Mỹ bất ngờ cấp phép để Nvidia bán lại chip H20 cho Trung Quốc. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý tại Bắc Kinh lại nhanh chóng yêu cầu các tập đoàn như ByteDance, Alibaba và Tencent hạn chế sử dụng, đặc biệt trong các dự án liên quan đến chính phủ hoặc lĩnh vực nhạy cảm.
Lý do được đưa ra là cuộc rà soát an ninh quốc gia vẫn chưa hoàn tất. Động thái này thể hiện quan điểm cứng rắn của Trung Quốc: dù chip ngoại có hiệu năng vượt trội, nước này vẫn muốn bảo vệ và thúc đẩy hệ sinh thái công nghệ nội địa.
Mỹ được gì từ việc cho Nvidia xuất khẩu?
Quyết định cho phép xuất khẩu chip H20 không hoàn toàn “cho không”. Chính quyền Trump buộc Nvidia và AMD phải nhượng lại 15% doanh thu từ mảng chip AI bán tại Trung Quốc cho chính phủ Mỹ. Điều này vừa giúp Washington thu lợi tài chính, vừa duy trì đòn bẩy an ninh.
Tuy nhiên, giới chuyên gia luật và chính sách chỉ trích đây chẳng khác nào một loại “thuế xuất khẩu gián tiếp”, có thể gây tranh cãi về tính hợp hiến và làm suy yếu các chuẩn mực kiểm soát thương mại lâu nay. Dù vậy, bước đi này cho thấy Mỹ ngày càng gắn kết thương mại với chiến lược an ninh trong lĩnh vực công nghệ.
Ngoài H20, Tổng thống Trump còn hé lộ khả năng cho phép bán các phiên bản giảm hiệu năng (30–50%) của dòng chip Blackwell – thế hệ GPU AI mới của Nvidia – sang Trung Quốc. Nếu điều này thành hiện thực, Trung Quốc sẽ có cơ hội tiếp cận công nghệ mạnh hơn, nhưng vẫn bị hạn chế để giảm thiểu rủi ro an ninh cho Mỹ.
Tuy nhiên, sự thiếu tin tưởng từ phía khách hàng Trung Quốc và sự can thiệp chặt chẽ của Bắc Kinh có thể khiến Nvidia khó lấy lại thị phần. Đây cũng là cơ hội để các nhà sản xuất chip nội địa như Huawei dần vươn lên, dù vẫn còn tụt hậu so với chuẩn mực toàn cầu.
Cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung đang đi về đâu?
Sự việc cho thấy quan hệ công nghệ Mỹ - Trung đang bước vào giai đoạn “tái cân bằng”. Nếu thời Biden là siết chặt kiểm soát với sự phối hợp của đồng minh, thì chính quyền Trump lại theo hướng “giao dịch”: cho phép bán hàng, nhưng kèm điều kiện chia sẻ lợi nhuận và giảm sức mạnh công nghệ.
Với Washington, mục tiêu là vừa duy trì lợi thế công nghệ, vừa tận dụng để thu ngân sách. Với Bắc Kinh, ưu tiên là giữ quyền kiểm soát, bảo vệ an ninh và phát triển năng lực sản xuất trong nước, ngay cả khi phải tạm chấp nhận thua kém về chất lượng.
