trọng lượng hàng nghìn tấn.
Quy mô công trình
Phần nhịp cầu được nâng dài khoảng 180 mét, còn toàn bộ tổ hợp cầu (kể cả đường dẫn hai đầu) tổng chiều dài 574 mét. Sau khi nâng cầu, các hạng mục tiếp theo gồm: khóa cố định kết cấu, hoàn thiện trụ đỡ, tái tạo mặt đường và xây dựng đường dẫn mới – phía nam khoảng 100 mét, phía Cachoeira do Sul khoảng 200 mét, cùng với đoạn cầu dẫn kéo dài thêm 32 mét.
Cầu Fandango có tổng chiều dài đạt 574 mét. Ảnh: Wikidata
Ngoài việc nâng cao, cầu còn được gia cố để đáp ứng tiêu chuẩn tải trọng "đoàn xe kiểu mẫu 45 tấn" (tăng từ mức 24 tấn theo công bố chính thức gần nhất của DNIT).
Công trình cũng bao gồm việc xây lại các cầu dẫn, hoàn thiện trụ, làm lại mặt đường, lắp biển báo và bổ sung lối đi bộ riêng biệt với làn xe.
Tổng vốn đầu tư cho dự án cải tạo được DNIT công bố vào tháng 5/2026 là khoảng 78 triệu real. Dự án nằm trong Chương trình Bảo trì và Phục hồi Kết cấu (Proarte) của DNIT.
Điểm đáng chú ý là dự án không thay thế toàn bộ cây cầu, mà giữ lại phần kết cấu thép cũ, chỉ nâng cao và gia cố để chịu tải lớn hơn.
Cầu Fandango được khánh thành từ năm 1961 (65 tuổi), nối Cachoeira do Sul với quốc lộ BR-290 qua BR-153, đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển nông sản và hàng hóa tới cảng Rio Grande.
