Tốt nghiệp hạng Xuất sắc tại Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), Nguyễn Thị Oanh nhận ra việc học với mình không đơn thuần là con đường “thoát nghèo”, mà là hành trình giúp cô hiểu rõ bản thân, xác định mình muốn trở thành ai và có thể đóng góp điều gì cho xã hội. Trong hành trình đó, Oanh nhìn thấy ở bản thân một phiên bản trưởng thành hơn, biết tin vào giá trị của mình thay vì để xuất phát điểm giới hạn tương lai.
Khác với bạn bè cùng trang lứa, tuổi thơ của Nguyễn Thị Oanh không bắt đầu bằng những cái ôm đủ đầy. Sinh ra với cân nặng chỉ vỏn vẹn 900g, Oanh mong manh đến mức chính người cha ruột từng muốn từ bỏ vì sợ khó nuôi. Giữa ranh giới sinh – tử ấy, mẹ Oanh đã chọn ly hôn để giữ Oanh lại với cuộc đời.
Ngay từ khi còn nhỏ, Oanh đã theo mẹ đi bán rau, mò cua bắt ốc, chăm sóc người chú bị mù và người bà nằm liệt giường suốt 6 năm. Cuộc sống dạy Oanh trưởng thành sớm hơn bạn bè cùng trang lứa bằng những việc tưởng như quá sức với một đứa trẻ.
Lên lớp 12, biến cố tiếp tục ập đến gia đình Oanh: mẹ lâm bệnh nặng, ông bà đã già yếu, mọi gánh nặng trong gia đình bỗng chốc đổ dồn lên đôi vai của cô gái bé nhỏ này. Lúc đó, số phận buộc Oanh phải tạm gác lại những ước mơ cá nhân để nhường chỗ cho trách nhiệm gia đình. Mỗi ngày, Oanh học một buổi ở trường. Thời gian còn lại, cô làm thêm đủ công việc tay chân và chăm sóc người thân bị bệnh.
Có những ngày mệt mỏi đến cùng cực, Oanh từng tự hỏi mình có đủ sức để đi tiếp hay không. Nhưng cũng chính trong những thời khắc ấy, hình ảnh người mẹ kiên cường đã trở thành điểm tựa tinh thần giúp cô không bỏ cuộc.
“Từ rất sớm, tôi đã quen với việc đặt trách nhiệm gia đình lên trên mong muốn cá nhân, không phải vì tôi không có ước mơ, mà vì hoàn cảnh buộc tôi phải học cách ưu tiên điều cần thiết trước điều mình muốn. Khi trong nhà luôn có những người cần được chăm sóc, cần một chỗ dựa, tôi không cho phép bản thân lựa chọn theo cảm xúc nhất thời. Mỗi quyết định lớn trong cuộc đời tôi đều bắt đầu bằng câu hỏi: ‘Nếu mình chọn con đường này, gia đình sẽ ra sao?’”
Cuộc sống khó khăn khiến Oanh trở nên thận trọng hơn, bước đi chậm hơn, nhưng đổi lại, cô học được cách chịu trách nhiệm đến cùng với mọi lựa chọn của mình. Chính hành trình lớn lên ấy đã hình thành ở Oanh một lối suy nghĩ chín chắn: luôn cân nhắc kỹ lưỡng, kiên nhẫn trước thử thách và ý thức rõ những hệ quả mà mỗi quyết định có thể mang lại cho những người cô yêu thương.
“Tôi cố gắng không phải để trở nên giỏi giang hơn ai, mà để những hy sinh của mẹ không trở nên vô nghĩa. Chỉ cần mỗi bước tôi đi vững vàng hơn một chút, cuộc đời mẹ bớt nặng nề hơn một chút. Với tôi, như vậy đã là đủ để tiếp tục”.
Tốt nghiệp THPT, Oanh mang theo khát vọng bước chân vào cánh cửa đại học, song hoàn cảnh gia đình quá khó khăn khiến con đường ấy với cô càng trở nên xa vời. Lúc đó, thông qua Quỹ Khát Vọng – tổ chức đã và đang đồng hành, hỗ trợ hơn 600 em nhỏ mồ côi trên khắp cả nước - Oanh biết đến học bổng Trái Tim Sư Tử của Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam.
