Chỉ còn khoảng 15 ngày nữa đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khác với vẻ sầm uất vốn có hai cặp chợ và trung tâm thương mại nằm sát cửa khẩu quốc tế Móng Cái, phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh trong cảnh đìu hiu, vắng khách.
Ghi nhận của PV Tiền Phong tại chợ Togi Móng Cái trên đại lộ Hòa Bình, dù đã đến khoảng 10h nhưng chỉ vài gian hàng mở cửa. Đa số các quầy hàng đều đã đóng cửa. Phía bên trong, lác đác vài quầy bán quần áo, chăn và vật dụng sinh hoạt... mở cửa. Vài chủ hàng ngồi trong tình cảnh tuyệt vọng chờ khách và hàng hóa ế ẩm.
Trong khi đó toàn bộ tầng 2 của khu chợ đều đã đóng cửa, tắt đèn tối om. Bụi bặm và mùi ẩm mốc bốc lên do không có người ra vào tại khu vực này.
Một số tiểu thương ở đây cho biết chợ Togi trước đây rất sầm uất và tấp nập khách ra vào, đặc biệt là khách du lịch. Trước đây khách du lịch khi thăm cửa khẩu đều ghé qua chợ này mua sắm quần áo, vật dụng để mang về làm quà.
Trong khoảng 10 năm đổ về đây, đặc biệt sau khi xảy ra đại dịch COVID-19 khung cảnh ế ẩm của chợ Togi và một số chợ vùng biên giới diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn. Nhiều chủ hàng đã trả lại mặt bằng, không tiếp tục kinh doanh nữa do không có khách. Toàn bộ tầng 2 trở thành kho hàng hoặc để bỏ không.
Nhiều tiểu thương gấp rút thu dọn nốt hàng hóa để trả lại mặt bằng do không đủ chi phí thuê nhân công, hàng hóa quá ế ẩm không bán được. Một tiểu thương có lốt ki-ốt nằm ngay sát cửa ra vào chợ, cho biết giá thuê ở các vị trí đẹp nằm ngay sát cửa có 2 mặt tiền khoảng 1-1,2 triệu/tháng. Các ki-ốt nằm sâu bên trong có giá khoảng 800.000/tháng, nhưng thuê nhập hàng, mở ra rồi lại không có ai đến mua. Cả ngày chỉ có vài tiểu thương rủ nhau đến mở cửa ngồi chờ rồi lại đóng cửa ra về.
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Vũ Tiến Chung - Trưởng Ban Quản lý chợ Móng Cái - cho biết, năm 2002 khi chợ Togi đi vào hoạt động, chợ rất sầm uất. Nguyên nhân chợ vắng do kinh tế vùng biên sụt giảm, cùng với đó thói quen mua sắm của người dân thay đổi từ đến mua trực tiếp tại chợ sang mua bán online.
"Chúng tôi cũng biết tiểu thương tại đây rất khó khăn nhưng đây là nhu cầu của thị trường, không thể can thiệp vào được. Hiện tại Ban Quản lý chợ chỉ thu phí ki-ốt ở mức tối thiểu để chi trả các hoạt động bảo vệ, điện chiếu sáng và vận hành hệ thống phòng cháy chữa cháy còn lại gần như hỗ trợ cho bà con tiểu thương", ông Chung chia sẻ và cho biết thêm chợ Togi sẽ hết hạn sử dụng đất vào năm 2030, hiện tại chủ đầu tư đang xin gia hạn sử dụng nhưng tình hình kinh doanh khá ế ẩm và không có hiệu quả nên khả năng nhà nước sẽ thu hồi đất sau khi hết hạn.
Nằm ngay sát cửa khẩu quốc tế Móng Cái, cặp tòa nhà Vinh cơ thương mại Plaza cũng trong tình trạng đóng cửa hoàn toàn.
Trước đây, trung tâm thương mại này sầm uất bậc nhất tại khu vực biên giới khi là trung tâm cung ứng thiết bị điện tử, điện thoại, linh kiện máy móc... tấp nập người ra vào từ khi mở cửa cho đến tận lúc đóng cửa.
Thời điểm hiện tại, khu tầng 1 đều trong tình cảnh đóng cửa, một vài gian hàng sáng đèn nhưng không có khách lui tới nên phải treo biển thanh lý hàng.
Toàn bộ các tầng trên của trung tâm thương mại đều trong tình cảnh bỏ hoang khiến cơ sở vật chất ở đây không được tu sửa đều đã xuống cấp, hư hỏng.
Các chủ hàng ở đây cho biết, lúc đầu ở đây sầm uất khách ra vào, các ki-ốt thuê đến 4-5 nhân viên thay nhau bán hàng và đóng hàng cho khách. "Thời điểm hiện tại chợ ế ẩm, lác đác vài người đến hỏi mua, không đủ chi phí thuê nhân viên nên chúng tôi phải cho nhân viên nghỉ hết và tự ra đây trông, đóng hàng. Nhưng chỉ mở ra cho hết ngày rồi đóng cửa vì không có khách", một số tiểu thương chia sẻ.
Nhiều năm ròng rã, các chợ, trung tâm thương mại tại cửa khẩu vùng biên Móng Cái chịu đựng cảnh dồn ứ hàng tạm nhập tái xuất, biên mậu hiu hắt chợ chiều. Giờ đây, thủ phủ cửa khẩu sầm uất bậc nhất của cả nước này cũng đành chấp nhận một sự thật là thời hưng thịnh của giao thương hàng hóa cửa khẩu với lợi nhuận cao chóng mặt đã ở phía sau lưng. Các doanh nghiệp kinh doanh tạm nhập tái xuất lao đao, thậm chí, nhiều đơn vị đã buộc phải tạm ngừng kinh doanh, giải thể.
