PNJ:
Cổ phiếu PNJ đang có nhịp "giải cứu" đáng chú ý sau hơn một tháng bị bán mạnh và liên tục dò đáy. Trong phiên sáng 9/10, mã này bất ngờ tăng kịch trần 6,85% lên 19.500 đồng/cổ phiếu, với hơn 4 triệu đơn vị được sang tay. Sức cầu áp đảo hoàn toàn khi hơn 5,6 triệu cổ phiếu tiếp tục "xếp hàng" chờ mua tại giá trần, trong khi bên bán gần như vắng bóng.
Trước đó, PNJ gần như rơi theo một mạch từ vùng trên 40.000 đồng/cổ phiếu xuống quanh 18.000-19.000 đồng. Áp lực bán tăng mạnh vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10, có thời điểm kéo cổ phiếu vào chuỗi giảm sàn và rơi vào trạng thái mất thanh khoản. Chỉ sau hơn một tháng, thị giá PNJ đã bốc hơi hơn 55%, kéo vốn hóa doanh nghiệp giảm gần 12.000 tỷ đồng, lùi xuống dưới mốc 10.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, nhịp bật tăng sáng 9/10 xuất hiện ngay sau khi PNJ công bố kết quả kiểm định độc lập đối với các mẫu kim cương đang kinh doanh. Theo doanh nghiệp, các mẫu được Vinacontrol lựa chọn ngẫu nhiên, niêm phong và chuyển tới Viện Khoa học Đá quý Châu Á (AIGS) để kiểm định. Kết quả cho thấy 100% mẫu được kiểm định là kim cương thiên nhiên, đồng thời phù hợp với các thông số 4C mà PNJ công bố.
Thông tin này xuất hiện đúng thời điểm tâm lý nhà đầu tư đối với PNJ đang chịu sức ép lớn bởi những tranh luận liên quan đến chất lượng và quy trình kiểm định sản phẩm. Vì vậy, dù chưa thể khẳng định kết quả kiểm định là nguyên nhân duy nhất khiến giá cổ phiếu bật tăng, đây là thông tin tích cực đáng kể sau một chuỗi dài tin bất lợi và có thể đã góp phần hỗ trợ tâm lý bắt đáy.
Tuy nhiên, trong lúc dòng tiền bắt đầu quay trở lại và thanh khoản PNJ tăng mạnh, hàng loạt nhóm cổ đông ngoại lớn tranh thủ giảm tỷ trọng.
Nhóm nhà đầu tư do Sprucegrove Investment Management Ltd đại diện đã bán gần 6,6 triệu cổ phiếu PNJ, hạ lượng sở hữu từ 25,81 triệu cổ phiếu, tương ứng 5,04% vốn, xuống còn hơn 19,21 triệu cổ phiếu, tương ứng 3,75%. Riêng Vanguard International Value Fund bán hơn 5 triệu cổ phiếu. Sau giao dịch ngày 2/10, nhóm này chính thức không còn là cổ đông lớn của PNJ.
Đáng chú ý, Sprucegrove mới chỉ vượt ngưỡng sở hữu 5% tại PNJ vào giữa tháng 8. Tức là chưa đầy hai tháng sau khi trở thành cổ đông lớn, nhóm quỹ này đã bán mạnh và rời khỏi ngưỡng 5%.
Không chỉ Sprucegrove, nhóm quỹ do T. Rowe Price Associates đại diện cũng có động thái tương tự. Nhóm này bán hơn 5,46 triệu cổ phiếu, qua đó giảm tỷ lệ sở hữu từ 6,02% xuống 4,95% và không còn là cổ đông lớn. T. Rowe Price cũng chỉ mới trở thành cổ đông lớn của PNJ trong tháng 8 và từng nhanh chóng nâng tỷ lệ sở hữu lên hơn 6%.
Như vậy, riêng hai nhóm quỹ ngoại nói trên đã bán tổng cộng hơn 12 triệu cổ phiếu PNJ trong phiên 2/10. Việc lượng cung lớn từ các tổ chức ngoại được hấp thụ trong phiên thanh khoản kỷ lục phần nào cho thấy cổ phiếu đã bắt đầu xuất hiện lực cầu đối ứng sau giai đoạn bán tháo kéo dài.
Trước đó, PNJ liên tiếp chịu sức ép từ một loạt thông tin khiến triển vọng ngắn hạn của doanh nghiệp trở nên kém thuận lợi hơn. Tại tài liệu ĐHĐCĐ bất thường năm 2026, công ty dự kiến điều chỉnh mạnh kế hoạch kinh doanh, với doanh thu 39.057 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế có thể âm 6.271 tỷ đồng sau khi tính khoản dự phòng 7.071 tỷ đồng cho tổn thất có thể phát sinh từ chính sách thu đổi hàng hóa đã bán.
Cùng với việc điều chỉnh kế hoạch lợi nhuận, PNJ còn trình phương án chào bán riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu phổ thông cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Quy mô phát hành này thậm chí lớn hơn lượng cổ phiếu PNJ đang lưu hành khoảng 511 triệu đơn vị, qua đó làm dấy lên lo ngại về mức độ pha loãng cũng như khả năng thay đổi đáng kể cơ cấu sở hữu sau phát hành.
Khoảng 60% số vốn huy động dự kiến được sử dụng cho kế hoạch kinh doanh trong tương lai trên cơ sở điều chỉnh chính sách thu đổi hàng hóa đã bán và dự kiến mua lại. Hai phần còn lại, mỗi phần 20%, được dành cho bổ sung vốn lưu động, các nhu cầu tài chính khác và/hoặc thanh toán các khoản vay ngắn hạn.
