Quốc gia nào sở hữu “kho bạc” lớn nhất hành tinh?
Trong bối cảnh kim loại quý ngày càng đóng vai trò chiến lược đối với kinh tế toàn cầu, câu hỏi quốc gia nào nắm giữ trữ lượng bạc lớn nhất thế giới đang thu hút sự quan tâm của giới đầu tư và các nhà hoạch định chính sách. Theo báo cáo Mineral Commodity Summaries tháng 1/2025 của Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), bức tranh phân bổ trữ lượng bạc toàn cầu cho thấy sự tập trung đáng kể vào một số khu vực then chốt, đặc biệt là Nam Mỹ.
USGS ước tính tổng trữ lượng bạc đã được xác định trên toàn cầu hiện đạt khoảng 641.400 tấn. Trong số này, Peru nổi lên là quốc gia sở hữu trữ lượng bạc lớn nhất hành tinh, với khoảng 140.000 tấn, tương đương gần 22% tổng trữ lượng toàn cầu. Tỷ trọng vượt trội này giúp Peru giữ vị thế đặc biệt quan trọng trong chuỗi cung ứng bạc thế giới, nhất là trong bối cảnh việc phát hiện và phát triển các mỏ mới ngày càng trở nên khó khăn, tốn kém và chịu nhiều ràng buộc môi trường.
USGS ước tính tổng trữ lượng bạc đã được xác định trên toàn cầu hiện đạt khoảng 641.400 tấn
Không chỉ riêng Peru, Nam Mỹ nói chung đang định hình vai trò là một “trung tâm bạc” toàn cầu. Khu vực này hiện nắm giữ khoảng 30% trữ lượng bạc thế giới, tạo ra sức ảnh hưởng lớn đối với thị trường kim loại quý. Điều này cũng lý giải vì sao các biến động chính trị, xã hội hay thay đổi chính sách khai khoáng tại Nam Mỹ thường nhanh chóng tác động đến giá bạc trên thị trường quốc tế.
Xếp sau Peru là một nhóm các quốc gia có trữ lượng bạc đáng kể như Australia, Nga và Trung Quốc, mỗi nước sở hữu khoảng 70.000 – 94.000 tấn. Dù không chiếm tỷ trọng áp đảo như Peru, nhưng đây đều là những quốc gia có năng lực khai thác và chế biến khoáng sản lớn, đóng vai trò ổn định nguồn cung bạc cho thị trường toàn cầu.
Sản lượng, trữ lượng và nghịch lý của ngành bạc toàn cầu
Một điểm đáng chú ý trong bức tranh bạc thế giới là sự khác biệt rõ rệt giữa trữ lượng và sản lượng khai thác tại một số quốc gia. Mexico là ví dụ điển hình. Dù liên tục giữ vị trí nhà sản xuất bạc lớn nhất thế giới, nước này chỉ sở hữu khoảng 37.000 tấn trữ lượng, tương đương 6% tổng trữ lượng toàn cầu.
Sự chênh lệch này phản ánh thực tế ngành khai khoáng Mexico đang dựa nhiều vào khai thác với cường độ cao, tận dụng các mỏ hiện hữu thay vì dựa trên nguồn trữ lượng lớn chưa khai thác. Điều này đặt ra câu hỏi về tính bền vững dài hạn của nguồn cung bạc tại quốc gia này, nhất là khi chi phí khai thác ngày càng tăng và các yêu cầu môi trường ngày càng khắt khe.
Xét trên bình diện lịch sử, bạc là một trong những kim loại được con người khai thác sớm nhất. Theo Viện Bạc (Silver Institute) tại Mỹ, hoạt động khai thác bạc đã bắt đầu từ khoảng năm 3000 trước Công nguyên tại Anatolia (khu vực ngày nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ). Tới khoảng 1200 trước Công nguyên, việc khai thác bạc mở rộng sang Hy Lạp, đóng vai trò quan trọng trong việc đúc tiền xu tại Athens cổ đại.
Mexico hiện là nhà sản xuất bạc lớn nhất thế giới
Đến khoảng năm 100 sau Công nguyên, Tây Ban Nha trở thành trung tâm khai thác bạc lớn, biến kim loại này thành một mặt hàng thương mại quan trọng bên cạnh các loại gia vị. Phải tới sau năm 1492, khi Christopher Columbus đặt chân tới châu Mỹ, các mỏ bạc quy mô lớn tại Tân Thế giới mới dần được phát hiện và khai thác.
