Ảnh minh họa: Getty Images.
Công ty phát triển giao diện não - máy tính (BCI) Precision Neuroscience vừa huy động thành công 250 triệu USD trong vòng Series D, đưa định giá doanh nghiệp vượt mốc 1 tỷ USD và chính thức gia nhập nhóm “kỳ lân” công nghệ.
Vòng gọi vốn có sự tham gia của Pershing Square, Ackman Oxman Institute cùng một quỹ đầu tư trong lĩnh vực khoa học sự sống. Đây cũng là lần đầu tỷ phú Bill Ackman trực tiếp tham gia đầu tư vào Precision Neuroscience, nâng tổng số vốn công ty huy động được lên khoảng 430 triệu USD.
Khoản đầu tư này đưa Ackman vào giữa cuộc đua vốn đang thu hút hàng loạt tỷ phú công nghệ. Elon Musk đặt cược vào Neuralink, Jeff Bezos và Bill Gates hậu thuẫn đối thủ Synchron, trong khi Sam Altman tham gia thành lập Merge Labs với khoảng 252 triệu USD vốn đầu tư ban đầu.
Điều đáng chú ý là các ông lớn chưa thống nhất về cách kết nối máy tính với não người. Mỗi công ty đang theo đuổi một thiết kế phần cứng và phương pháp phẫu thuật khác nhau.
Công nghệ này thực sự làm được gì?
Có thể hình dung BCI như một “bộ phiên dịch” giữa não người và máy tính. Hệ thống ghi nhận các tín hiệu thần kinh, sau đó phần mềm phân tích chúng để xác định ý định vận động của người dùng và chuyển thành lệnh mà máy móc có thể hiểu.
Công ty Precision Neuroscience hiện tập trung chủ yếu vào bệnh nhân bị liệt. Công nghệ của công ty cho phép người bệnh điều khiển con trỏ, giao diện kỹ thuật số hoặc các thiết bị hỗ trợ chỉ bằng suy nghĩ.
Các ứng dụng gần nhất không phải là những viễn cảnh khoa học viễn tưởng như đọc suy nghĩ, tải ký ức lên máy tính hay “truyền thần giao cách cảm”. Thay vào đó, BCI hướng tới những nhiệm vụ cụ thể như giúp bệnh nhân giao tiếp, điều khiển tay chân robot hoặc các thiết bị phục hồi chức năng.
Theo Văn phòng Trách nhiệm Chính phủ Mỹ, các hệ thống BCI đã giúp một số người khuyết tật nặng giao tiếp và điều khiển chi giả trong các thử nghiệm lâm sàng.
Precision Neuroscience được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cấp phép vào năm 2025 cho các thiết bị cấy ghép tạm thời với thời gian sử dụng tối đa 30 ngày. Công nghệ của công ty đã được sử dụng trong hơn 100 ca điều trị tạm thời tại 18 cơ sở y tế.
Khác với Neuralink, vốn đưa điện cực vào mô não, hệ thống Layer 7 của Precision là một lớp màng mỏng, linh hoạt chứa 1.024 điện cực, đặt trên bề mặt vỏ não mà không xuyên sâu vào mô.
Tuy nhiên, con đường tiến tới thiết bị cấy ghép vĩnh viễn vẫn còn rất dài và có thể mất nhiều năm thử nghiệm, đánh giá an toàn và phê duyệt.
Vì sao dòng tiền khổng lồ đang đổ vào BCI?
Sự phát triển đồng thời của trí tuệ nhân tạo, vật liệu mới và công nghệ truyền dữ liệu không dây đang tạo cú hích cho ngành giao diện não - máy tính.
AI ngày càng có khả năng phân tích những tín hiệu thần kinh phức tạp, giúp các hệ thống BCI hiểu chính xác hơn ý định của người dùng và rút ngắn thời gian hiệu chỉnh.
Các nhà đầu tư cũng nhìn thấy tiềm năng thương mại rõ ràng hơn ở lĩnh vực y tế. Việc khôi phục khả năng giao tiếp hoặc vận động cho người bị liệt có triển vọng được cơ quan quản lý và hệ thống bảo hiểm chấp nhận hơn nhiều so với những sản phẩm tiêu dùng mang tính “nâng cấp con người”.
Tuy nhiên, cuộc đua đang chia thành nhiều hướng. Neuralink theo đuổi độ chính xác cao thông qua thiết bị xâm lấn sâu hơn, trong khi Precision ưu tiên một thiết kế đặt trên bề mặt não, ít xâm lấn và có thể tháo bỏ.
Đừng nhầm định giá tỷ USD với thành công thương mại
Dù được các tỷ phú công nghệ rót hàng trăm triệu USD, BCI vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm. Những câu hỏi lớn về an toàn lâu dài, độ ổn định, bảo trì thiết bị và quyền riêng tư dữ liệu não vẫn chưa có câu trả lời hoàn chỉnh.
Các hệ thống hiện nay cũng chưa thể đọc những suy nghĩ mà con người không biểu đạt thành ý định cụ thể. Việc một thiết bị được FDA cho phép sử dụng tạm thời cũng không đồng nghĩa với việc công nghệ đó đã được chấp thuận để cấy ghép vĩnh viễn hay bán đại trà cho người tiêu dùng.
Định giá hơn 1 tỷ USD của Precision Neuroscience vì thế mới chỉ phản ánh kỳ vọng của thị trường vốn tư nhân, không phải bằng chứng về doanh thu hay khả năng sinh lời thực tế.
Dù vậy, sự kết hợp giữa AI, y tế và công nghệ tăng cường khả năng con người đang khiến BCI trở thành một trong những lĩnh vực được giới đầu tư đặc biệt chú ý.
Nếu các công ty có thể vượt qua rào cản thử nghiệm lâm sàng, phê duyệt pháp lý và mở rộng điều trị, công nghệ kết nối não với máy tính có thể trở thành một ngành kinh tế khổng lồ. Nhưng ở thời điểm hiện tại, cuộc cách mạng này vẫn đang bắt đầu từ một mục tiêu rất thực tế: giúp những người mất khả năng vận động có thể giao tiếp và tương tác với thế giới bằng chính tín hiệu từ não bộ.