Với Oanh, đó không phải là một cơ hội đến từ sự may mắn đơn thuần, mà là kết quả của sự kết nối giữa những con người cùng tin rằng giáo dục có thể thay đổi cuộc đời. Oanh quyết định nộp hồ sơ bởi hiểu rằng nếu không dám bước lên, cánh cửa ấy sẽ mãi mãi khép lại.
Hành trình chinh phục học bổng Trái Tim Sư Tử của Oanh không hề dễ dàng. Cô không sở hữu bảng thành tích học tập quá nổi bật, cũng không có điều kiện tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa. Thứ Oanh có chỉ là câu chuyện đời mình.
Trong bài luận, Oanh kể lại hành trình trưởng thành giữa vô vàn thiếu thốn cả về vật chất lẫn tinh thần. Oanh không cố khiến câu chuyện của mình trở nên đặc biệt, mà chỉ hy vọng rằng ai đó khi đọc, họ sẽ hiểu rằng có những người không cần được nâng đỡ bằng sự thương hại, mà chỉ cần một cơ hội để tự đứng lên.
"Tôi nghĩ, chính sự chân thành đã giúp hồ sơ của tôi chạm đến Hội đồng tuyển sinh BUV. Có lẽ vì nó phản ánh đúng một con người đang cố gắng sống tử tế và không bỏ cuộc trước hoàn cảnh", Oanh cho biết.
Khi bước vào môi trường đại học quốc tế, bên cạnh niềm vui, Oanh cũng đối diện với những nỗi lo: lo bản thân chưa đủ giỏi, lo không theo kịp nhịp học mới và lo sẽ phụ lòng những người đã đặt niềm tin, trao cho cô cơ hội đổi thay cuộc đời.
Khi ấy, rào cản lớn nhất của Oanh không chỉ nằm ở ngôn ngữ hay phương pháp học tập, mà còn là cảm giác tự ti và lạc lõng âm ỉ bên trong chính mình. Không ít lần, Oanh tự hỏi liệu mình có đang cố bước vào một nơi vốn không thuộc về mình hay không. Cảm giác ấy không dữ dội, nhưng kéo dài dai dẳng, âm thầm bào mòn sự tự tin và khiến Oanh mệt mỏi.
Dẫu vậy, Oanh không ép bản thân phải thay đổi thật nhanh mà chấp nhận mình bắt đầu chậm hơn người khác. Cô dành nhiều thời gian hơn để đọc tài liệu, ghi chép cẩn thận từng ý nhỏ, chuẩn bị kỹ bài học trước mỗi buổi lên lớp và học cách đặt câu hỏi khi thực sự chưa hiểu. Oanh không cố gắng trở thành người nổi bật trong lớp học mà chỉ kiên trì với một mục tiêu giản dị: không bỏ cuộc giữa chừng. Tuy nhiên, khó khăn vẫn không ngừng bủa vây lấy cô gái bé nhỏ này.
Ở kỳ thực tập năm hai, khi mẹ phải nhập viện ở quê, Oanh buộc phải bỏ dở kỳ thực tập để về chăm sóc. Trớ trêu thay, chính trong khoảng thời gian ấy, cô lại gặp tai nạn, bị gãy xương gò má và phải phẫu thuật khẩn cấp. Trong cùng một thời điểm, cả hai mẹ con Oanh đều nằm trên giường bệnh, cùng đối diện với nỗi đau thể xác. Riêng Oanh, bên cạnh thương tích trên cơ thể, cô còn phải gánh thêm nỗi bất an về tương lai và áp lực tài chính đang chạm đáy.
“Lần đầu tiên, tôi cảm nhận rõ ràng thế nào là cảm giác bị dồn vào một góc rất hẹp của cuộc đời, nơi mà mọi lựa chọn đều trở nên khó khăn và không có phương án nào thật sự dễ dàng”, Oanh nói.
Thế nhưng, trong trạng thái tinh thần tưởng chừng đã chạm ngưỡng kiệt quệ, Oanh vẫn giữ lại cho mình một suy nghĩ vô cùng rõ ràng: phải tiếp tục. Không phải vì Oanh cho rằng mình mạnh mẽ hơn người khác, mà bởi hiểu rằng nếu bỏ cuộc, mọi nỗ lực, hy sinh và niềm tin mà người mẹ đã lặng lẽ đặt vào bản thân suốt bao năm qua sẽ trở nên dang dở.
