7 nhóm chính sách lớn
Chiều 28/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Nêu tờ trình của Chính phủ về định hướng chính sách sửa đổi, Bộ trưởng Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng cho biết, trên cơ sở kết quả sơ kết Nghị quyết số 18-NQ/TW, kết quả tổng kết thi hành Luật Đất đai năm 2024 , Chính phủ đã thông qua 7 nhóm chính sách.
Trong đó, Chính phủ nhấn mạnh đến việc đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo hướng tích hợp, số hóa, đơn giản hóa hệ thống quy hoạch phù hợp tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Bộ trưởng Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng. Ảnh: QH
Bên cạnh đó là việc hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất theo hướng công khai, minh bạch; quy định rõ các trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất; hoàn thiện cơ chế khai thác quỹ đất cơ quan, trụ sở dôi dư và ưu tiên đất cho giáo dục, y tế, nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và các lĩnh vực ưu tiên phát triển.
Nhóm chính sách quan trọng khác là hoàn thiện cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo hướng hài hòa lợi ích Nhà nước, người dân và nhà đầu tư; rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng; bổ sung cơ chế linh hoạt đối với dự án trọng điểm, cấp bách và trường hợp có sự đồng thuận cao của người dân.
“Chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất”, bảo đảm người có đất bị thu hồi có chỗ ở, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”, ông Trịnh Việt Hùng nêu rõ.
Cùng với đó, Chính phủ cũng nhấn mạnh đến việc đổi mới cơ chế tài chính đất đai và giá đất theo hướng chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị phát triển về đất đai. Giá đất do Nhà nước quyết định dựa trên dữ liệu đầy đủ, công khai, minh bạch; điều tiết địa tô chênh lệch, điều tiết hợp lý giá trị tăng thêm từ đất đai, phòng, chống đầu cơ, thao túng giá.
Nhóm chính sách quan trọng khác là hoàn thiện quy định về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, chế độ sử dụng đất theo hướng khơi thông nguồn lực tài nguyên thông qua mở rộng cơ chế sử dụng đất đa mục đích, khai thác không gian đa chiều, không gian trên cao và lấn biển, thúc đẩy tích tụ, tập trung đất đai.
Chính phủ cũng hướng đến việc đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai; hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia; xử lý các tồn tại lịch sử trong cấp Giấy chứng nhận.
Nhóm chính sách cuối cùng là đổi mới, tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo; khắc phục bằng được tình trạng không sử dụng đất, để đất hoang hóa, ô nhiễm.
Tách bạch xác định giá đất với cơ chế bồi thường
Báo cáo tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, chính sách về đất và chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đất đai nhưng đối với nhà ở thì nội dung này lại đang được quy định tại Luật Nhà ở. Cơ quan này đề nghị Chính phủ chỉ đạo thống nhất về quan điểm chính sách, phân định rõ phạm vi điều chỉnh của các luật.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Ảnh: QH
Thường trực Ủy ban cũng đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu xây dựng cơ chế xác định giá đất cho sản xuất, kinh doanh bảo đảm hợp lý. Tách bạch xác định giá đất với cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Theo ông Mãi, việc ban hành hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường cùng với bảng giá đất, bỏ quy định về giá đất cụ thể sẽ tạo sự thuận lợi, đơn giản, chủ động cho phía cơ quan nhà nước.
Tuy nhiên, việc xây dựng phương pháp định giá có tính khoa học để bảo đảm tính khả thi, cũng như các địa phương tự ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường sẽ là một thách thức rất lớn.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡng và chỉ quy định tại Luật những nội dung mang tính nguyên tắc về giá đất, giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tiễn và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của từng thời kỳ trong quá trình tổ chức thực hiện.
