Số hóa dữ liệu dân cư trong lập danh sách cử tri: Chính xác đến từng trường hợp

Trong công tác chuẩn bị cho Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, việc ứng dụng dữ liệu dân cư quốc gia theo Đề án 06 của Chính phủ trở thành một trong những giải pháp quan trọng giúp các địa phương nâng cao hiệu quả quản lý cử tri.

Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào phương thức rà soát thủ công như trước đây, nhiều địa phương đã khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng nền tảng số để lập danh sách cử tri chính xác, minh bạch và kịp thời cập nhật các biến động.

Tại xã Nhân Hà (tỉnh Ninh Bình), việc khai thác dữ liệu dân cư phục vụ công tác lập danh sách cử tri đang phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần bảo đảm quyền bầu cử của người dân cũng như giúp công tác tổ chức bầu cử được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định.

Đến nay, xã Nhân Hà đã thành lập 6 tổ bầu cử với 14 điểm bỏ phiếu, phục vụ hơn 18.000 cử tri trên địa bàn. Công tác niêm yết danh sách cử tri, tổ chức tiếp xúc cử tri của người ứng cử và các khâu chuẩn bị khác được thực hiện đúng tiến độ.

Trong quá trình lập danh sách cử tri, xã Nhân Hà đặc biệt chú trọng khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa Ủy ban Bầu cử xã và lực lượng công an.

“Việc ứng dụng VNeID theo chương trình của Đề án 06 đã phát huy hiệu quả rất rõ trong công tác của Ủy ban Bầu cử, đặc biệt là việc trích xuất dữ liệu dân cư phục vụ lập danh sách cử tri. Đây là nguồn dữ liệu rất quan trọng để đảm bảo việc niêm yết danh sách cử tri đúng quy định của Luật Bầu cử” , ông Hiệp cho biết.

Nhờ nền tảng dữ liệu số được cập nhật thường xuyên, quá trình tổng hợp, đối chiếu thông tin cử tri diễn ra nhanh chóng và hạn chế tối đa sai sót so với phương thức thủ công trước đây.

Trong thực tế, quá trình lập danh sách cử tri thường phát sinh nhiều trường hợp đặc thù như công dân chuyển nơi cư trú, người đi làm ăn xa hoặc các trường hợp liên quan đến tình trạng pháp lý của công dân. Đối với những cử tri không thể về địa phương để tham gia bỏ phiếu, ứng dụng VNeID đã trở thành công cụ thuận tiện để thực hiện việc chuyển nơi bỏ phiếu.

Ngoài ra, cử tri cũng có thể liên hệ với Ủy ban Bầu cử xã để được hướng dẫn thực hiện thủ tục chuyển nơi bỏ phiếu. Sau khi tiếp nhận thông tin, Ủy ban Bầu cử sẽ chuyển thẻ cử tri và cấp giấy giới thiệu để công dân có thể tham gia bỏ phiếu tại nơi đã đăng ký.

Chia sẻ thêm về tiện ích của việc chuyển nơi bỏ phiếu trên ứng dụng VNeID, ông Hiệp cho biết bản thân ông cũng trực tiếp sử dụng tính năng này. Hiện ông cư trú tại xã Vĩnh Trụ nhưng công tác tại xã Nhân Hà, khoảng cách giữa nơi ở và nơi làm việc gần 15 km. Để thuận tiện cho công việc trong ngày bầu cử, ông đã chủ động đăng ký chuyển nơi bỏ phiếu trên ứng dụng VNeID về tổ bầu cử số 1 của xã Nhân Hà.

"Nhờ có sự thuận tiện này, sau khi hoàn thành các công việc tổ chức bầu cử tại địa phương, tôi có thể thực hiện quyền công dân ngay tại nơi công tác, vừa tiết kiệm thời gian đi lại, vừa đảm bảo không ảnh hưởng đến nhiệm vụ chung" , ông Hiệp chia sẻ.

Cùng với việc tạo điều kiện thuận lợi cho cử tri thay đổi nơi bỏ phiếu, công tác rà soát danh sách cử tri tại địa phương cũng được thực hiện chặt chẽ để bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Đối với các trường hợp công dân đang bị tạm giam hoặc bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của tòa án, lực lượng công an xã kiểm tra, cập nhật thông tin kịp thời trên hệ thống dữ liệu dân cư.

Thiếu tá Lê Xuân Cường, Phó Trưởng Công an xã Nhân Hà cho biết, lực lượng công an xã đã rà soát toàn bộ cử tri trên địa bàn thông qua hệ thống dữ liệu dân cư quốc gia.

“Chúng tôi rà soát 100% cử tri trên địa bàn, chính xác đến từng người. Những trường hợp công dân vắng mặt khỏi địa phương, đang chấp hành án tại các cơ sở giam giữ hoặc bị tước quyền bầu cử đều được cập nhật kịp thời trên hệ thống để tham mưu cho Ủy ban Bầu cử lập danh sách đúng quy định” , Thiếu tá Cường cho biết.

“Hiện nay mỗi công dân đều có một mã định danh cá nhân riêng. Vì vậy dù có trùng họ tên hoặc trùng ngày tháng năm sinh thì mã định danh vẫn không thể trùng, từ đó giúp hạn chế tối đa tình trạng trùng lặp thông tin cử tri” , Thiếu tá Cường cho biết.

Trong quá trình niêm yết danh sách cử tri, địa phương cũng chú trọng bảo đảm an toàn dữ liệu cá nhân. Theo Thiếu tá Lê Xuân Cường, Phó Trưởng Công an xã Nhân Hà, danh sách niêm yết chỉ hiển thị các thông tin cơ bản như họ tên, ngày tháng năm sinh và nơi thường trú; các dữ liệu cá nhân khác không được công khai nhằm bảo đảm bảo mật thông tin công dân.

Từ nguồn dữ liệu dân cư được chuẩn hóa, Ủy ban Bầu cử xã cũng chủ động điều chỉnh cách sắp xếp danh sách cử tri để thuận tiện cho quá trình phát thẻ.

Thay vì sắp xếp hoàn toàn theo thứ tự bảng chữ cái như trước, danh sách được sắp xếp lại theo từng hộ gia đình trên cơ sở dữ liệu cư trú. Cách làm này giúp các tổ bầu cử dễ dàng quản lý, phát thẻ cử tri nhanh chóng, đồng thời hạn chế tối đa sai sót trong quá trình triển khai.

Việc ứng dụng dữ liệu dân cư quốc gia theo Đề án 06 đang từng bước tạo chuyển biến rõ rệt trong công tác chuẩn bị bầu cử tại cơ sở. Không chỉ giúp quá trình lập danh sách cử tri trở nên chính xác, minh bạch, giải pháp này còn góp phần bảo đảm quyền bầu cử của người dân và nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong kỷ nguyên số.