Thông tin nêu trên được Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đào Việt Long đưa ra tại buổi tọa đàm với chủ đề "Hà Nội cấm xe máy xăng theo giờ: Tính toán nào cho hạ tầng và sinh kế", do Văn phòng UBND TP.Hà Nội phối hợp với Báo Dân trí tổ chức vào chiều 9.12.
Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đào Việt Long chia sẻ thông tin tại buổi tọa đàm
ẢNH: HUY THANH
Chưa ban hành đầy đủ các quy chuẩn quốc gia về trạm sạc xe điện
Theo ông Long, UBND TP.Hà Nội đang xây dựng dự thảo nghị quyết về chuyển đổi giao thông xanh với nhiều chính sách để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh.
Dự thảo cũng đặt ra một hệ thống các quy định toàn diện để phát triển hạ tầng trạm sạc trên địa bàn, bảo đảm "đi trước một bước" so với lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông xanh.
Ông Long cho biết thành phố đã tiến hành hai đợt khảo sát và tổng hợp được 110 vị trí tiềm năng, chủ yếu từ Vành đai 3 trở vào. Đây là các điểm có thể thí điểm ngay trong giai đoạn đầu, sau đó mở rộng ra các vị trí khác khác.
Đáng chú ý, khó khăn lớn nhất hiện nay là chưa có đầy đủ các quy chuẩn quốc gia về trạm sạc. Sở Xây dựng đã báo cáo thành phố phương án lắp đặt thí điểm tại các bãi đỗ xe đang được cấp phép và các vị trí phù hợp trong kết quả khảo sát, để chủ động chuẩn bị hạ tầng trong thời gian tới. "Sở cũng đang làm việc về thiết lập hệ thống trạm đổi pin cho xe điện hai bánh", ông Long nói.
Đặc biệt, dự thảo nêu rõ sạc công cộng sẽ có tính năng dùng chung. Bởi lẽ, đây là hệ thống hạ tầng công cộng, được lắp đặt trên đất công hoặc các vị trí công cộng do nhà nước quản lý, nơi mọi người dân đều có quyền tiếp cận, không phân biệt sử dụng xe của hãng nào, không phụ thuộc vào nhà đầu tư nào.
Vì vậy, trạm sạc phải tương thích với nhiều loại phương tiện, nhiều hãng sản xuất, bảo đảm nguyên tắc bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ công.
"Hạ tầng công cộng này không thể xây dựng theo mô hình độc quyền, nơi mỗi doanh nghiệp lắp trạm chỉ phục vụ xe của riêng mình. Điều đó sẽ gây chia cắt thị trường, lãng phí không gian công cộng, làm tăng chi phí xã hội và cản trở người dân chuyển đổi xe xanh", ông Long cho biết thêm.
Vỉa hè, lòng đường trên phố Trần Khát Chân (Hà Nội), nơi được khảo sát để lắp đặt trạm sạc xe điện
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Không yêu cầu toàn bộ xe phải chuyển đổi ngay
Liên quan đến lo ngại lộ trình chuyển đổi phương tiện xanh "quá nhanh", ông Long cho biết, thành phố không triển khai dàn trải mà phân nhóm rõ ràng.
Theo đó, xe máy kinh doanh vận tải sẽ chuyển đổi 20% trước ngày 1.1.2027; 50% trước 1.1.2028; 100% hoàn thành trước 1.1.2030.
Taxi và ô tô kinh doanh đến 8 chỗ từ 1.7.2026, 100% phương tiện đầu tư mới hoặc thay thế phải dùng năng lượng sạch; 50% chuyển đổi trước 1.1.2028; 100% hoàn thành trước 1.1.2030.
Quy định chỉ áp dụng với phương tiện đầu tư mới hoặc thay thế sau ngày 1.7.2026, không yêu cầu toàn bộ xe đang lưu hành phải chuyển đổi ngay. Các phương tiện đang hoạt động bình thường, còn niên hạn, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật không hề bị yêu cầu phải chuyển đổi ngay lập tức.
"Thành phố sẽ triển khai theo lộ trình tự nhiên của chu kỳ thay thế phương tiện, tránh tạo áp lực đột ngột cho người dân và doanh nghiệp", ông Long cho biết thêm.
Về chính sách hỗ trợ tài chính khi chuyển đổi từ xe máy xăng sang xe máy điện, mức đề xuất phổ thông là 20% giá trị phương tiện, tối đa 5 triệu đồng/xe.
Với hộ nghèo, mức hỗ trợ có thể đạt 100% giá trị xe, tối đa 20 triệu đồng; hộ cận nghèo là 80%, tối đa 15 triệu đồng. Thành phố cũng dự kiến hỗ trợ 30% lãi vay trong 12 tháng cho trường hợp mua xe trả góp, nhằm giảm rào cản chi phí ban đầu…
Mặt khác, Hà Nội đang làm việc với các hãng sản xuất để tiếp tục giảm giá bán, mở rộng ưu đãi.
Về xây dựng trạm, Hà Nội dự kiến hỗ trợ 50% chi phí giải phóng mặt bằng, miễn 100% tiền thuê đất trong 5 năm đầu, hỗ trợ 30% lãi vay ngân hàng đối với dự án trạm tiếp năng lượng sạch đã được phê duyệt. Thủ tục đầu tư trạm sạc sẽ được rút gọn tối đa.
