Sau năm vòng đàm phán bất thành, Washington xác nhận áp thêm 25% thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Ấn Độ, nâng tổng thuế lên tới 50% – mức cao nhất trong chính sách thương mại của Mỹ hiện nay.
Nhà Trắng cho rằng New Delhi gia tăng nhập khẩu dầu từ Nga, từ dưới 1% trước chiến sự Ukraine lên tới 42% hiện nay, đã gián tiếp giúp Moscow tài trợ cho cuộc chiến. Đây bị coi là “không thể chấp nhận”.
Mỹ cũng cáo buộc Ấn Độ “trục lợi” từ việc mua dầu giá rẻ, trong khi chính quyền Modi vẫn chưa đưa ra hạn chế nào với các công ty lọc dầu trong nước.
Các container được vận chuyển bằng tàu hỏa gần Cảng Deendayal ở Kandla, thuộc bang Gujarat, miền tây Ấn Độ, ngày 5/4/2025.
Quyết định này tác động thế nào đến xuất khẩu Ấn Độ?
Theo Hiệp hội Xúc tiến Xuất khẩu Kỹ thuật Ấn Độ, gần 55% hàng hóa trị giá 87 tỷ USD xuất sang Mỹ có thể chịu ảnh hưởng. Một số ngành dễ bị tổn thương gồm dệt may, da giày, thực phẩm chế biến, thủy sản và đặc biệt là kim cương – vốn chiếm tới một phần ba tổng xuất khẩu trang sức trị giá 28,5 tỷ USD/năm.
Các doanh nghiệp xuất khẩu cho biết khách hàng Mỹ đã ngừng đặt hàng mới, dự báo kim ngạch có thể giảm 20 - 30% từ tháng 9. Trong khi đó, ngành kim cương Ấn Độ vốn đang chật vật vì nhu cầu Trung Quốc suy yếu, nay càng thêm khó khăn khi bị chặn lối vào thị trường lớn nhất.
Đồng rupee lập tức giảm xuống mức thấp nhất ba tuần, trong khi chỉ số chứng khoán chính của Ấn Độ mất 1% – mức giảm mạnh nhất trong ba tháng.
Ấn Độ phản ứng ra sao trước lệnh áp thuế?
Bộ Thương mại Ấn Độ cho biết không kỳ vọng Mỹ sẽ trì hoãn hay giảm nhẹ biện pháp này. Chính phủ cam kết hỗ trợ doanh nghiệp bằng các khoản vay ưu đãi và khuyến khích tìm thị trường mới như Trung Quốc, Mỹ Latinh và Trung Đông. Danh sách 50 quốc gia tiềm năng đã được vạch ra để thúc đẩy xuất khẩu.
Tuy vậy, các nhà xuất khẩu tỏ ra bi quan. Họ cho rằng việc mở rộng sang thị trường mới khó bù đắp khoảng trống quá lớn từ Mỹ – vốn là khách hàng truyền thống và ổn định. Bán trong nước cũng không phải giải pháp khả thi.
Thủ tướng Narendra Modi khẳng định sẽ không thỏa hiệp lợi ích của nông dân, ngay cả khi phải trả giá đắt. Đồng thời, ông cũng lên kế hoạch thăm Trung Quốc lần đầu sau bảy năm, được cho là động thái nhằm cân bằng quan hệ quốc tế trong bối cảnh căng thẳng với Washington.
Những tác động rộng hơn với kinh tế và quan hệ Mỹ - Ấn
Các chuyên gia cảnh báo thuế 50% có thể kéo tăng trưởng GDP Ấn Độ giảm 0,8 điểm phần trăm trong năm nay và năm tới, đồng thời ảnh hưởng xấu đến lợi nhuận doanh nghiệp, khiến thị trường chứng khoán dễ bị hạ dự báo mạnh nhất châu Á.
Trong khi đó, Mỹ và Ấn Độ vẫn cố gắng giữ thông điệp hợp tác. Chỉ một ngày trước khi thuế có hiệu lực, hai bên ra tuyên bố chung nhấn mạnh cam kết tăng cường hợp tác quốc phòng, năng lượng, khoáng sản chiến lược và chống khủng bố.
Mỹ cũng khẳng định sẵn sàng cung cấp năng lượng cho Ấn Độ, thay thế nguồn cung từ Nga. Tuy nhiên, mâu thuẫn về dầu mỏ và thương mại đang phủ bóng lên mối quan hệ song phương trị giá hơn 190 tỷ USD – vốn được coi là “trụ cột” để cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực.
