Đầu năm nay, Bộ trưởng Nông nghiệp Ấn Độ Shivraj Singh Chouhan cho biết, nước này đã vượt Trung Quốc trở thành nhà sản xuất gạo lớn nhất thế giới. Sản lượng gạo đạt 150,18 triệu tấn trong niên vụ 2024-2025, so với 145,28 triệu tấn của Trung Quốc và đây là một thành tựu chưa từng có của quốc gia Nam Á này.
Thông báo trên được đưa ra khi Bộ trưởng Chouhan công bố 184 giống mới thuộc 25 loại cây trồng do Hội đồng Nghiên cứu Nông nghiệp Ấn Độ phát triển tại một sự kiện ở thủ đô. Ông cho biết Ấn Độ đã đạt được thành công lớn trong việc phát triển các giống cây trồng năng suất cao và đã chuyển từ một quốc gia thiếu lương thực thành một nhà cung cấp lương thực toàn cầu. Cũng theo Bộ trưởng Chouhan, Ấn Độ có đủ dự trữ, đảm bảo an ninh lương thực và đã bước vào giai đoạn mới của cuộc cách mạng nông nghiệp nhờ các giống cây trồng chịu được biến đổi khí hậu.
Theo Reuters, trong một thập kỷ qua, Ấn Độ gần như đã tăng gấp đôi lượng gạo xuất khẩu. Nước này hiện chiếm 40% xuất khẩu gạo toàn cầu và bất kỳ thay đổi nào trong sản xuất đều có tác động quốc tế. “Quy mô sản xuất và xuất khẩu gạo khổng lồ khiến Ấn Độ giữ vai trò then chốt trong thương mại toàn cầu”, ông Avinash Kishore thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách Lương thực Quốc tế (IFPRI) tại Washington, nói.
Ricenewstoday trích dẫn phát biểu của Tiến sĩ Sudhanshu Singh, Giám đốc Trung tâm khu vực Nam Á tại Viện Lúa gạo quốc tế (IRI), sự nổi lên của Ấn Độ với tư cách là nhà sản xuất gạo lớn nhất thế giới là một thành tựu lớn. Gạo Ấn Độ được xuất khẩu sang 172 quốc gia (chủ yếu tại thị trường Trung Đông, châu Phi và châu Âu), đồng thời trở thành công cụ quan trọng trong chính sách đối ngoại của nước này.
Theo thống kê, trong vụ mùa 2024 - 2025, Ấn Độ xuất khẩu nông sản trị giá kỷ lục 450.840 tỷ rupee, trong đó gạo chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 24%. Bằng việc xuất khẩu gạo basmati và gạo thường, Ấn Độ thu về ngoại hối trị giá 105.720 tỷ rupee chỉ trong một năm.
Dự báo từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy, đà tăng trưởng về sản xuất lúa gạo tại Ấn Độ sẽ còn tiếp diễn, với sản lượng có thể chạm mốc 152 triệu tấn trong niên vụ 2025 - 2026, đánh dấu mức cao kỷ lục mới và tăng tới 11% so với mức trung bình 5 năm. Dù vậy, Ấn Độ vẫn đang nỗ lực cải thiện năng suất trên mỗi héc ta để tối ưu hóa tiềm năng xuất khẩu và khẳng định vị thế “vựa lúa số một thế giới” trong những năm tới.
Tuy nhiên, trong bối cảnh căng thẳng xung đột Trung Đông chưa ngừng hạ nhiệt, các doanh nghiệp xuất khẩu của Ấn Độ hiện đang phải đối mặt với nhiều bất ổn. Theo The Indian Express, nhiều nhà xuất khẩu cho biết họ gặp khó khăn trong việc nhận thanh toán từ các đối tác nhập khẩu tại khu vực Vùng Vịnh, trong khi chi phí lưu container tại cảng tăng mạnh do số lượng hàng hóa hướng tới Tây Á bị mắc kẹt tại các cảng của Ấn Độ ngày càng nhiều.
Sự gián đoạn thương mại này đặc biệt ảnh hưởng đến mặt hàng gạo, khi khu vực Vùng Vịnh là một trong những thị trường nhập khẩu nhiều gạo basmati Ấn Độ nhất thế giới. Thông thường, lượng gạo xuất khẩu sang Tây Á còn tăng mạnh trong tháng Ramadan, khi nhu cầu tiêu dùng tại khu vực này tăng cao. Trong số các thị trường lớn của gạo Ấn Độ có Saudi Arabia, Iraq, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Iran.
Các doanh nghiệp xuất khẩu gạo ước tính hiện có khoảng 200.000 – 400.000 tấn gạo đang bị mắc kẹt tại nhiều khâu trong chuỗi cung ứng. Dự kiến Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ sẽ sớm tổ chức một cuộc họp quan trọng nhằm thảo luận các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và tháo gỡ những khó khăn hiện nay.
Ông Dev Garg, Phó Chủ tịch Liên đoàn Các nhà xuất khẩu gạo Ấn Độ (IREF), cho biết hơn 3.000 container gạo hiện đang bị mắc kẹt tại các cảng của Ấn Độ.
“Các lô hàng đang bị tắc nghẽn tại ba điểm: ở các cảng của Ấn Độ, trên đường vận chuyển và tại các cảng đích”, ông Garg nói với The Indian Express. “Các nhà xuất khẩu hiện có rất ít lựa chọn. Chúng tôi đã đề nghị chính phủ hỗ trợ nhiều biện pháp, trong đó có miễn hoặc giảm phí cảng”.
Trước đó, ông Satish Goel, Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu gạo toàn Ấn Độ (AIREA), cho biết khoảng 200.000 tấn gạo basmati hiện đang mắc kẹt tại các cảng của nước này. Ông cho biết mỗi năm Ấn Độ xuất khẩu khoảng 6 triệu tấn gạo basmati, trong đó gần 4 triệu tấn được tiêu thụ tại khu vực Vùng Vịnh. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này cũng có thể gây tác động lớn đến hoạt động xuất khẩu gạo của Ấn Độ, đồng thời làm lung lay vị thế cung cấp số 1 hiện nay.
Theo: Reuters, Indian Express
