Tình trạng này đang diễn ra tại nhiều địa phương của 2 tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị, khi người dân tìm cách "đón đầu" dự án đường cao tốc Bắc - Nam sắp khởi động, khiến chính quyền địa phương đau đầu xử lý.
Người dân xã Phú Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình xây nhà tạm, chuồng trại trái phép để chờ bồi thường. Ảnh: HOÀNG PHÚC
Nhà tạm... mọc như nấm
Tại xã Phú Thủy, huyện Lệ Thủy (Quảng Bình), chỉ trong thời gian ngắn, hàng chục công trình xây dựng nhà tạm, chuồng trại, ki-ốt… "mọc" lên trên đất rừng sản xuất, đất vườn của nhiều hộ dân sống dọc tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Đông.
Từ giữa tháng 2, nhiều người đã bắt đầu tập kết vật liệu, tiến hành xây dựng. Theo quan sát, nhiều công trình "nhà tạm" được xây dựng ồ ạt, có tường bao quanh bằng gạch và lợp mái tôn, xà gồ... chỉ chưa đến 50 m2. Nhiều công trình xây dựng với tốc độ chóng mặt, chỉ vài hôm là hoàn thành. "Khi hay tin, họ xây vội vã lắm, không chỉ xây ban ngày mà còn kéo điện vào xây cả ban đêm với mục đích chờ bồi thường, hưởng lợi từ dự án đường cao tốc Bắc - Nam" - một người dân khẳng định.
Theo tìm hiểu, khu vực mà các hộ dân xây nhà tạm, trang trại, ki-ốt tại xã Phú Thủy khởi nguồn từ tin đồn địa phương này nằm trong quy hoạch dự án một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam. Xã Phú Thủy sẽ nằm trong quy hoạch của dự án và người dân sẽ hưởng lợi từ việc bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) với giá cao nên họ đua nhau xây dựng ồ ạt công trình trái phép.
Tương tự, tại tỉnh Quảng Trị, nhiều công trình đang được xây dựng trái phép để đón đầu bồi thường khi tuyến cao tốc Cam Lộ - Vạn Ninh đi qua. Tình trạng trên xảy ra khá rầm rộ tại huyện Vĩnh Linh và Cam Lộ.
Tại xã Vĩnh Hà, huyện Vĩnh Linh gần đây bất ngờ mọc lên nhiều căn nhà, chuồng trại bên trong khu vực đang được khảo sát thiết kế, xây dựng tuyến cao tốc Cam Lộ - Vạn Ninh. Phần lớn các công trình này xây dựng trên đất lâm nghiệp và nằm gần các mốc giới vừa được cắm chưa lâu. Ngoài ra, người dân còn trồng thêm các loại cây ăn quả ở dưới rừng tràm để hưởng thêm đền bù.
Mới đây, qua kiểm tra, UBND xã Vĩnh Hà xác định có 12 hộ gia đình cơi nới, mở rộng diện tích chuồng trại, tường rào với tổng diện tích trên 1.000 m2.
Công trình xây dựng trái phép, “đón đầu” tuyến cao tốc ở xã Linh Trường, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Ảnh: ĐỨC NGHĨA
Tránh cảnh "mất cả chì lẫn chài"
Ông Lê Thanh Hạnh - Chủ tịch UBND xã Phú Thủy, huyện Lệ Thủy (Quảng Bình) - cho biết ngay thời điểm xảy ra sự việc, lực lượng địa phương tổ chức kiểm tra và phát hiện có 12 hộ dân đã hoàn thành xây dựng các công trình nhà tạm, chuồng trại trên đất rừng sản xuất và đất trồng cây lâu năm; một số hộ cũng đang rục rịch tập kết vật liệu để xây dựng trái phép. "Xã đã tích cực tuyên truyền, cảnh báo người dân tránh các thông tin chưa được kiểm chứng, gây lãng phí nguồn lực, thiệt hại kinh tế. Nếu cố tình xây dựng trái phép, các trường hợp vi phạm sẽ được xử lý nghiêm" - ông Hạnh nhấn mạnh.
Trong khi đó, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Linh, cho biết tuyến cao tốc Cam Lộ - Vạn Ninh đi qua địa bàn huyện với chiều dài hơn 14 km thuộc các xã Vĩnh Hà, Vĩnh Khê, Vĩnh Sơn, Vĩnh Thủy và thị trấn Bến Quan. Khi nghe thông tin sắp GPMB để thi công dự án, nhiều hộ lợi dụng xây dựng, cơi nới các công trình và trồng cây để hưởng đền bù. Trước tình trạng trên, huyện đã tổ chức kiểm tra thực tế và có văn bản yêu cầu chấn chỉnh, ngăn chặn.
"Những trường hợp nào bảo đảm đủ điều kiện, có giấy phép xây dựng thì sau này được hưởng đền bù GPMB. Đối với các trường hợp xây trái phép thì không được hưởng, vì thế người dân sẽ thiệt thòi nếu vẫn bất chấp xây dựng" - ông Tuấn nói.
Ông Trần Hoài Linh, Phó Chủ tịch UBND huyện Cam Lộ, khẳng định đến thời điểm này, trên địa bàn vẫn chưa cắm mốc GPMB tuyến cao tốc Cam Lộ - Vạn Ninh. Tuy nhiên đã xuất hiện tình trạng nhiều người xây dựng công trình, chuồng trại trái phép tại một số địa phương. UBND các xã liên quan đã lập biên bản, yêu cầu dừng thi công một số trường hợp vi phạm.
Ông Lê Đức Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, cho biết trước việc người dân xây dựng các công trình đón đầu nhằm hưởng đền bù, UBND tỉnh đã có văn bản yêu cầu các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh, Cam Lộ chỉ đạo các phòng chức năng, UBND các xã liên quan tăng cường kiểm tra trật tự xây dựng trong khu vực thực hiện dự án và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm.
Cao tốc Bắc - Nam qua 3 tỉnh với chiều dài 267 km
Bộ Giao thông Vận tải vừa tổ chức hội nghị bàn giao hồ sơ thiết kế cắm cọc GPMB đợt 1 "Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025 qua 3 tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình và Quảng Trị". Theo báo cáo, dự án có tổng chiều dài 267 km. Trong đó, đoạn đi qua tỉnh Hà Tĩnh có 3 dự án, gồm: Bãi Vọt - Hàm Nghi, Hàm Nghi - Vũng Áng và Vũng Áng - Bùng; đoạn qua tỉnh Quảng Bình (Vũng Áng - Bùng, Bùng - Vạn Ninh và Vạn Ninh - Cam Lộ); qua tỉnh Quảng Trị có 1 dự án (Vạn Ninh - Cam Lộ).