Bước sang thế kỷ XIX, sản lượng bạc toàn cầu tăng mạnh. Riêng trong những năm 1870, sản lượng bạc thế giới đã tăng từ khoảng 1.100 tấn lên 2.200 tấn mỗi năm, phản ánh tác động của cuộc cách mạng công nghiệp và nhu cầu tiền tệ ngày càng lớn.
Hiện nay, Mexico tiếp tục là nhà sản xuất bạc lớn nhất thế giới. Riêng năm 2020, sản lượng bạc của quốc gia này đạt khoảng 5.600 tấn, bỏ xa nhiều đối thủ khác như Peru hay Trung Quốc.
Giá bạc bứt phá mạnh trong năm 2025
Bên cạnh yếu tố trữ lượng và sản lượng, diễn biến giá bạc đang là điểm nhấn lớn của thị trường kim loại quý trong năm 2025. Giá bạc ghi nhận một đà tăng hiếm thấy, phản ánh sự thay đổi mang tính cấu trúc trong quan hệ cung – cầu toàn cầu.
Chỉ riêng trong tháng 12/2025, hợp đồng bạc kỳ hạn có thời điểm vượt mốc 80 USD/ounce, mức cao nhất trong lịch sử giao dịch. Tính chung cả năm, giá bạc tăng khoảng 160%, vượt xa tốc độ tăng của vàng và nhiều kim loại quý khác. Đây không còn là một nhịp tăng mang tính đầu cơ ngắn hạn, mà được củng cố bởi các yếu tố nền tảng ngày càng rõ rệt.
Ở phía cầu, bạc đang mở rộng vai trò vượt ra ngoài chức năng truyền thống là kim loại đầu tư và nguyên liệu công nghiệp thông thường. Kim loại này ngày càng trở nên chiến lược trong các lĩnh vực công nghệ cao và chuyển đổi năng lượng.
Giá bạc tăng khoảng 160% trong năm 2025
Năng lượng mặt trời là ví dụ điển hình. Nhu cầu bạc cho sản xuất tấm pin mặt trời đã tăng vọt trong hơn một thập kỷ qua, từ dưới 50 triệu ounce lên khoảng 160 triệu ounce vào năm 2023. Quá trình mở rộng nhanh chóng của điện mặt trời tại các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ và châu Âu đang tạo ra lực cầu ổn định và dài hạn đối với bạc.
Không dừng lại ở đó, sự phát triển của xe điện, hệ thống lưu trữ năng lượng, thiết bị điện tử công suất cao và hạ tầng số cũng kéo theo mức tiêu thụ bạc ngày càng lớn. Với đặc tính dẫn điện và dẫn nhiệt vượt trội, bạc hiện vẫn khó có vật liệu nào thay thế hoàn toàn trong nhiều ứng dụng quan trọng, khiến nhu cầu trung và dài hạn khó suy giảm.
Trong khi đó, phía cung đang đối mặt với nhiều rào cản. Chi phí khai thác bạc có xu hướng tăng do chất lượng quặng suy giảm, yêu cầu môi trường ngày càng nghiêm ngặt và áp lực đầu tư vào công nghệ khai thác sạch hơn. Những yếu tố này khiến tốc độ mở rộng nguồn cung chậm hơn đáng kể so với đà tăng của nhu cầu.
Tổng hợp các yếu tố về trữ lượng tập trung, sản lượng khai thác không đồng đều, cùng với vai trò ngày càng lớn của bạc trong nền kinh tế xanh cho thấy đà tăng mạnh của giá bạc năm 2025 không đơn thuần là hiện tượng nhất thời. Đây là kết quả của những thay đổi mang tính cấu trúc trong thị trường kim loại quý toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, các quốc gia sở hữu trữ lượng bạc lớn, đặc biệt là Peru và các nước Nam Mỹ, đang nắm giữ lợi thế chiến lược ngày càng rõ nét. Đồng thời, bạc đang dần chuyển mình từ một kim loại quý truyền thống thành nguồn tài nguyên then chốt trong quá trình chuyển đổi năng lượng và phát triển công nghệ của thế giới trong những thập kỷ tới.
