Theo Báo cáo chiến lược 2024 từ SSI Research, một trong những chất xúc tác lớn nhất cho năm 2024 là tiềm năng ý chí chính trị mạnh mẽ đối với tăng trưởng kinh tế năm 2024, điều này có thể chuyển thành hành động thực tế.
Trong kế hoạch Nghị quyết 2024 của Quốc hội có thể thấy, đây là lần đầu tiên sau một thời gian dài ưu tiên tăng trưởng hơn ổn định kinh tế vĩ mô, cho thấy tiềm năng nới lỏng các chính sách tài chính và tiền tệ.
Năm ngoái, chúng ta đã chứng kiến một loạt lộ trình và luật pháp được ban hành nhằm mục đích “chuyển đổi” nền kinh tế trong trung và dài hạn, bao gồm Quy hoạch tổng thể quốc gia giai đoạn 2021-2030 (Nghị quyết 81/2023), Quy hoạch phát triển điện lực VIII ( PDP VIII), Nghị quyết về thuế tối thiểu toàn cầu (GMT), các luật liên quan đến đất đai. Vì vậy, năm 2024 sẽ là năm “cất cánh” cho việc triển khai và thực hiện.
"Kỳ vọng luôn cao, mặc dù chúng tôi biết rằng các biện pháp hỗ trợ chỉ có hiệu quả khi việc thực hiện chúng", các chuyên gia từ SSI Research đánh giá.
Nợ công/GDP của Việt Nam hiện vẫn đang ở mức khá thấp tạo dư địa cho chính sách tài khoá. (Nguồn: SSI Research).
Về chính sách tài khoá, Việt Nam bước vào năm 2024 với dư địa dồi dào để kích thích nhu cầu trong nước, với nợ công ước tính khoảng 39% - 40% GDP, thấp hơn nhiều so với mức trần 60% của Chính phủ Việt Nam. Chính phủ cũng đang tích cực mở rộng nguồn thu từ cơ sở thuế và IMF ước tính rằng cân đối tài chính của Việt Nam sẽ rơi vào tình trạng thâm hụt nhẹ trong quá trình tái cơ cấu kinh tế, bao gồm cả cải cách tiền lương.
So với các nước trong khu vực, nợ chính phủ của Việt Nam ở mức dễ kiểm soát và nằm trong nhóm thấp nhất trong khu vực khi Chính phủ đã không đẩy chi tiêu quá mạnh trong thời kỳ COVID-19. Do đó, việc Chính phủ Việt Nam có thể tiếp tục mở rộng chính sách tài khóa trong suốt năm 2024 để hỗ trợ nền kinh tế là hoàn toàn hợp lý.
Sau một thời gian trì hoãn do đại dịch, việc triển khai cải cách chính sách tiền lương cho khu vực công tăng 30% bình quân cho năm 2024 sẽ diễn ra từ 1/7/2024, cùng với đó là việc tăng lương tối thiểu vùng 6%.
Đây là những động lực mới cho tiêu dùng nội địa năm 2024, bên cạnh triển vọng kinh tế tốt hơn và việc Chính phủ tiếp tục giảm một số loại thuế, trong đó có thuế giá trị gia tăng, trong nửa đầu năm.
Đầu tư công giai đoạn 2010 đến nay. (Nguồn: SSI Research).
Một điểm sáng quan trọng khác là đầu tư công. Kế hoạch đầu tư công năm 2024 được Quốc hội thông qua là 677,3 nghìn tỷ đồng, cao hơn 18% so với kế hoạch năm 2023 và chưa tính phần giải ngân từ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế.
Giả định rằng 95% kế hoạch năm 2023 sẽ được giải ngân và khoảng 40.000 tỷ đồng được chuyển từ Chương trình phục hồi, thì tổng chi cho cơ sở hạ tầng cho năm 2024 có thể đạt 710.000 tỷ đồng, thấp hơn một chút so với kế hoạch năm 2023 nhưng vẫn ở mức cao so với trung bình 5 năm qua.
Đầu tư công của Việt Nam ở khoảng 6% GDP - nằm trong số những quốc gia chi tiêu nhiều nhất ở ASEAN. So với một số quốc gia trong khu vực như Indonesia chi khoảng 3% GDP cho đầu tư công, Ấn Độ 4% và Trung Quốc 5%, Việt Nam vẫn nằm ở nhóm cao nhất.
Với việc ghi nhận mức tăng trưởng giải ngân tương đối cao (tăng 22,8% so với cùng kỳ năm trước, đặc biệt trong giai đoạn cuối của năm tài khóa, có thể kỳ vọng sẽ tạo ra đóng góp vào tăng trưởng GDP của năm 2024.
SSI Research đánh giá, điểm mới của năm 2024 có thể sẽ đến từ việc triển khai Nghị quyết 106/2023 của Quốc hội nhằm hỗ trợ triển khai các dự án cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ có hiệu lực trong ba năm – với mục tiêu đơn giản hóa các thủ tục hành chính, tháo gỡ các vướng mắc về pháp lý, ví dụ như giúp các nhà thầu tiếp cận dễ dàng hơn mỏ đất/đá phục vụ xây dựng đường cao tốc.
