Mới đây, Công ty CP Tập đoàn Vinacam vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị xem xét xử lý thông tin cadimi trong phân bón DAP.
Văn bản nêu rõ, thời gian gần đây, sầu riêng đã trở thành tâm điểm chú ý của dư luận khi hàng nghìn container bị Trung Quốc trả lại do tồn dư cadimi vượt quá hàm lượng cho phép. Ngành hàng xuất khẩu tỷ đô này có nguy cơ bị “xóa sổ”. Nông dân và các doanh nghiệp phụ trợ đứng trước cảnh thua lỗ, phá sản nếu vấn đề này không sớm được xử lý triệt để.
Vinacam chỉ thẳng tên một loại phân bón DAP Hàn Quốc được nông dân ưa chuộng vì ưu điểm tan nhanh, thích hợp sử dụng cho rau màu, cây công nghiệp và cây ăn trái giá trị cao, đặc biệt là sầu riêng. Các vùng tiêu thụ lớn loại phân bón này là Tiền Giang, Long An, Đồng Tháp, Bình Dương, Đồng Nai...
Theo Tiêu chuẩn Việt Nam, hàm lượng cadimi trong phân DAP nói chung và DAP Hàn Quốc nói riêng khi nhập khẩu và lưu thông đều phải đảm bảo hàm lượng tối đa là 12 mg/kg.
Đáng chú ý, các đơn vị quản lý thị trường tại một số địa phương gửi mẫu DAP đang lưu hành tới trung tâm phân tích, kết quả phát hiện hàm lượng cadimi vượt ngưỡng.
Trước tình hình trên, nửa đầu năm 2023, Vinacam đã có nhiều cuộc họp, thư trao đổi đề nghị doanh nghiệp phân bón Hàn Quốc này (nhà máy sản xuất DAP ở Hàn Quốc) cải tiến quy trình sản xuất, thay đổi nguồn nguyên liệu đầu vào để đáp ứng tiêu chuẩn Việt Nam.
Tuy nhiên, hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.
Vấn đề này đã được Vinacam cảnh báo từ cuối tháng 7/2023 thông qua công văn gửi Bộ NN-PTNT (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Bộ Công Thương và các cơ quan chức năng. Các cơ quan thông tấn báo chí cũng đã vào cuộc phản ánh thực trạng đáng lo ngại.
Tuy nhiên, đến nay vấn đề vẫn chưa được làm rõ, đặc biệt là liên quan đến lô phân bón DAP Hàn Quốc có hàm lượng cadimi vượt mức cho phép.
Cơ quan chức năng của Bộ NN-PTNT khi đó đã cử đoàn kiểm tra kết hợp quản lý thị trường địa phương lấy mẫu DAP Hàn Quốc tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai... và kho tập kết hàng tại Khu công nghiệp Biên Hòa I.
Tuy nhiên, doanh nghiệp này cho hay chưa rõ kết quả kiểm tra của cơ quan quản lý.
Trước tình hình trên, ngày 12/10/2023, một lần nữa Vinacam tiếp tục có công văn gửi Bộ NN-PTNT đề nghị công bố công khai kết quả kiểm tra mẫu thực tế mà Cục Bảo vệ thực vật (nay là Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật) đã thu thập đối với lô hàng DAP Hàn Quốc nhập tháng 6 và tháng 7/2023. Từ đó, doanh nghiệp có thêm cơ sở để tiếp tục đàm phán với đối tác Hàn Quốc khi nhập khẩu DAP về Việt Nam.
Tuy nhiên, cả hai văn bản cảnh báo và công văn đề nghị của Vinacam đều không có hồi âm.
Nhằm minh bạch hóa trách nhiệm và sớm tìm ra phương án xử lý triệt để vấn đề dư lượng cadimi trong sầu riêng cũng như các sản phẩm khác, Vinacam tiếp tục kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo cơ quan có trách nhiệm kiểm tra nhằm minh bạch hóa thông tin về quy trình xử lý phân bón DAP Hàn Quốc có hàm lượng cadimi vượt ngưỡng.
Đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố công khai kết quả tái kiểm hàm lượng cadimi đối với các mẫu phân bón DAP Hàn Quốc được thu thập trong đợt kiểm tra vào tháng 8/2023. Đồng thời, cần làm rõ quy trình và phương pháp xử lý đối với lượng DAP mà doanh nghiệp đã “tự thu hồi”, cũng như lượng còn tồn đang lưu thông trên thị trường tại thời điểm kiểm tra.
Tập đoàn này cũng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các cơ quan chuyên môn khẩn trương kiểm định phòng ngừa dư lượng cadimi trên các loại nông sản khác, đặc biệt là nông sản xuất khẩu trên các vùng trồng có sử dụng nhiều DAP, cụ thể là DAP Hàn Quốc trong thời gian qua.
Bên cạnh đó, đề nghị các cơ quan chuyên môn có khuyến cáo để người dân có định hướng khi sử dụng những lô sầu riêng trả lại do hàm lượng cadimi cao.
Với thói quen và tin dùng đối với DAP Hàn Quốc của người nông dân trong hàng chục năm qua, Vinacam cho rằng không loại trừ đây là một trong những nguyên nhân có thể làm tăng dư lượng cadimi trong đất, dẫn đến tăng dư lượng vượt ngưỡng trên sầu riêng.
Không loại trừ khả năng nhiều loại cây ăn trái khác trên cùng vùng trồng cũng có dư lượng cadimi vượt ngưỡng nếu được triển khai kiểm định phòng ngừa.
Vinacam cũng cho biết, về vấn đề cadimi trong phân bón DAP Hàn Quốc, tập đoàn sẵn sàng cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan nếu được các cơ quan chức năng yêu cầu.