Suy nghĩ ấy đã giúp Oanh tiếp tục kiên trì bám trụ với hành trình của mình. Cô từng bước hồi phục sức khỏe và quay trở lại với việc học. Ba năm tại BUV là ba năm Oanh vừa học tập, vừa xoay xở với nỗi lo cơm áo, vừa vượt qua những hoài nghi và giới hạn của chính mình. Dù xuất phát điểm khác biệt, Oanh chưa bao giờ cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau.
Học tập ở BUV, hệ giá trị sống của Oanh dần được định hình. Tại đây, cô hiểu rằng tri thức không chỉ nằm trong sách vở, mà còn ở tư duy phản biện, khả năng đặt câu hỏi, dám thử thách giới hạn và bền bỉ theo đuổi mục tiêu. Chính sự hỗ trợ và khích lệ ấy đã giúp Oanh bước ra khỏi vùng an toàn. Từ một cô gái nhút nhát, Oanh trở thành người tự tin, dám nghĩ lớn và dám hành động.
“BUV không khiến tôi trở nên mạnh mẽ chỉ sau một sớm một chiều, nhưng môi trường ở đây đã cho tôi không gian để trưởng thành một cách từ tốn. Sự động viên từ giảng viên, sự đồng hành của bạn bè cùng môi trường tôn trọng khác biệt ở BUV đã giúp tôi dần tháo bỏ lớp vỏ tự ti mang theo suốt nhiều năm. Chính tại đây, tôi dần nhận ra rằng bản lĩnh không phải là trạng thái vắng bóng nỗi sợ, mà là năng lực kiên trì tiến về phía trước, kể cả khi những lo âu vẫn âm thầm song hành.”
Nếu BUV và học bổng Trái tim Sư tử giúp Oanh nhìn thấy một phiên bản khác của chính mình và mở ra cánh cửa cho tương lai, thì Quỹ Khát Vọng chính là nơi đã gieo những hạt mầm niềm tin đầu tiên, vào thời điểm cô còn chênh vênh giữa ngã rẽ cuộc đời.
Suốt 4 năm qua, Oanh quay lại mái nhà Khát Vọng không phải vì đã ổn định hay đủ đầy, mà bởi cô thấu hiểu cảm giác của những đứa trẻ đang đứng trước những giới hạn rất giống mình ngày trước. Oanh chọn trở thành người đồng hành – lắng nghe, chia sẻ và nhắc các em rằng hoàn cảnh không định nghĩa giá trị con người. Đó cũng là cách cô tri ân những bàn tay đã từng nâng đỡ mình trong những tháng ngày chông chênh nhiều thử thách nhất.
Từ chính trải nghiệm của mình, Oanh kết nối và đồng hành cùng những bạn trẻ đang chật vật giữa vòng xoáy mưu sinh nhưng vẫn khát khao được tiếp tục học tập. Đến nay, cô đã hỗ trợ hơn 20 em nhỏ chạm tới các suất học bổng lớn nhỏ khác nhau. Với Oanh, đó không chỉ là việc trao kiến thức, mà còn là trao đi hy vọng – điều từng giúp cô bước ra khỏi những ngày tăm tối nhất của cuộc đời.
Mỗi lần nhìn thấy các em dám mơ ước, dám nộp hồ sơ học bổng hay kiên trì theo đuổi con đường học tập, Oanh như nhìn thấy lại chính mình của những năm tháng trước: “Việc giúp các em không chỉ là cho đi, mà còn là một cách để tôi chữa lành những tổn thương cũ, nhắc bản thân rằng những gì mình đã trải qua không vô nghĩa. Hy vọng của các em cũng là động lực để tôi tiếp tục tin vào con đường mình đang đi”.
Nhìn lại chặng đường đã qua, Oanh tin rằng giá trị cốt lõi không ai có thể tước đoạt của mỗi người chính là quyền được tin vào bản thân và quyền được mơ ước, bất kể xuất phát điểm ở đâu. Theo Oanh, giá trị của một con người không nằm ở hoàn cảnh sinh ra, những thiếu thốn hay định kiến phải đối mặt, mà ở việc họ có dám đứng dậy, đi tiếp và sống tử tế với chính mình và người khác hay không.
“Dù tương lai còn nhiều biến động, tôi biết có một điều không ai có thể lấy đi khỏi tôi đó là ý chí không đầu hàng và niềm tin rằng mình xứng đáng với một cuộc đời có ý nghĩa”, cô nói.
