Hai tuần vừa rồi, tôi “dính chặt” lấy giá vàng. Mở mắt ra là xem giá vàng, trước khi ngủ cũng tìm thêm dự báo, nghe ngóng xem tình hình ra sao. Tôi không phải người đầu tư, chỉ là một người mua vàng bình thường. Nhưng chính khoảng thời gian tưởng là “nghiêm túc nghiên cứu” đó lại khiến tôi nhận ra: có những sai lầm khi mua vàng mà chưa ai nói với tôi.
1. Nghĩ mình đang đầu tư dài hạn, nhưng lại hành xử như đang lướt sóng
Trước đây, tôi luôn tự nhủ: “Mua vàng là để giữ tài sản lâu dài” . Nghe rất bài bản. Nhưng cách tôi hành xử thì hoàn toàn ngược lại.
Mỗi khi giá vàng nhích lên vài trăm nghìn một lượng, tôi bắt đầu tiếc vì “sao không mua thêm hôm qua”. Khi giá điều có dấu hiệu giảm nhẹ, tôi lại sốt ruột, lên mạng đọc đủ loại dự đoán, rồi tự hỏi có nên bán ra chờ giá thấp hơn để mua lại. Dù cuối cùng tôi không giao dịch liên tục, nhưng tâm trí thì lúc nào cũng ở trạng thái của một người đang… lướt sóng.
Ảnh minh họa.Nguồn: Pinterest
Vấn đề là vàng vật chất không sinh ra để bạn xoay vòng liên tục như cổ phiếu. Chênh lệch giá mua - bán, phí gia công, thương hiệu… đều khiến mỗi lần “ra - vào” thị trường là một lần hao hụt. Khi tư duy ngắn hạn chen vào một quyết định vốn dành cho dài hạn, tôi tự biến vàng - vốn là công cụ giữ tiền, thành nguồn gây stress mỗi ngày.
Chỉ khi tôi ngừng soi giá từng giờ và quay lại câu hỏi ban đầu “mua vàng để làm gì?”, tôi mới thấy mình đã lãng phí quá nhiều năng lượng vào những dao động không thực sự quan trọng với mục tiêu dài hạn.
2. Ám ảnh giá mua mà quên mất bức tranh tài chính của mình
Có những ngày tôi dành cả buổi tối chỉ để so sánh: hôm nay mua đắt hơn hôm kia bao nhiêu, nếu chờ thêm vài ngày liệu có rẻ hơn không, người khác khoe mua được “giá đáy” thế nào. Tôi bị cuốn vào cuộc săn “điểm vào hoàn hảo” mà quên mất một chuyện cơ bản: tình hình tài chính của chính mình.
Có lần, vì thấy giá vàng “đang đẹp”, tôi quyết định dồn thêm tiền mua, dù khoản dự phòng tiền mặt khi đó đã mỏng đi rõ rệt. Về lý thuyết, tôi đang mua tài sản an toàn. Nhưng về thực tế, tôi lại tự đẩy mình vào thế kẹt tiền cho các nhu cầu ngắn hạn. Vàng thì nằm đó, còn tôi thì phải tính toán từng khoản chi tiêu hàng ngày.
Sau 2 tuần theo dõi sát sao, tôi mới thấm: giá mua tốt chỉ thực sự “tốt” khi nó không làm xấu đi cấu trúc tài chính cá nhân. Vàng không trả tiền điện, không đóng học phí, không xử lý các tình huống khẩn cấp ngay lập tức. Nếu mua vàng mà phải đánh đổi sự linh hoạt tài chính, thì dù giá có rẻ hơn cũng không đáng.
Ảnh minh họa. Nguồn: Pinterest
3. Mua vàng để yên tâm, nhưng lại ra quyết định dựa trên nỗi lo
Lý do lớn nhất khiến tôi mua vàng là cảm giác an toàn. Điều đó không sai. Sai ở chỗ, có lúc tôi mua vàng chỉ vì… sợ: Sợ bỏ lỡ cơ hội, sợ sau này vàng còn tăng mạnh hơn nữa. Những nỗi sợ này khiến tôi dễ bị tác động bởi tin tức và những dự báo chưa có gì chắc chắn.
Khi nỗi lo trở thành động lực chính, việc mua vàng không còn là một phần của chiến lược tài chính nữa, mà là phản xạ của cảm xúc. Và cảm xúc thì thay đổi liên tục theo từng ngày.
Sau 2 tuần tự “dính chặt” lấy giá vàng, tôi nhận ra cảm giác an toàn không đến từ việc nắm giữ bao nhiêu vàng, mà đến từ việc mình hiểu rõ vì sao mình mua, mua trong giới hạn nào và phần còn lại của bức tranh tài chính ra sao. Vàng chỉ thực sự giúp tôi ngủ ngon hơn khi nó nằm đúng vị trí trong kế hoạch tổng thể, chứ không phải khi tôi dùng nó như tấm khiên chống lại mọi nỗi sợ mơ hồ.
Hai tuần trôi qua, giá vàng vẫn lên xuống như thường. Nhưng ít nhất, tôi bớt dao động hơn. Không phải vì tôi đoán đúng thị trường, mà vì tôi hiểu rõ hơn những thói quen vô nghĩa của chính mình - thứ từng khiến việc mua vàng trở nên mệt mỏi hơn mức cần thiết.
