Dữ liệu địa điểm là lớp hạ tầng quan trọng
Ngày 10/8, Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia (NDA) phối hợp với Mạng lưới Chuyên gia Dữ liệu Toàn cầu (VDEN) tổ chức Hội thảo “Quản lý dữ liệu địa điểm - Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam”.
Theo ông Nguyễn Hồng Sơn, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia, dưới góc nhìn địa lý, địa điểm được sử dụng để xác định một điểm hoặc một khu vực trên bề mặt Trái Đất.
Nhưng dưới góc nhìn dữ liệu, phía sau một địa điểm có thể là một con người, một thửa đất, một doanh nghiệp hoặc một công trình.
“Khi địa điểm được chuẩn hóa, định danh và kết nối, nó trở thành điểm kết nối của rất nhiều hoạt động trong nền kinh tế số”, ông Sơn nói.
Theo ông, dữ liệu địa điểm có thể giúp logistics tối ưu vận hành, hỗ trợ cơ quan nhà nước liên thông dữ liệu dân cư, đất đai, nhà ở và dịch vụ công, đồng thời cung cấp dữ liệu chính xác để AI hiểu và tương tác với thế giới thực.
“Dữ liệu địa điểm không đơn thuần là một loại dữ liệu mà là một lớp hạ tầng của nền kinh tế số”, ông Sơn nhấn mạnh.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ của dữ liệu, với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia được hình thành.
Tuy nhiên, theo ông Sơn, có nhiều dữ liệu chưa đồng nghĩa với việc đã có nền kinh tế dữ liệu.
Giá trị chỉ xuất hiện khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác để tạo ra sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế mới.
Vì vậy, Việt Nam cần hình thành các lớp dữ liệu nền tảng dùng chung, trong đó dữ liệu địa điểm là một lớp dữ liệu quan trọng.
Chia sẻ kinh nghiệm của Thụy Sỹ, Tiến sỹ Lưu Vĩnh Toàn, kỹ sư của UBS Group, cho biết dữ liệu địa chỉ tại nước này gồm 4 yếu tố: tên đường, số nhà, mã bưu chính và địa danh thành phố.
Người dân và doanh nghiệp khi có thay đổi dữ liệu cũng phải khai báo. Theo ông Toàn, khi có dữ liệu chuẩn, có thể tạo thêm nhiều lớp dữ liệu mới, chẳng hạn thông tin về lượng năng lượng mặt trời, nguồn nước, tiếng ồn...
Người dân có thể truy cập để xem các thông số dữ liệu. Thụy Sỹ coi dữ liệu địa chỉ là hạ tầng của quốc gia số: dữ liệu được địa phương cập nhật nhưng được chuẩn hóa ở cấp quốc gia.
Theo ông Toàn, cách làm này giúp Thụy Sỹ không bị phụ thuộc vào các Big Tech như Google.
Việt Nam hướng tới định danh thửa đất, quản lý bằng dữ liệu
Tại hội thảo, ông Đinh Hồng Phong, Cục Quản lý đất đai (Bộ NN-MT) cho biết, trước đây việc xác định thửa đất dựa trên sổ đỏ.
Cách làm này có thể gây khó khăn khi thay đổi mô hình quản lý hành chính 2 cấp do phải điều chỉnh dữ liệu thửa đất.
Để khắc phục, cơ quan quản lý đang xây dựng phương án mã định danh thửa đất tương tự mã công dân VNeID.
Mã định danh này không phụ thuộc vào địa giới hành chính và được mã hóa theo thuật toán vị trí thửa đất trên các ứng dụng số như Google Map từ năm 2025.
Mã định danh thửa đất cũng được định hướng ứng dụng vào hồ sơ địa chỉ số, hồ sơ địa chính và sổ đỏ điện tử.
Theo ông Phong, khi đó sẽ bỏ sổ đỏ theo cách thức hiện nay, qua đó giúp chống làm giả hồ sơ hoặc tình trạng mang hồ sơ đi cầm cố, thế chấp nhiều lần.
Công tác quản lý đất đai sẽ chuyển từ giấy tờ sổ đỏ sang quản lý bằng dữ liệu. Mục tiêu hết năm 2027 hoàn thành và tích hợp dữ liệu này lên VNeID.
Khi đó, người dân có thể tra cứu thông tin thửa đất trên VNeID theo hướng công khai, minh bạch.
Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia (Bộ Công an), Phó Chủ tịch Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia, cho rằng dữ liệu đang trở thành nguồn lực phát triển của quốc gia.
Dữ liệu đất đai cần được liên thông với dữ liệu xây dựng, qua đó giảm bớt thủ tục cho người dân và thúc đẩy logistics, kinh tế số.
Trong khi đó, trung tá Đào Đức Triệu, Tổng Thư ký Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia, cho rằng nhu cầu đối với dữ liệu đất đai của người dân đang rất lớn.
Dữ liệu cần “đúng, đủ, sạch, sống”, có khả năng liên thông và được ứng dụng trong cuộc sống, trong đó có logistics.
Đồng thời, Việt Nam cần tạo ra những doanh nghiệp chuyên xử lý dữ liệu để phát triển các ứng dụng cho những ngành nghề khác nhau.
Theo ông Nguyễn Ngọc Quế, Giám đốc công nghệ Công ty Admicro, Việt Nam có nguồn dữ liệu phong phú và không thiếu các công cụ dữ liệu trực tuyến.
Tuy nhiên, dữ liệu chưa liên thông, đồng bộ và tích hợp. Thực tế, việc triển khai cũng cho thấy sai số dữ liệu bản đồ còn lớn.
Chẳng hạn, việc định giá đất dựa trên dữ liệu có thể tạo cơ sở khách quan, minh bạch theo thửa đất chuẩn. Tuy nhiên, giá đất vẫn có chênh lệch đáng kể với thực tiễn.
Do đó, cần xác minh thông tin tại từng địa điểm, xác định chủ thửa đất và chuẩn hóa dữ liệu.
“Muốn dữ liệu trở thành một nguồn lực phát triển mới, trước hết chúng ta phải làm cho dữ liệu có khả năng tìm thấy nhau, hiểu được nhau và kết nối được với nhau. Và dữ liệu địa điểm là một trong những điểm bắt đầu quan trọng của hành trình đó”, ông Nguyễn Hồng Sơn nhấn mạnh.
