Cui Shu, một luật sư tại thành phố Hạ Môn, đông nam Trung Quốc, đang làm việc tại văn phòng vào sáng thứ Sáu thì nhận được một loạt cuộc gọi và tin nhắn từ khách hàng. Họ nóng lòng muốn nhận hướng dẫn về kế hoạch mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump: áp thuế bổ sung 10% đối với tất cả hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.
Một trong những khách hàng của Cui là công ty sản xuất máy biến áp điện, đã chuyển hoạt động sản xuất sang Malaysia. Khách hàng khác – một nhà sản xuất phụ tùng ô tô – đang tìm cách chuyển hoạt động sản xuất sang Thái Lan. Cả hai đều có yêu cầu cấp thiết: Cui có thể giúp họ đẩy nhanh tiến độ không?
“Các công ty đang hoảng loạn và tìm kiếm giải pháp”, Cui nói với tờ Wall Street Journal.
Nhiều nhà sản xuất Trung Quốc nghĩ rằng họ có thể vượt qua mức thuế bổ sung 10% do ông Trump áp dụng vào đầu tháng 2. Nhưng mức tăng thuế thêm 10% mới nhất được đề xuất – dự kiến có hiệu lực vào từ 4/3 – đã nhân đôi nỗi đau và báo hiệu con đường chông gai hơn cho họ ở phía trước. Những doanh nghiệp với biên lợi nhuận siêu mỏng có thể hứng đòn đau hơn nữa. Họ vốn đã lên kế hoạch giảm giá cho khách hàng giảm tác động của đợt thuế quan ban đầu.
Đề xuất thuế quan mới của ông Trump làm tăng thêm tính cấp thiết cho các nhà sản xuất Trung Quốc chuyển sản xuất ra nước ngoài, đặc biệt là sang Đông Nam Á.
Khi ông Trump tăng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc trong nhiệm kỳ đầu tiên, nhiều công ty đã áp dụng chiến lược “Trung Quốc +1”, chuyển sản xuất sang các nước khác, bao gồm Việt Nam.
Nhưng chính sách thương mại của ông Trump trong nhiệm kỳ này không chỉ giới hạn ở Trung Quốc. Ông Trump đang thúc đẩy các kế hoạch đánh thuế đối với Canada và Mexico, đồng thời đề xuất các mức thuế quan có đi có lại đối với hàng nhập khẩu từ nhiều nước. Nhà Trắng cũng đang có động thái hạn chế đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ.
Xue Feng là chủ của Shanghai Jefa Machinery – công ty sản xuất van dùng trong khoan dầu và chủ yếu bán cho khách hàng Mỹ. Xue cho biết ông từng cân nhắc chuyển một số hoạt động sản xuất sang Mỹ để tránh thuế. Nhưng ông đang suy nghĩ lại. Xue cho biết công ty ông có thể chịu được một số đợt tăng thuế quan ngay bây giờ vì sản phẩm của ông được bán với giá bằng một nửa hoặc thậm chí 1/3 giá của các doanh nghiệp đối thủ Mỹ.
“Với tất cả những thay đổi chóng mặt, bất ổn đang ngày càng lớn hơn. Nếu chúng ta loay hoay và bỏ lỡ một nhịp, hậu quả có thể là thảm khốc”, Xue nói.
Quay trở lại với Cui, ông có 2 lời khuyên cho khách hàng: đa dạng hóa tệp khách hàng để ít phụ thuộc hơn vào Mỹ và chuyển sản xuất sang nơi khác để giảm rủi ro thuế quan.
Tuy nhiên, các nhà sản xuất Trung Quốc nhỏ hơn với nguồn lực hạn chế đang gặp khó khăn. Theo Ken Huo, chuyên gia cố vấn sản xuất tại, một thị trấn công nghiệp Phật Sơn, những doanh nghiệp này khó có đủ khả năng để thực hiện các khoản đầu tư lớn, bao gồm mở các cơ sở mới ở Đông Nam Á.
Là thành viên của hiệp hội thương mại Phật Sơn, Huo cho biết app WeChat của mình nổ tin nhắn liên tục khi các chủ doanh nghiệp địa phương lúng túng và quan ngại cực độ trước thông báo thuế quan mới nhất.
“Điều tồi tệ nhất là chúng ta thực sự không biết động thái tiếp theo của ông Trump về thuế quan là gì”, ông nói.
Các nhà kinh tế phần lớn đồng ý rằng thuế quan khiến sản phẩm trở nên đắt đỏ hơn đối với người tiêu dùng Mỹ. Edward Rosenfeld, giám đốc điều hành của hãng sản xuất giày dép Steve Madden, cho biết công ty “sẽ tăng giá có chọn lọc” vào mùa thu để chống lại tác động của thuế quan. Steve Madden cho biết công ty đang tiếp tục chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc.
Theo WSJ
