Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn trực tiếp với truyền thông địa phương tại New Delhi (Ấn Độ) hôm thứ Sáu, CEO OpenAI Sam Altman cho rằng ý tưởng đặt các trung tâm dữ liệu ngoài không gian, trong bối cảnh hiện nay, là "nực cười".
Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh CEO SpaceX Elon Musk đang theo đuổi kế hoạch phát triển các trung tâm dữ liệu quỹ đạo như một ưu tiên mới. Hai lãnh đạo công nghệ vốn có nhiều bất đồng quan điểm và lần này, khác biệt tiếp tục xoay quanh chiến lược hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI).
Chưa phù hợp trong thập kỷ này
Theo Altman, các trung tâm dữ liệu đặt trên quỹ đạo "có thể hợp lý vào một thời điểm nào đó trong tương lai", song hiện tại vẫn tồn tại nhiều rào cản lớn, bao gồm chi phí phóng tên lửa và độ phức tạp trong việc sửa chữa phần cứng ngoài không gian.
"Chúng ta chưa ở thời điểm đó", ông nói, đồng thời cho rằng các trung tâm dữ liệu quỹ đạo khó có thể đạt quy mô đủ lớn để tạo tác động đáng kể trong thập kỷ này.
Quan điểm này cho thấy OpenAI vẫn tập trung vào hạ tầng đặt trên mặt đất, trong khi cân nhắc thận trọng về tính khả thi và hiệu quả kinh tế của các phương án thay thế.
Trái ngược với lập trường của Altman, Elon Musk đang đẩy mạnh kế hoạch đưa hạ tầng tính toán lên không gian. Trong một cuộc họp nội bộ của xAI hồi tháng 12, ông đã đề cập tham vọng phát triển các trung tâm dữ liệu quỹ đạo như bước đi chiến lược tiếp theo.
Tháng 2, SpaceX công bố mục tiêu phóng "một chòm sao gồm một triệu vệ tinh hoạt động như các trung tâm dữ liệu quỹ đạo". Công ty cho biết đã bắt đầu tuyển dụng kỹ sư để hiện thực hóa kế hoạch này.
Trong cuộc họp toàn công ty của xAI gần đây, Musk nói rằng việc SpaceX mua lại xAI sẽ giúp đẩy nhanh quá trình triển khai các trung tâm dữ liệu ngoài không gian.
Bên cạnh Musk, một số tập đoàn công nghệ khác cũng đang nghiên cứu khả năng đặt trung tâm dữ liệu ngoài không gian. Tháng 11/2025, Google công bố Project Suncatcher với mục tiêu phát triển các trung tâm dữ liệu quỹ đạo sử dụng năng lượng mặt trời. CEO Google Sundar Pichai cho biết công ty có thể bắt đầu triển khai các trung tâm dữ liệu ngoài không gian sớm nhất vào năm 2027.
Trung tâm dữ liệu là nền tảng vận hành các mô hình ngôn ngữ lớn và chatbot – những công nghệ cốt lõi của làn sóng AI hiện nay. Tuy nhiên, việc xây dựng và vận hành các cơ sở này trên Trái Đất cũng gây ra nhiều hệ lụy: tiêu thụ lượng lớn điện năng, khai thác tài nguyên nước để làm mát, gia tăng phát thải và tạo áp lực lên lưới điện địa phương.
Một cuộc điều tra do Business Insider công bố năm ngoái cho thấy đến cuối năm 2024, hơn 1.200 trung tâm dữ liệu đã được phê duyệt xây dựng trên khắp nước Mỹ, gần gấp bốn lần so với năm 2010.
Hiện nay, nhiều dự án khu tổ hợp trung tâm dữ liệu tại Texas, Oklahoma và một số bang khác đang vấp phải sự phản đối ngày càng mạnh từ cộng đồng địa phương.
Trong bối cảnh nhu cầu tính toán cho AI tiếp tục gia tăng nhanh chóng, tranh luận về vị trí và mô hình phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu – trên mặt đất hay ngoài quỹ đạo – được dự báo sẽ ngày càng trở nên đáng chú ý trong chiến lược dài hạn của các tập đoàn công nghệ toàn cầu.
Lịch sử mối quan hệ bất hòa nổi tiếng ở Thung lũng Silicon
Theo tờ The Guardian, vào những năm đầu gặp nhau, Elon Musk giống như một người thầy của Altman.
