UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết xử lý tồn tại vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án liên quan đến các doanh nghiệp do ông Lê Thanh Thản làm đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu, người quản lý điều hành hoặc tham gia góp vốn thành lập, hợp tác đầu tư trên địa bàn.
Các dự án gồm CT6 Kiến Hưng, Đại Thanh, CT5 Tân Triều, Khu nhà ở Xa La, CT11 và CT12 tại khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ; các tòa VP3, VP5, VP6 cùng tổ hợp HH1, HH2, HH3, HH4 tại Linh Đàm.
Theo báo cáo đánh giá tác động của Sở Xây dựng Hà Nội, các dự án có nhiều vi phạm về đầu tư, đất đai, quy hoạch và xây dựng kéo dài, chưa được xử lý dứt điểm. Tổng số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng là 6.759 căn, trong khi thực tế có 24.943 căn, tăng 18.184 căn, gây áp lực lên hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và ảnh hưởng chất lượng sống của người dân.
Sở Xây dựng đánh giá việc áp dụng quy định hiện hành để tháo dỡ các phần công trình vi phạm, di dời số lượng lớn cư dân có thể ảnh hưởng đến trật tự, an sinh xã hội và phát sinh khiếu kiện đông người. Theo đó, thành phố đề xuất cơ chế xử lý đặc thù, đồng thời khẳng định việc cho phép công trình tồn tại không đồng nghĩa hợp thức hóa sai phạm.
Theo dự thảo, các công trình vi phạm được phân thành 3 nhóm. Nhóm 1 được tồn tại theo hiện trạng nếu công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, không có tranh chấp; bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy; không ảnh hưởng công trình lân cận; đáp ứng yêu cầu hạ tầng hoặc có phương án bổ sung. Công trình cũng phải hài hòa với cảnh quan, không vi phạm chỉ giới đường đỏ, hành lang bảo vệ công trình, hành lang an toàn giao thông và quy định về tĩnh không.
Nhóm 2 được tồn tại có điều kiện nếu chưa đáp ứng một số tiêu chí nhưng có thể khắc phục bằng giải pháp kỹ thuật, bổ sung hạ tầng hoặc di dời cư dân, chuyển đổi công năng.
Nhóm 3 phải tháo dỡ nếu không bảo đảm an toàn, không đáp ứng yêu cầu về cảnh quan hoặc vi phạm chỉ giới, hành lang bảo vệ mà không thể khắc phục. Nhóm này còn gồm nhà ở thấp tầng xây trên đất quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đất quốc phòng, an ninh hoặc hành lang bảo vệ công trình mà không thể điều chỉnh quy hoạch.
Đối với các căn hộ thuộc diện phải di dời, dự thảo cho phép người mua nhà thỏa thuận với chủ đầu tư để nhận tiền bồi thường, chuyển sang căn hộ tương đương tại dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện hoặc được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
Đối với các căn hộ thuộc công trình, dự án được phép tồn tại có điều kiện (nhóm 2): Trường hợp bổ sung các công trình phục vụ hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật khu vực (theo phương án do chủ đầu tư đề xuất) mà vẫn không đáp ứng đối với số lượng căn hộ/dân số tăng thêm, thực hiện di dời cư dân và tài sản khỏi các căn hộ vi phạm theo thứ tự ưu tiên sau để đảm bảo khả năng dung nạp dân số:
Di dời cư dân, tài sản ra khỏi các căn hộ/diện tích vi phạm tại khu vực khối đế, tầng kỹ thuật, nhà sinh hoạt cộng đồng để hoàn trả công năng theo quy hoạch được duyệt hoặc chuyển đổi sang mục đích phục vụ cộng đồng.
Di dời cư dân tại các căn hộ thuộc phần công trình xây dựng vượt số tầng so với Giấy phép xây dựng hoặc quy hoạch chi tiết được duyệt.
Đối với các công trình, dự án không được phép tồn tại (Nhóm 3): Thực hiện di dời toàn bộ cư dân, tài sản ra khỏi các căn hộ, công trình.
Trước khi tổ chức di dời, chủ đầu tư có trách nhiệm lập danh sách các căn hộ mà cư dân phải di dời; xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền lợi hợp pháp khác của từng trường hợp. Chủ đầu tư đồng thời xây dựng và công khai phương án di dời, lấy ý kiến đồng thuận của cư dân về việc bồi thường, hỗ trợ, tạm cư và các nội dung khác có liên quan.
Chủ đầu tư đảm bảo kinh phí để phục vụ công tác di dời, hỗ trợ nơi ở tạm thời của người dân trước khi thực hiện xong các phương án khắc phục hậu quả.
Song, Sở Xây dựng TP Hà Nội cũng chỉ ra những tác động có thể phát sinh trong quá trình thực hiện. Trong cùng một dự án, có căn hộ được ở lại nhưng cũng có căn hộ phải di dời, tiềm ẩn nguy cơ khiếu kiện. Nhiều người dân đã sinh sống tại các dự án khoảng 10 năm trở lên, nên việc chuyển chỗ ở có thể ảnh hưởng đến công việc, học tập và sinh hoạt gia đình.
Báo cáo cũng đề cập khả năng một lượng lớn cư dân chuyển về khu vực khác, dự kiến có thể là dự án Thanh Hà - Cienco5, gây áp lực lên hạ tầng nơi tiếp nhận nếu chưa có phương án chuẩn bị phù hợp.
Dự thảo quy định chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí khắc phục vi phạm, di dời, bồi thường, hỗ trợ tạm cư, tháo dỡ và bổ sung hạ tầng, không sử dụng ngân sách nhà nước. Với những công trình được phép tồn tại, chủ đầu tư vẫn phải nộp lại khoản lợi bất hợp pháp từ phần xây dựng vi phạm và hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai.
Sau khi chủ đầu tư hoàn thành các nghĩa vụ tài chính, việc cấp giấy chứng nhận cho người mua nhà sẽ được thực hiện theo quy định. Trường hợp chủ đầu tư không hoàn thiện hồ sơ dù đã hoàn thành nghĩa vụ, người mua nhà có thể trực tiếp đề nghị cơ quan chức năng giải quyết.
Theo tờ trình của UBND TP Hà Nội, dự thảo nghị quyết dự kiến được HĐND thành phố xem xét tại kỳ họp trong tháng 10.
