Nhưng bước sang tuổi 50, tôi dừng lại.
Không phải vì tôi hết tin vào may mắn. Mà vì tôi nhận ra: Điều tôi cần hơn một chiếc túi đựng vàng là một bức tranh rõ ràng về tiền bạc của chính mình.
Năm nay, thay vì xếp hàng, tôi ngồi ở bàn ăn, mở laptop và bắt đầu một việc đơn giản: Kiểm kê tài sản.
1. Tôi có bao nhiêu tiền mặt thực sự?
Trước đây, tôi nghĩ mình "cũng ổn". Lương hai vợ chồng cộng lại khoảng 40 triệu/tháng. Nhưng khi ngồi tính kỹ, tôi mới thấy tiền mặt khả dụng không nhiều như tưởng tượng.
Tôi lập một bảng nhỏ:
Tài sản ngắn hạn (có thể dùng ngay):
- Tiền mặt + tài khoản thanh toán: 62 triệu
- Sổ tiết kiệm ngắn hạn: 180 triệu
- Quỹ khẩn cấp (tách riêng): 120 triệu
Tổng cộng: 362 triệu.
Con số không tệ. Nhưng khi tôi đối chiếu với chi phí gia đình (khoảng 28–30 triệu/tháng), tôi hiểu rằng 362 triệu chỉ tương đương khoảng 12 tháng sinh hoạt. Nếu có biến cố, tôi không dư dả như mình tưởng.
Và đó là lúc tôi tự hỏi: Nếu mua thêm một chỉ vàng hôm nay, tôi có thật sự giàu hơn không?
2. Tôi đang nắm giữ những tài sản gì?
Tiếp theo, tôi liệt kê toàn bộ những gì mình đang có:
- Căn hộ đang ở (đã trả gần hết nợ)
- 5 chỉ vàng tích lũy nhiều năm
- Một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
- Quỹ tiết kiệm cho con
- Một khoản đầu tư nhỏ vào quỹ mở
Trước kia, tôi chỉ nhớ mang máng. Nhưng khi viết ra, tôi mới thấy bức tranh rõ ràng hơn nhiều.
Tôi nhận ra mình không thiếu tài sản. Thứ tôi thiếu là chiến lược.
Tôi từng mua vàng mỗi năm vì "đến ngày là phải mua". Nhưng tôi chưa từng tự hỏi: Tỷ lệ vàng trong tổng tài sản có hợp lý chưa? Có cần tăng hay đã đủ?
3. Tỷ lệ phân bổ của tôi đang như thế nào?
Tôi thử áp dụng một nguyên tắc đơn giản:
- 50% cho chi tiêu thiết yếu
- 20% cho tích lũy
- 30% cho bảo vệ và đầu tư dài hạn
Khi nhìn lại, tôi thấy gia đình mình đang chi khoảng 65% cho sinh hoạt, chỉ giữ lại được 15–18% tích lũy. Phần còn lại rơi vào những khoản "không nhớ rõ đã chi vào đâu".
Và thế là ngày vía Thần Tài năm nay, thay vì mua vàng, tôi làm ba việc:
- Tăng mức trích tiết kiệm tự động lên 20%
- Kiểm tra lại hợp đồng bảo hiểm
- Lập kế hoạch bổ sung quỹ hưu trí riêng cho mình
Tôi không cảm thấy mình "mất lộc". Ngược lại, tôi thấy bình tĩnh hơn rất nhiều.
4. Điều tôi hiểu ra ở tuổi 50
Tuổi 30, tôi mua vàng vì sợ lỡ cơ hội. Tuổi 35, tôi mua vì tin đó là cách tích lũy an toàn nhất. Tuổi 40, tôi mua vì thói quen.
Nhưng tuổi 50, tôi hiểu: Lộc lớn nhất không phải là mua thêm một chỉ vàng. Lộc lớn nhất là biết mình đang đứng ở đâu.
Tôi không phủ nhận ý nghĩa văn hóa của ngày vía Thần Tài. Tôi vẫn thắp hương, vẫn dọn bàn thờ gọn gàng. Nhưng tôi không còn để cảm xúc quyết định tài chính.
Tôi xem ngày này như một mốc kiểm tra giữa năm tài chính của gia đình:
- Quỹ khẩn cấp đủ 6–12 tháng chưa?
- Tỷ lệ tiết kiệm có đạt mục tiêu không?
- Có khoản nợ nào cần xử lý sớm?
- Có khoản đầu tư nào cần điều chỉnh?
Khi trả lời được những câu hỏi đó, tôi thấy mình chủ động hơn hẳn.
5. Một thay đổi nhỏ nhưng rất khác
Năm nay, tôi vẫn mua vàng. Nhưng tôi mua… nửa chỉ. Không phải vì thiếu tiền. Mà vì tôi muốn hành động có chủ đích, không theo quán tính.
Tôi giữ lại phần còn lại để bổ sung quỹ hưu trí cá nhân – một khoản tôi bắt đầu xây dựng nghiêm túc từ năm ngoái.
Ở tuổi 50, tôi không còn mong tiền đến bất ngờ. Tôi mong tiền đến đều. Tôi không còn cầu "trúng vận". Tôi cầu mình đủ kỷ luật.
Ngày vía Thần Tài, với tôi bây giờ, không còn là ngày chi tiền. Đó là ngày soi lại tài sản, nhìn thẳng vào thực tế và điều chỉnh hướng đi.
Và thật kỳ lạ, khi tôi thôi chạy theo phong trào, tôi lại thấy mình an tâm hơn bao giờ hết.
Có thể tôi không giàu lên chỉ sau một buổi sáng. Nhưng tôi biết rõ tài chính của mình đang đi đâu.
Với tôi, đó mới là "lộc" thật sự.