Hai người gặp nhau vào những năm 2010, khi Altman ngày càng trở nên quyền lực ở Thung lũng Silicon thông qua chương trình tăng tốc khởi nghiệp YCombinator, trong khi Elon Musk đã là một ông trùm công nghệ.
Một đối tác tại YCombinator đã dẫn Altman đi tham quan công ty tên lửa SpaceX của Musk, điều mà Altman nhiều lần mô tả là một khoảnh khắc đầy cảm hứng.
Elon Musk đã rút khỏi Open AI vì khác biệt về quan điểm phát triển (Ảnh: CNBC)
"Elon Musk đã nói chi tiết về việc chế tạo từng bộ phận của tên lửa, nhưng điều đọng lại trong ký ức của tôi là vẻ mặt hoàn toàn chắc chắn của ông ấy khi nói về việc đưa những tên lửa lớn lên sao Hỏa", Sam Altman viết trong một bài đăng trên blog năm 2019. "Tôi rời đi với suy nghĩ, vậy ra đó là chuẩn mực cho sự tin tưởng".
Altman và Musk bắt đầu trao đổi email vào khoảng năm 2014 về trí tuệ nhân tạo và những mối nguy nó. Cuối cùng cả hai quyết định rằng nếu công nghệ có khả năng hủy diệt nhân loại này là điều không thể tránh khỏi, thì họ nên là người dẫn dắt nó.
Sau đó không lâu, năm 2015, Elon Musk, Sam Altman cùng với những nhân vật khác của Thung lũng Silicon, bao gồm Peter Thiel, đồng sáng lập LinkedIn, Reid Hoffman và đồng sáng lập Y Combinator, Jessica Livingston đã cùng nhau sáng lập OpenAI, công ty tạo ra ChatGPT.
Nhóm đặt mục tiêu thành lập một tổ chức phi lợi nhuận tập trung vào việc phát triển trí tuệ nhân tạo "theo cách có nhiều khả năng mang lại lợi ích nhất cho toàn thể nhân loại", theo một tuyên bố trên trang web của OpenAI ngày 11/12/2015.
Tuy nhiên, đến năm năm 2018, Elon Musk rút khỏi hội đồng quản trị của OpenAI.
Năm 2019, Elon Musk đã tiết lộ về quyết định rời đi của mình, trong đó nhấn mạnh, một trong những lý do là ông "không đồng tình" với hướng đi của OpenAI.
Mối quan hệ giữa Musk và Sam Altman ngày càng xấu đi khi tỷ phú giàu nhất thế giới đã nhiều lần chỉ trích OpenAI sau khi rời đi.
"OpenAI được tạo ra như một công ty mã nguồn mở (đó là lý do tại sao tôi đặt tên nó là "Open" AI), một công ty phi lợi nhuận để đối trọng với Google, nhưng giờ đây nó đã trở thành một công ty mã nguồn đóng, lợi nhuận tối đa do Microsoft kiểm soát. Hoàn toàn không phải những gì tôi dự định", Musk viết trong một dòng tweet.
"Tôi vẫn không hiểu làm thế nào mà một tổ chức phi lợi nhuận mà tôi đã quyên góp khoảng 100 triệu USD lại có thể trở thành một công ty có vốn hóa thị trường lên tới 30 tỷ USD vì lợi nhuận. Nếu điều này là hợp pháp tại sao không phải ai cũng làm như vậy?", Musk nhắc lại vào năm 2023.
Theo hồ sơ kiện gửi lên tòa án ở thành phố San Francisco, bang California (Mỹ) vào ngày 29/2/2024, Elon Musk cáo buộc OpenAI và CEO Sam Altman đã vi phạm các thỏa thuận hợp đồng được ký giữa hồi năm 2015 khi ông giúp thành lập OpenAI - "cha đẻ" của chatbot ChatGPT.
Đáp lại, OpenAI đã công bố một loạt email dường như cho thấy Musk đã đồng ý với việc công ty chuyển hướng vì lợi nhuận và OpenAI nên "gắn bó với Tesla như một nguồn thu nhập chính".
OpenAI cũng gọi vụ kiện là "không mạch lạc" và "mâu thuẫn", cho thấy Musk ghen tị với thành công của công ty khi không có mình.
Trong khi đó, tỷ phú Elon Musk cũng nhiều lần gọi Sam Atlman là "Kẻ lừa đảo". Đáp lại ông chủ Open AI nhấn mạnh, ông không còn quan tâm nhiều đến ông Musk nhưng có vẻ nhưng việc lời qua tiếng lại giữa hai ngôi sao của làng công nghệ vẫn chưa đến hồi kết.
