Iran đã tận dụng khoảng thời gian gần 1 tháng khi Mỹ tạm dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với hoạt động xuất khẩu dầu để đưa khoảng 70 triệu thùng dầu trị giá 5-6 tỷ USD ra thị trường quốc tế, trong đó phần lớn được cho là hướng tới Trung Quốc.
Theo báo cáo của tổ chức United Against Nuclear Iran (UANI) và các nhà phân tích dầu mỏ, Tehran đã đẩy mạnh xuất khẩu trong giai đoạn từ giữa tháng 6 đến giữa tháng 7, trước khi Washington tái áp đặt phong tỏa và siết chặt hoạt động vận chuyển dầu của Iran qua eo biển Hormuz.
Từ cuối tháng 6, khoảng 20 tàu chở dầu của Iran lần lượt xuất hiện ngoài khơi bờ biển phía đông Malaysia.
Các tàu như Diona, Hero II, Sonia 1 và gần đây nhất là Stream đều cập vùng biển này, mang theo lượng lớn dầu thô. Theo các chuyên gia, điểm đến cuối cùng của số dầu này là các nhà máy lọc dầu tư nhân tại Trung Quốc.
Để bán dầu, Iran tiếp tục sử dụng phương thức đã nhiều lần áp dụng nhằm né tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Các tàu chở dầu của Iran di chuyển tới khu vực Eastern Outer Port Limits, nằm ngoài lãnh hải Malaysia và được xem là điểm trung chuyển thuận lợi giữa Iran và Trung Quốc.
Tại đây, dầu được bơm từ tàu Iran sang các tàu chở dầu khác thông qua hệ thống ống dẫn lớn giữa biển.
Những tàu tiếp nhận sau đó thường vận chuyển dầu tới các nhà máy lọc dầu tư nhân, còn gọi là “teapot refineries”, tại Trung Quốc, nơi sẵn sàng mua dầu Iran với mức giá chiết khấu.
Việc chuyển tải giữa các tàu giúp che giấu nguồn gốc hàng hóa, khiến cơ quan chức năng Mỹ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc truy vết và thực thi các biện pháp trừng phạt.
Các nhà phân tích cho rằng làn sóng tàu dầu Iran cập vùng biển châu Á trong tháng 7 đồng nghĩa Tehran sẽ thu về hàng tỷ USD doanh thu từ dầu mỏ trong những tháng tới.
“Nếu Mỹ duy trì lệnh phong tỏa, tác động sẽ bắt đầu xuất hiện vào thời điểm này”, Charlie Brown, chuyên gia của tổ chức United Against Nuclear Iran tại Singapore, nhận định.
“Tuy nhiên, ngay khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ, Iran đã nhanh chóng đẩy mạnh xuất khẩu dầu, tạo ra một vùng đệm đáng kể”.
Sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận tạm thời ngày 17/6, dẫn tới việc Washington dỡ bỏ phong tỏa, các tàu chở dầu từ cảng Chabahar ở miền đông Iran đã nhanh chóng lên đường tới châu Á.
Chỉ trong nửa cuối tháng 6, Iran đã xuất khoảng 50 triệu thùng dầu hướng tới Trung Quốc, tương đương khối lượng xuất khẩu sang nước này trong khoảng 1 tháng trước khi xung đột bùng phát.
“Iran đang trải qua giai đoạn kinh tế khó khăn nhất kể từ sau Cách mạng Hồi giáo, vì vậy từng đồng USD doanh thu đều rất quan trọng”, Jonathan Panikoff, chuyên gia Trung Đông tại Atlantic Council, cho biết.
Theo WSJ
